Stofje uit oude kaas en bonen voor een langer leven

Geneeskunde Muizen leven gemiddeld 10 procent langer als zij het stofje spermidine in hun drinkwater krijgen. Er is ook een verband bij mensen.

Foto Remko de Waal/ANP

Het zit in bonen, appels en oude kaas, maar vooral tarwekiemen zijn er rijk aan. Spermidine is een alledaags bestanddeel van ons voedsel, en ons lichaam kan het zelf ook aanmaken. Eerder onderzoek toonde al aan dat extra inname van de stof levensverlengend werkt voor gist, wormpjes en fruitvliegjes. Een internationaal team van onderzoekers schrijft deze week in het wetenschappelijke blad Nature Medicine dat het lijstje nu kan worden uitgebreid met ratten en muizen, en misschien ook de mens. Daarmee is een belangrijke nieuwe stap gezet in het onderzoek naar de gezondheidseffecten van deze stof.

Maar het is niet zo dat spermidine nu definitief op het schild gehesen kan worden als levenselixer. Daarvoor is het bewijs nog te zwak. En uiterste voorzichtigheid is geboden – met in het achterhoofd de hype rond bijvoorbeeld de stof resveratrol uit rode wijn, die helemaal niet levensverlengend bleek.

De onderzoekers voegden spermidine toe aan het drinkwater van muizen en zagen dat deze muizen ongeveer honderd dagen langer leefden dan de 800 dagen die controlemuizen leefden. In een tweede experiment bleek dat als spermidine pas op middelbare leeftijd aan het drinkwater werd toegevoegd, ook deze muizen gemiddeld 10 procent levensduur boekten.

In een proef met ratten die op een zout dieet werden gezet, bleek dat spermidine een hoge bloeddruk tegengaat. De onderzoekers verklaren dat uit een gunstige invloed van de stof op het hart en op de nieren. Spermidine is betrokken bij autofagie van cellen, een proces waarbij kapotte onderdelen van de cel worden gerecycled. Op die manier gaat het veroudering tegen. Hartspiercellen blijven soepeler onder invloed van spermidine en niercellen blijven langer goed werken.

Ten slotte vonden de onderzoekers ook nog aanwijzingen dat spermidine in het dieet ook gunstig is voor mensen. Daarvoor gebruikten ze een voedselenquête onder 800 inwoners van het Noord-Italiaanse stadje Bruneck. Mensen die bijvoorbeeld veel volkoren producten aten en zo gemiddeld veel spermidine binnenkregen hadden gemiddeld relatief een lagere bloeddruk en een lager risico op hart- en vaatziekten.

Daarmee is het bewijs echter nog niet rond: dat vergt een langdurig en goed gecontroleerd onderzoek waarbij mensen jarenlang extra spermidine krijgen.