Column

Facebook mag voor 1 procent liegen

Marc Hijink schrijft over de laatste ontwikkelingen in tech.

marchijink0-2

Naast het liberale globalisme kreeg ook Facebook ervan langs tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De Trump-campagne zou het sociale netwerk handig gebruikt hebben om nepnieuws te verspreiden en zo stemmers op het verkeerde been te zetten.

Hele volksstammen geloven dat iets waar is, omdat het op Facebook staat. Waarom liet Facebook-oprichter Mark Zuckerberg niet ingrijpen, bijvoorbeeld toen een hoax over Hillary Clintons betrokkenheid bij een moordzaak werd rondgebazuind? Of dat de Paus Trump zou steunen? Nu zit het machtigste land ter wereld – en de rest van die wereld – opgescheept met een blonde nachtmerrie in het Witte Huis.

Zuckerberg vond het een „pretty crazy” gedachte dat Facebook de verkiezingen beïnvloed zou hebben. Hij ziet Facebook als een open netwerk waar iedereen een stem verdient. Ook Donald Trump en zijn aanhangers, die zich in traditionele media niet gehoord of onbegrepen voelen.

Mooi weer

Facebook werd groot met onwaarheden. Iedereen speelt mooi weer – ik moet er niet aan denken dat mijn vrienden een realistische kijk op hun leven online zetten. Nu Facebook 1,8 miljard gebruikers telt is het een serieus distributiemiddel voor nieuws en nepnieuws. Maar nog altijd verkoopt Facebook aandacht aan adverteerders, geen informatie aan gebruikers. Je tijdlijn staat vol entertainment en spektakel. Het belangrijkste is dat je kijkt, niet wat je bekijkt.

„Ruim 99 procent van wat je ziet is authentiek”, verdedigt Zuckerberg zich. Facebook vindt dus dat het voor één procent mag liegen; het is aan het gezonde verstand van de gebruiker om te bepalen wat echt is en wat niet. Dat er niet genoeg Facebook-gebruikers met gezond verstand zijn, kun je Zuckerberg niet verwijten.

Weten of iets waar is, laat zich lastig automatiseren. Terwijl Wikipedia de lemma’s controleert met een groep vrijwilligers en Google ‘waarheid-labels’ aan nieuwsberichten toevoegt, houdt Facebook die verantwoordelijkheid bewust af. Facebook belooft, net als Google, geen advertenties meer te plaatsen bij nepnieuws en zo de economische drijfveer voor zulke sites weg te nemen. Daarvoor moet het nepnieuws wel eerst ontmaskerd worden.

Zuckerberg ontsloeg afgelopen zomer het handjevol journalisten dat de nieuwslijstjes beheerde, naar verluidt omdat ze vooroordelen zouden laten meespelen in de selectie. Filters (die ook door mensen geprogrammeerd worden) bepalen nu wat boven komt drijven in je tijdlijn.

Pijnlijke vergissingen

Facebooks filters maken pijnlijke vergissingen. Bijvoorbeeld door de beroemde oorlogsfoto van een bloot Vietnamees meisje op de vlucht voor een napalmaanval te verwijderen, omdat het in strijd zou zijn met Facebooks richtlijnen voor het tonen van naakt. Zo’n censuurmolen kun je niet serieus nemen.

Facebook is het grootste land ter wereld, bevolkt door 1,8 miljard individuele profielen in een hyperverzuilde samenleving. Een gefilterde lijst van een paar honderd vrienden en kennissen helpen niet je wereld te verbreden. De Amerikaanse verkiezingen bewijzen dat we volledig langs elkaar heen kunnen leven, zelfs in een wereld waar iedereen met elkaar verbonden is. Dat is de grootste leugen van Facebook.