Een economie die opleeft, is al snel geen thema meer

Verkiezingscampagne

De goede cijfers van het CBS maakten weinig los op het Binnenhof. De campagne zal straks over andere dingen gaan.

Diederik Samsom reageert ietwat verrast op een vraag over de vrolijke CBS-cijfers van dinsdagochtend. „Ah, het goede nieuws!”, roept hij. Het gaat in de Haagse wandelgangen de laatste dagen vooral over de overwinning van Donald Trump in de Verenigde Staten en, in de kring van Samsom zelf, over de lijsttrekkersverkiezing van de PvdA.

Voor de aanhoudende economische groei – het tiende kwartaal op rij –, het toegenomen vertrouwen van zowel consumenten als producenten en de dalende werkloosheid hebben weinig politici en media bijzondere belangstelling. Niet voor het eerst, verzucht financieel woordvoerder Mark Harbers van regeringspartij VVD. „In de diepe jaren van de recessie stonden er steeds drommen journalisten voor de deur op de dag dat het Centraal Planbureau of het CBS met hun macro-economische cijfers kwamen. Maar sinds de economie vanaf eind 2013 weer in de lift zit, is die aandacht rechtevenredig afgezwakt.”

Het is een bekend fenomeen op de politieke agenda: als de economie in een dip zit, is die het gesprek van de dag; gaat het beter, dan verschuift de aandacht naar andere onderwerpen.

Dat beaamt Sjoerd Sjoerdsma, Kamerlid en campagneleider voor D66 voor de Tweede Kamerverkiezingen van maart. „De economische plaatjes zijn niet onbelangrijk, maar het gaat nu echt om het grotere maatschappelijke beeld: in wat voor soort Nederland willen we leven? We zitten in de nasleep van de Amerikaanse verkiezingen; de mensen in het land zijn daarover bezorgd.”

Dat moet zuur zijn voor het kabinet, dat in aanloop naar de verkiezingen juist zou kunnen pronken met het gevoerde economische beleid. Nee hoor, zegt Samsom, „Als het goed gaat met de economie, gaat het goed met het land.” Kunnen de regeringspartijen dat succes opeisen? „Ik zal dat niet nalaten als zich de gelegenheid voordoet.” Maar de PvdA-leider, die graag weer lijsttrekker wordt, beseft dat er nog veel moet gebeuren. „De economische vooruitgang an sich is niet de oplossing. Het moet gaan om een rechtvaardige vooruitgang, waarvan iederéén profiteert.” Daar is het ook misgegaan in de VS. Samsom: „Trump gáát over de economie. Hij kreeg stemmen van mensen die hun economisch perspectief hebben zien verdwijnen en de hogere inkomensgroepen er met de welvaart vandoor zagen gaan. Dat lijkt me bij uitstek een sociaal-economisch thema.”

Jesse Klaver, partijleider van GroenLinks, ziet een parallel met de jaren 2000-2002. „Ook toen draaide de economie op volle toeren. Paars II [het kabinet van PvdA, VVD, D66] dacht de verkiezingen lachend te kunnen winnen. Toen kwam Pim Fortuyn die het ineens over heel andere dingen had.”