Opinie

Iedereen moet bij de soa-poli terechtkunnen

Opinie Testen op een soa zou geen kostenafweging moeten worden, schrijft het Amsterdamse D66-raadslid Meltem Kaya. Daarom moeten alle risicogroepen weer terechtkunnen bij de GGD.

Meltem Kaya is raadslid voor D66 in Amsterdam.

Nederland kent een jarenlange traditie als het gaat om actieve bestrijding van geslachtsziekten. Daar mogen we trots op zijn. In 2014 bestond de soa-bestrijding honderd jaar. Een mooi moment om dit te vieren en juist extra te investeren in toegankelijke seksuele gezondheidszorg voor iedereen. Helaas bleek niets minder waar. Het werd het jaar waarin het kabinet besloot flink te snijden in de soa-poli’s bij de GGD. Daar zien we nu de consequenties van. Zelfs risicogroepen kunnen er niet meer terecht. Die ondoordachte bezuinigingen op de soa-poli moeten we terugdraaien.

De verantwoordelijkheid om soa’s te voorkomen ligt in de eerste plaats bij mensen zelf: doe het veilig! Dat is de beste manier van preventie en daarom pleit D66 ook al jarenlang voor goede voorlichting. Helaas is alleen voorlichting niet genoeg. Ondanks investeringen om condoomgebruik te stimuleren, blijkt uit onderzoek dat maar liefst 48 procent van de mannen en 60 procent van de vrouwen onbeschermde seks had met de laatste losse partner.

Tegen het advies van tal van experts in, werd in Den Haag besloten dat mensen met wisselende seksuele contacten en mensen die sekswerkers bezoeken, niet langer in aanmerking komen voor een anonieme en gratis test bij de GGD. De GGD moet deze mensen nu doorverwijzen naar hun huisarts, wat anoniem testen onmogelijk maakt en waar de kosten al gauw kunnen oplopen tot 220 euro. Deskundigen waarschuwden er toen al voor dat de kosten bij de huisarts en het gebrek aan anonimiteit kunnen leiden tot zorgmijding en daarmee een toename van de verspreiding van soa’s en hiv.

Niet voor niets luidde de GGD in Amsterdam eerder de noodklok over een sterke toename van soa’s onder ouderen. Amsterdamse senioren zijn seksueel actief en dat juichen we toe, maar helaas gebeurt dit wel vaak onveilig. Met de toename van het aantal vijftigplussers in Amsterdam is een laagdrempelige soa-poli geen overbodige luxe.

Ieder mens weet dat investeren in preventie loont. Helaas dacht het kabinet daar anders over toen het deze bezuinigingen doorvoerde. Het gevolg was dat in Amsterdam de wachtlijsten voor de hoogste risicogroep hoger opliepen dan medisch verantwoord. Onder druk moest de GGD besluiten jongeren tussen de 20 en 25 jaar te weigeren. Dit is juist een risicogroep die volgens regelgeving nog wél in aanmerking zou moeten komen voor een gratis test.

Op verzoek van de gemeenteraad heeft de GGD onderzoek gedaan naar zorgmijding. Uit dat onderzoek blijkt dat lang niet alle mensen die bij de GGD weggestuurd worden naar hun huisarts gaan om zich daar te laten testen. Sterker nog, het aantal soa-testen door huisartsen in Amsterdam nam vorig jaar af. Wat is het nut van het benoemen van risicogroepen als die vervolgens niet allemaal door de GGD gezien kunnen worden?

Als het aan D66 ligt moeten alle risicogroepen terechtkunnen bij de GGD. Testen zou geen kostenafweging moeten worden. „Het was maar een paar keer onveilig, is me dat mijn halve maandhuur waard?” Wij zien liever dat de overheid kosten maakt voor soa-testen dan voor ivf-behandelingen omdat vrouwen te lang doorlopen met de geslachtsziekte chlamydia en daardoor onvruchtbaar worden.

Als het aan ons ligt wordt de soa-poli nog toegankelijker dan nu het geval is en mogen ook Amsterdammers met een bewogen en gevarieerd seksleven weer gebruik maken van de anonieme soa-poli. In Amsterdam springt vanaf komend jaar op initiatief van D66 de gemeente bij. Maar seksuele gezondheid moet natuurlijk in heel Nederland goed geregeld zijn. Komend jaar wordt het beleid weer onder de loep genomen door de Tweede Kamer. Wij wensen Den Haag veel wijsheid toe en roepen Kamerleden op voor meer preventie te kiezen!