VS gaan vluchtelingen van Australië overnemen

Of Australië het akkoord ook met de toekomstige president van de VS Donald Trump heeft overlegd is onbekend.

Vluchtelingen houden identiteitsbewijzen omhoog in een bus op het eiland Manus. Foto: Eoin Blackwell / AAP Image / AP

De Verenigde Staten en Australië hebben een akkoord bereikt over het opvangen van vluchtelingen die verblijven in opvangkampen in Nauru en Papoea-Nieuw-Guinea. Volgens het nieuwe akkoord zal een onbekend aantal vluchtelingen in de VS worden herplaatst.

Sinds 2013 hanteert Australië een beleid waarbij bootmigranten die op de kust arriveren direct doorgestuurd worden naar nabijgelegen eiland Nauru of Manus, een eiland dat onderdeel is van Papoea-Nieuw-Guinea. In ruil voor het beheer van de kampen krijgen deze landen ontwikkelingsgeld van Australië. Circa 1200 mensen verblijven op dit moment in de kampen.

De Australische premier Malcolm Turnbull verklaarde zaterdagnacht dat Amerikaanse autoriteiten zelf kunnen beoordelen welke personen geschikt worden bevonden voor het herplaatsen in de VS. Om hoeveel mensen het gaat is onbekend, maar wel benadrukte Turnbull dat vrouwen, kinderen en families prioriteit krijgen.

Donald Trump

Of Turnbull het akkoord ook met de toekomstige president van de VS Donald Trump heeft overlegd wilde hij niet vertellen. “Er is op dit moment maar één Amerikaanse regering en president met wie we zaken doen,” aldus Turnbull. Eerder deze week had Turnbull al wel telefonisch contact met Trump. Tijdens zijn verkiezingscampagne heeft Trump beloofd een immigratiestop voor moslims in te voeren. Veel van de asielzoekers in de kampen in Nauru en Papoea-Nieuw-Guinea zijn moslims uit het Midden-Oosten, Afrika en Azië.

In een verklaring bevestigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry het akkoord. “We zullen de meeste kwetsbaarste vluchtelingen beschermen en delen die verantwoordelijkheid met onze vrienden in de regio’s die deze uitdaging het zwaarst voelen,” aldus Kerry. Naar verwachting beginnen de VS aankomende week al met de selectie en screening van vluchtelingen.

Aanzuigende werking

Het akkoord geldt niet voor vluchtelingen die in de toekomst op de Australische kust aankomen. Verwacht wordt niettemin dat het akkoord een aanzuigende werking heeft en dat mensensmokkelaars het zullen gebruiken om vluchtelingen te misleiden. Turnbull benadrukte zwaar geschut in te zetten om een nieuwe instroom te voorkomen. “We hebben de grootste en meest bekwame maritieme beveiliging die Australië ooit heeft gehad.” Schepen die vanaf Indonesië komen zullen volgens hem door Australië direct worden teruggedrongen.

Eerder dit jaar kwam het asielbeleid van Australië internationaal onder vuur te liggen. In documenten die naar de Britse krant The Guardian werden gelekt, werd melding gemaakt van veelvuldig misbruik en geweld. Meerdere vluchtelingen staken zichzelf in brand. Een snoeihard rapport van VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR verhevigde de druk op de Australische overheid om het asielbeleid aan te passen.

Amnesty International toonde zich in een eigen verklaring direct kritisch over het nieuwe akkoord en noemt het een “extreme stap waarme de Australische regering zich aan haar verantwoordelijkheid onttrekt”.

“Dit akkoord laat zien dat de Australische regering eindelijk erkent dat haar beleid van het offshoren niet houdbaar is en de vluchtelingencentra op Nauru en Manus snel moeten worden gesloten.”