Drie oorlogsgraven in Javazee verdwenen

Drie Nederlandse scheepswrakken voor de kust van Indonesië, die daar lagen sinds ze tot zinken werden gebracht tijdens de Slag in de Javazee in 1942, zijn verdwenen.

Archieffoto van de torpedojager Hr.Ms. Kortenaer, een van de schepen die bij de Slag in de Javazee in 1942 tot zinken werd gebracht door een Japanse invasievloot. Foto ANP

Drie Nederlandse oorlogswrakken voor de kust van Indonesië, die daar lagen sinds ze tot zinken werden gebracht tijdens de Slag in de Javazee in 1942, zijn geheel of gedeeltelijk van de zeebodem verdwenen. Het gaat om de marineschepen Hr.Ms. De Ruyter, Hr.Ms. Java en Hr.Ms. Kortenaer.

Volgens het ministerie van Defensie zijn de wrakken van de eerste twee schepen compleet verdwenen, het wrak van de Hr. Ms. Kortenaer is gedeeltelijk verwijderd. Hoe de oorlogsgraven zijn verdwenen is niet bekend. Het kabinet zegt bezorgd te zijn over het nieuws, noemt de aantasting van de oorlogsgraven in strijd met het internationaal recht en zegt “diep geraakt” te worden door grafschennis. Nederland heeft andere betrokken landen, waaronder Amerika, Australië, het Verenigd Koninkrijk en Indonesië, op de hoogte gebracht en bekijkt nu hoe er verder onderzoek naar de verdwijning gedaan kan worden.

De verdwijning is vastgesteld door een internationaal team van duikers dat was ingeschakeld door het Karel Doorman Fonds, dat militair personeel en veteranen van de Koninklijke Marine financieel ondersteunt. Het fonds wilde de scheepswrakken vastleggen en documenteren ter gelegenheid van de 75-jarige herdenking van de Slag in de Javazee, die in februari volgend jaar plaatsvindt.

Japanse invasievloot

Op 27 februari 1942 probeerden geallieerde schepen onder leiding van schout-bij-nacht Doorman een Japanse invasievloot tegen te houden die op het punt stond het Indonesische eiland Java aan te vallen. De geallieerden verloren de strijd waarna Japan definitief de macht kreeg over Oost-Azië, met alle bijbehorende Europese koloniën. Nederland verloor de drie schepen en er kwamen 915 Nederlandse marineleden om. In totaal vonden 2.300 mensen de dood tijdens de zeeslag, onder wie ook 259 Indonesische scheepslieden.

Lees meer over het geallieerde vlaggenschip Hr.Ms De Ruyter: Pronkstuk, verloren in de Javazee

De scheepswrakken werden pas in 2002 herontdekt door amateurduikers. Volgens minister Hennis van Defensie (VVD) is het niet de eerste keer dat wrakken van Nederlandse oorlogsschepen worden aangetast. Op initiatief van Nederland heeft de VN in 2015 een tekst opgenomen in de jaarlijkse resolutie over oceanen waarin er zorgen worden geuit over grafschennis op zee.