Klimaat

Emissierechten na Parijs

Met handel in broeikasgasemissies worden de klimaatdoelen van Parijs een stuk goedkoper. Maar dan moeten we wel opschieten, vindt Jos Cozijnsen.

Foto AP

Het aantal landen dat CO2-emissiehandel of -beprijzing heeft of gaat invoeren is na het Parijs Akkoord weer omhoog gegaan naar veertig regionale en nationale systemen en twintig steden en provincies. Zodra het Chinese emissiehandelssysteem in 2017 begint valt een kwart van de mondiale CO2-emissies onder zo’n regime. Emissiehandel heeft dan ook de voorkeur van de meeste regeringen: met een klap heb je een groot deel van de nationale emissies – energie en industrie-  in een verplicht systeem en worden de emissies bijgehouden en wordt er gehandhaafd.

Ook op de klimaattop in Marrakesh is er op de side-events en paviljoens van de EU en China tot Zuid-Korea en Indonesië veel aandacht voor emissiehandel en klimaatfinanciering. Op de officiële vergadering is er minder vooruitgang. Er is na een week praten afgesproken dat er in mei in Bonn verder gepraat wordt. Bolivia en Venezuela mogen nog steeds roepen dat je wel olie waar koolstof in zit mag verkopen, maar CO2-reductie niet mag verhandelen. Ik dacht dat dat na Parijs een gepasseerd station was. Maar door de consensusregel in de VN, houdt dat de boel wel weer op.

De tijd begint wel te dringen. Uiterlijk in 2018 moeten er afspraken gemaakt worden voor mondiale CO2-handel na 2020. Want dan loopt het Kyoto Protocol, wat een uitgebreide regelgeving voor emissiehandel heeft, ten einde. En omdat de westerse landen na 2050 op ‘negatieve emissies’ moeten uitkomen om mondiaal in 2100 op 0, is internationale emissiehandel onmisbaar. Negatieve emissies betekent namelijk dat wij in Nederland en de EU in 2050 op 0 uit moeten komen en daar bovenop elders extra CO2 moeten reduceren.

Een goede boekhouding

Het is daarom noodzakelijk dat er – net als in het Kyoto Protocol het geval was – een goede boekhouding komt voor emissiehandel tussen landen en dat CO2-reducties niet dubbel worden geteld. En ook moeten projecten in ontwikkelingslanden, zoals hernieuwbare energie en bosbescherming, een ambitieuze baseline krijgen, zodat de CO2-credits die van die landen gekocht worden, tot extra CO2-reducties leiden. Dat helpt landen de klimaatplannen aan te scherpen, wat nodig is voor de doelen van Parijs.

Het goede nieuws van het akkoord van Parijs is dat landen emissiehandel mogen gebruiken en dat er minimale regels van de VN nodig zijn voor samenwerking. Een oplossing is dan ook dat landen onderling alvast afspraken maken over strengere boekhouding en elkaar helpen dubbeltelling te voorkomen. Daarom had Nederland met achttien landen die emissiehandel gebruiken (waaronder Canada, VS, Duitsland, Australië, Mexico, Zuid-Korea), de Ministeriële Verklaring in Parijs getekend die door Nieuw-Zeeland was voorbereid, en die oproept tot samenwerking. Staatssecretaris Sharon Dijksma spreekt hierover op een bijeenkomst over de Verklaring woensdag in Marrakesh. Deze bijeenkomst wordt voorbereid door Nieuw Zeeland, emissiehandelsorganisatie IETA en de Amerikaanse milieuorganisatie Environmental Defense Fund, waarvoor ik in Marrakesh werkzaam ben.

Maar de Europese CO2-prijs is na het akkoord van Parijs omlaag gegaan – van 8 euro naar 4 euro per ton CO2 en inmiddels weer op 6 euro. Die zal uiteindelijk wel omhoog moeten gaan, want de emissieruimte wordt schaarser en is rond 2050 wel op voor de EU. Om de CO2-prijsverhoging al een zetje te geven zouden we in de EU op zijn minst, net als in Californië, een minimumprijs voor de veiling van emissierechten kunnen afspreken, te beginnen met 20 euro in 2020.

De veiling is bedoeld voor de energiebedrijven. De industrie krijgt nog emissierechten gratis op grond van een CO2-benchmark. Maar misschien moeten we er aan wennen dat de CO2-prijs niet 100 hoeft te worden. Er zijn mondiaal goedkopere opties. De Wereldbank heeft aangegeven dat we om Parijs te halen met emissiehandel in 2030 30 procent en in 2050 50 procent goedkoper uitkomen: dat is toch ook een aantrekkelijk perspectief.

Blogger

Jos Cozijnsen

Jos Cozijnsen is jurist en zelfstandig consultant emissiehandel.