Klijnsma ‘straft’ gemeente die geen tegenprestatie eist

Uitkeringsgerechtigden

Prima, de experimenten met meer vrijheid in de bijstand, vindt de staatssecretaris. Als de tegenprestatie maar verplicht blijft.

Het Foto Jordy Rietbraak

Gemeenten die hun werklozen niet verplichten een tegenprestatie te leveren in ruil voor hun uitkering, worden daar binnenkort door staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) op een bijzondere wijze voor gestraft: ze mogen niet meedoen aan proefprojecten met bijstandsgerechtigden.

Doel van die experimenten is nagaan of mensen eerder aan het werk komen als ze meer mogen bijverdienen naast hun uitkering en niet meer aan strenge eisen zoals de sollicitatieplicht hoeven te voldoen.

Het idee van proefprojecten met werklozen is bedacht door D66-wethouder Victor Everhardt in Utrecht. Maar die gemeente zou zelf niet mogen meedoen aan de proeven, als wordt vastgehouden aan de eis dat gemeenten hun werklozen eerst moeten dwingen tot een tegenprestatie.

Volgens een woordvoerder van Klijnsma wil het ministerie op deze manier „borgen dat de uitkomsten van een experiment wetenschappelijk deugdelijke resultaten oplevert”. Het idee daarbij: als je niet kunt meten wat het resultaat is van een tegenprestatie, weet je ook niet wat het effect is als je mensen meer vrijheid geeft.

De Amsterdamse wethouder Arjan Vliegenthart zegt daar niets van te begrijpen. „Het gaat er niet om dat je in één gemeente de mensen zacht én hard aanpakt, het gaat erom dat je meet wat het effect is als je mensen méér vrijheid geeft.” Vliegenthart denkt dat de VVD met deze eis „aan de touwtjes trekt” en dat Klijnsma „zich laat leiden”.

De tegenprestatie was een van de strengste maatregelen uit de Participatiewet van het kabinet Rutte II en gold als belangrijke VVD-wens. Klijnsma’s PvdA noemt de tegenprestatie niet in het pas verschenen verkiezingsprogramma. Daar staat wél in dat er experimenten moeten komen. „De staatssecretaris vindt de tegenprestatie van belang omdat het mensen kansen biedt om actief te blijven meedoen”, aldus een woordvoerder.