FARC-akkoord zou nu ‘veel beter’ zijn

Colombia

Er is een „nieuw, definitief” akkoord met de FARC. De grootste kritiekpunten van tegenstanders lijken er echter nog in te staan.

Foto Enrique de la Osa/Reuters

De Colombiaanse regering en de rebellengroep FARC hebben aangekondigd dat ze tot „een nieuw, definitief akkoord” zijn gekomen om een eind te maken aan de burgeroorlog die al ruim 52 jaar duurt. Dat maakten de partijen zaterdagavond lokale tijd bekend in het Cubaanse Havana, waar ze al ruim vier jaar over vrede onderhandelen.

„We roepen Colombia en de internationale gemeenschap op dit nieuwe akkoord en de snelle implementatie te ondersteunen om de tragedie van oorlog achter ons te laten”, aldus de beide partijen in een verklaring. „De vrede kan niet meer wachten.” Het conflict kostte aan zeker 220.000 mensen het leven. Zeven miljoen mensen raakten ontheemd.

De Colombiaanse regering zei eerder dat het eerste akkoord „het best mogelijke” was, maar kwam dit weekend terug op die uitspraak. Hoofdonderhandelaar Humberto de la Calle noemde dit nieuwe akkoord „veel beter” dan het oude. Samen met FARC-onderhandelaar Iván Márquez (zijn nom de guerre) beloofde hij zaterdag dat de klachten van de nee-stemmers tijdens het referendum zes weken geleden zijn gehoord en verwerkt.

Goedkeuring

Op 2 oktober verwierp de Colombiaanse bevolking het akkoord onverwachts met 50,2 procent van de stemmen. Of president Juan Manuel Santos het aandurft over dit nieuwe akkoord ook een referendum te organiseren, is nog niet duidelijk. Het is waarschijnlijker dat het akkoord ter goedkeuring zal worden voorgelegd aan het Congres.

De integrale tekst van het nieuwe akkoord werd zondagnacht lokale tijd gepubliceerd. Al eerder vertelde Santos in een tv-toespraak over de wijzigingen die zijn gemaakt.

Tien parlementszetels

Opmerkelijk is dat de belangrijkste kritiekpunten van tegenstanders niet zijn verwerkt: FARC-strijders zullen in ruil voor verklaringen over hun misdaden hooguit werkstraffen krijgen. Alleen wie geen open kaart speelt, loopt het risico de cel in te gaan. De gegarandeerde tien parlementszetels waarop de tot politieke partij omgevormde FARC tussen 2018 en 2026 aanspraak kan maken, blijven intact.

„De reden van alle vredesprocessen in de wereld is precies dat guerrilla’s hun wapens neerleggen en legaal kunnen participeren in de politiek”, aldus Santos.

Wel zullen de alternatieve straffen aan meer regels zijn gebonden: er zullen gebiedsrestricties, leefregels en vaste werktijden gelden voor voormalige guerrillero’s. Ook zal de FARC een inventaris moeten maken van zijn bezittingen om slachtoffers te compenseren en zal het akkoord niet worden opgenomen in de grondwet. Een ander belangrijk verschil is dat grondbezitters in het nieuwe akkoord niet zomaar gedwongen kunnen worden grond af te staan ten gunste van landloze boeren.

De eerste reacties zijn afwachtend. De prominentste tegenstander van het eerste akkoord, oud-president Álvaro Uribe, zei dat het akkoord pas definitief is nadat alle partijen het grondig hebben kunnen bestuderen.

Santos, die zich sinds zijn presidentschap committeerde aan de vredesbesprekingen, kreeg een paar dagen na de nee-stem op 2 oktober de Nobelprijs voor de Vrede toegekend. Hij beloofde ook na het ‘nee’ er alles aan te zullen doen om voor het einde van zijn termijn in 2018 alsnog vrede te bereiken.