Recensie

Prachtig, bitterzoet vaarwel

Album

Nog één keer laat A Tribe Called Quest horen hoeveel er nog in het vat zat, als Phife Dawg niet was overleden.

Dit is het eerste album van A Tribe Called Quest in achttien jaar. Het is ook het laatste album van A Tribe Called Quest in de originele bezetting, nadat dit voorjaar kernlid Malik ‘Phife Dawg’ Taylor op 45-jarige leeftijd overleed aan complicaties ten gevolge van diabetes. Daarmee is We got it from Here… Thank You 4 Your service – Phife Dawg bedacht de titel – het afscheidsalbum van een groep die begin jaren negentig drie meesterwerken op rij uitbracht.

Het is uniek: een act van dit formaat die na bijna twee decennia afwezigheid met een album komt dat fris is, dat creatief hongerig en vurig overkomt en naadloos in hun traditie past. We got it from Here… Thank You 4 Your service is een ode aan de groepsdynamiek in hiphop, aan vakmanschap, eenheid en volwassen mannen-rap die ook de ziel wil raken.

Het is emotioneel de beide stemmen van Q-Tip en Phife Dawg te horen aan het begin van dit album. Weinig rappers in de geschiedenis vullen elkaar zo aan als de spirituele, achteroverleunende Q-Tip met zijn warme stem en poëtische abstracties en de meer straatwijze, energieke ‘Trini Gladiator’ Phife Dawg die zijn zinnen in je hersenpan brandt. Oude vriend Busta Rhymes – die net als Phife in zijn rapstijl qua taal, klank en ritme sterk put uit zijn Caribische achtergrond – neemt die rol regelmatig over op dit album, dat nog niet was afgerond toen Phife Dawg overleed.

Dit laatste album van Phife is zijn afscheid, en tegelijk wordt er ook afscheid genomen van hem. In ‘Black Spasmodic’ rapt Q-Tip huiveringwekkend vanuit het perspectief van Phife die hem vanuit de hemel moed inspreekt en aanmoedigt door te gaan, terwijl in het vers daarvoor Phife zelf nog krachtig rapt dat hij terug is met zijn crew en klaar om de strijd met iedereen aan te gaan. ‘Lost Somebody’ brengt een krachtige ode aan het leven van Phife en wat de groep samen heeft doorgemaakt.

We got it from Here… is rapmuziek zoals die vroeger werd gemaakt, waarbij artiesten bij elkaar in de studio zitten en zich door elkaar laten inspireren. Tegenwoordig werken acts vaak ‘samen’ door elkaar coupletten te sturen die aan elkaar geplakt worden. Hier wisselen de rappers elkaar soms al na een zin af, versterken ze elkaars cadans en volgen ze elkaars ideeën.

Groepslid Jairobi White was nauwelijks te horen op de klassiekers van A Tribe Called Quest; zijn creatieve rol in de studio was vooral voor de band zelf duidelijk. Hij komt op dit album veel meer op de voorgrond als rapper en is niet altijd even sterk in zijn voordracht. Boeiender zijn de sterke gastoptredens van artiesten die voor hun werk schatplichtig zijn aan A Tribe Called Quest, van Anderson .Paak tot Kendrick Lamar, van André 3000 tot Talib Kweli, naast oude bondgenoten als Consequence en Busta Rhymes. En de opvallende keuzes, zoals een gastoptreden van Elton John in het prachtige ‘Solid Wall of Sound’ en de sfeervolle gitaarsolo’s van A Tribe Called Quest-fan Jack White.

We The People… gaat over leven in een land waarin je als minderheid de vijand bent. ‘The Space Program’ over snakken naar ruimte en lucht als zwarte Amerikaan. Op ‘Whateva Will Be’ rapt Phife dat iedereen verwacht dat mannen zoals hij in de gevangenis eindigen of jong sterven. Hier en daar klinkt het muzikaal net als vroeger, zoals bij de warme bas en jazzy sample in het sterke, ontspannen ‘Ego’, en er zijn ook nu weer subliem gekozen, originele, sfeerbepalende samples, zoals die van Nairobi Sisters in ‘Whateva Will Be’. Veel is met live-instrumenten ingespeeld en de lenige raps en warme muziek hebben vaak een spontane, frisse, wat losse feel.

Dit is geen perfecte, vooruitstrevende klassieker, zoals A Tribe Called Quest die begin jaren negentig maar liefst drie keer achter elkaar maakte. Het is een album waarop de groep na een gat van achttien jaar én het verlies van hun vriend en groepslid, nog één keer laat zien hoeveel er voor deze unieke combinatie nog in het vat zat. Een prachtig en bitterzoet vaarwel.

●●●●

A Tribe Called Quest We got it from Here… Thank You 4 Your service