Politie gaat bij aangifte onderzoeken of slachtoffer kwetsbaar is

De politie gaat standaard tijdens een aangifte bekijken of kan worden voorkomen dat een slachtoffer van een misdrijf opnieuw slachtoffer wordt.

Beeld ter illustratie. Koen van Weel / ANP

Bent u bang? Voelt u zich bedreigd? Zijn er conflicten in uw omgeving? Invoelende agenten stelden dit soort vragen soms al, maar mensen die aangifte doen worden in de toekomst standaard aan vragen over persoonlijke omstandigheden onderworpen. Agenten gaan namelijk met een zogeheten ‘kwetsbaarheidsanalyse’ bekijken of een slachtoffer kans loopt op “herhaald slachtofferschap”, zoals de politie het noemt. De procedure moet in 2018 in heel Nederland zijn ingevoerd.

“Als er een spiegel van een auto is afgetrapt, kan dat vandalisme zijn. Het kan ook op het slachtoffer gerichte intimidatie zijn”, zegt Oscar Dros, politiechef met dit onderwerp in zijn portefeuille. “Voorheen werd vertrouwd op de intuïtie van de agenten, nieuw is dat deze analyse systematisch gaat worden uitgevoerd.”

In het geval van rinkelende alarmbellen bij zo’n kwetsbaarheidsanalyse zijn tal van maatregelen mogelijk. Dros denkt aan het anonimiseren van aangiften om het slachtoffer meer te beschermen, de wijkagent op het adres afsturen, of extra alertheid op alarmcentralemeldingen op het adres van het slachtoffer. In meer extreme gevallen wordt Jeugdzorg ingeschakeld of komt er politiebescherming. Om te voorkomen dat de verdachte mee kan lezen, worden deze analyses buiten de aangifte om opgeslagen.

Meer uitwisselen

Belangrijk onderdeel van het plan is dat Slachtofferhulp Nederland, de politie en het Openbaar Ministerie meer informatie gaan uitwisselen. Zo krijgt ook Slachtofferhulp Nederland deze kwetsbaarheidsanalyse, waar voorheen alleen contactgegevens en een korte beschrijving van een delict werden gedeeld.

Opvallend is dat andersom Slachtofferhulp Nederland ook informatie gaat delen met de officier van justitie en de politie, mits het slachtoffer daar toestemming voor geeft. ”Stel iemand doet aangifte van bedreiging. Als in onze gesprekken blijkt dat na de aangifte de dader weer aan de deur is geweest, kunnen we dat doorgeven aan de politie”, zegt Harriët Koelewijn. Voorheen gebeurde dat volgens haar ook, maar minder structureel.

De nieuwe aanpak is onderdeel van de implementatie van de nieuwe Europese richtlijn slachtofferrechten, die dicteert dat altijd moet worden bekeken of een slachtoffer bescherming nodig heeft.