Tarieven gezondheidszorg mogen geen mysterie zijn

nrcvindt

De gezondheidszorg is van iedereen. Alle Nederlanders betalen er verplicht aan mee. Iedereen kan er een beroep op doen. De gezondheidszorg is van onschatbare waarde – voor onszelf, voor onze dierbaren, maar ook voor de samenleving en de economie. Vitale mensen maken een vitale samenleving, vergrijzing of niet.

De kosten van de zorg zijn kolossaal. Hoe hoog die kosten per behandeling zijn, wordt de komende tijd duidelijker als de ziekenhuistarieven openbaar worden. Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) herhaalde afgelopen weekeinde in een interview met NRC haar toezegging om een eind te maken aan de geheimzinnigheid rond die tarieven. Dat is een terechte ingreep.

NRC heeft samen met lezers meer klaarheid gebracht in de tarieven van ziekenhuizen. Die tarieven bleken soms met een verbijsterende willekeur opgesteld te zijn.

Critici van het zorgstelsel gebruiken graag het woord ‘marktwerking’ om zich af te zetten tegen de sturende rol van verzekeraars in de financiering van de gezondheidszorg. De zorg is geen markt, zeggen zij. Dat klopt, blijkt uit de prijsinformatie die lezers hebben aangedragen. Voorzover de ziekenhuistarieven ergens verwantschap mee hebben is het eerder met het sovjetsysteem uit de vorige eeuw, dan met een moderne markt. De tarieven en prijzen hebben nauwelijks relatie tot de werkelijkheid en de kostprijs van een behandeling. Toch zijn dat de tarieven die patiënten met hun eigen risico, die naar eigen keuze kan oplopen tot 885 euro, zelf moeten vergoeden. Zo zijn zij willens en wetens genept.

De openheid over de ziekenhuistarieven, hoe dringend nodig ook, maakt de gezondheidszorg niet meteen beter. Het helpt patiënten wel om, samen met informatie over de kwaliteit van geleverde zorg, beter geïnformeerde beslissingen te nemen. En dat is winst.

Het huidige stelsel van zorgfinanciering bestaat ruim tien jaar. Nu al is duidelijk dat de gezondheidszorg een belangrijk onderwerp zal zijn in de komende verkiezingsstrijd. De ziekenhuizen en verzekeraars hebben zichzelf én de zorg een slechte dienst bewezen met de geheimzinnigheid over de tarieven. Een stelsel dat toch al complex is, is op deze manier nog wat lastiger uit te leggen, zoals minister Schippers in het eerder genoemde interview opmerkte. Zij kan het haar moeder niet meer uitleggen.

Daarmee is Nederland op de verkeerde weg. De gezondheidszorg door en voor iedereen moet begrijpelijk zijn en blijven. Alleen dan kan er voldoende acceptatie zijn voor ongemakkelijke keuzes, bijvoorbeeld betreffende beheersing van de kosten. Dat is een dwingende voorwaarde voor gezonde overheidsfinanciën.