Opinie

Het zal wel meevallen met Trumps dwaze avonturen

Trump vertoonde in de campagne bizar gedrag, maar dom is hij niet, schrijft Willem Post van Instituut Clingendael. Schrijf hem niet te snel af.

Donald Trump houdt een toespraak in Pittsburgh, Pennsylvania. Foto: Jonathan Ernst / Reuters

President Trump heeft op veiligheidsterrein en de buitenlandse politiek meer macht dan collega-presidenten in democratieën. Hij wordt vanaf de inauguratie op 20 januari onder meer opperbevelhebber van de strijdkrachten en hoofd van de buitenlandse politiek. Op basis van de War Powers Act mag hij bij brandhaarden in de wereld op eigen initiatief 60 tot 90 dagen militairen inzetten. En: elke ochtend persoonlijk drones inzetten, een bevoegdheid die Obama al hanteerde bij verborgen operaties in Azië en de Hoorn van Afrika en Libië. Ook de nucleaire codes zitten in zijn portefeuille. Het geeft de president potentieel een duizelingwekkende macht.

Trump heeft in de campagne aangegeven buitenlandse politiek te willen bedrijven zoals hij zijn zakenimperium bestuurt. Alleen hij zou weten hoe je een goede internationale deal moet sluiten. Deze ‘art of the deal’ levert naar eigen zeggen steevast een ‘meesterwerk’ op omdat Trump de machtskaart keihard en bovenal ‘smart’ zal spelen. Idealen doen er niet toe, alleen het resultaat telt. Bij dit machoachtige armpje drukken in de zakenwereld opereert Trump het liefst op z’n eentje. Hij weet hoe het moet. Echte adviseurs duldt hij niet.

Als politicus komt Trump in Washington geen steek verder als hij niet wil samenwerken met zijn ministers, generaals en het Congres

Zakenman Trump zal er vanaf zijn eerste dag in het Witte Huis achter komen dat internationale politiek andere vaardigheden vereist. Ook in de internationale politieke wereld is soms bully-gedrag vereist maar meestentijds kan alleen maar vooruitgang geboekt worden in een langdurig, ragfijn diplomatiek spel waar Trump slechts een van de spelers is. Zakendoen en politiek bedrijven is appels en peren met elkaar vergelijken. Als politicus komt Trump in Washington geen steek verder als hij niet wil samenwerken met zijn ministers, generaals en het Congres dat onder meer de defensiebegroting moet goedkeuren.

Het bestaansrecht van de NAVO mag hij feitelijk in twijfel trekken, hij wordt door vrijwel geen politicus hierin gesteund. Hij zal ook nader moeten overleggen met zijn ministers van Handel en met het Congres over hoe hij een ‘tariefmuur’ tot maar liefst 45 procent tegen China wil oprichten met alle financiële en geopolitieke gevolgen van dien. Zo bezien zou het kunnen meevallen met dwaze avonturen van president Trump.

Resultaten in 2020

Hij belijdt voortdurend ‘America First’ maar aan de andere kant wil hij IS ferm bestrijden met zware bombardementen die hij in campagnetijd voortdurend beloofde. Militaire adviseurs zullen hem uitleggen dat zo’n aanpak tot een eindeloze en geïntensiveerde Amerikaanse betrokkenheid kan leiden bij de burgeroorlogen in Syrië en Irak. De humanitaire en financiële prijs zal enorm zijn bij een grote militaire interventie. Dat zal Trump afschrikken.

Trump vertoonde in de campagne bizar gedrag maar is niet dom. Hij zal om herkozen te worden – de wens immers van vrijwel iedere president – in 2020 resultaten moeten laten zien. Op voorhand Trump neerzetten als een gevaarlijke ‘business bully’ in de internationale arena is op dit moment een onnodig doemscenario.

Met de verkiezing van Trump zullen de lampen boven Amerika, en de wereld, niet doven en ons allen in duisternis storten. De Amerikaanse democratie, dat heeft de geschiedenis geleerd, is volwassen en kan heus wel tegen een stootje. Het Amerikaanse volk heeft gekozen. We zullen president Trump kritisch benaderen maar niet op voorhand al geheel afschrijven. We moeten hem beoordelen op zijn daden.

Wel kunnen we verwachten dat president Donald Trump buitenlands beleid zal voeren in de ‘nixoniaanse’ machtstraditie met ook een sterke nadruk op universele normen en waarden. Keiharde resultaten, daar lijkt het bij Trump vooral om te gaan.

Net als president Nixon zal Trump sterk afhankelijk zijn van zijn minister van Buitenlandse Zaken en de nationale veiligheidsadviseur. En van vele anderen.