Teruglezen: ‘Clinton geeft FBI-directeur de schuld van haar verlies’

We sluiten het liveblog

We sluiten het liveblog over de nasleep van de Amerikaanse presidentsverkiezingen voor vandaag. Morgenochtend openen we een nieuw liveblog. De belangrijkste gebeurtenissen van vandaag op een rij:

  • Hillary Clinton heeft FBI-directeur James Comey de schuld gegeven van haar verkiezingsnederlaag. Comey maakte nog geen twee weken voor de verkiezingen bekend opnieuw e-mails Clinton te onderzoeken. Dit gaf Trump volgens Clinton de steun die nodig was om de verkiezingen te winnen.
  • Donald Trump is op zoek naar een snelle manier om als hij eenmaal president is onder het Klimaatakkoord van Parijs uit te komen. Dat meldt een bron uit zijn transitieteam aan persbureau Reuters. Volgens Trump is het concept van klimaatverandering een verzinsel van China om de VS op economisch vlak de loef af te steken.
  • Ook zaterdag gingen weer duizenden mensen de straat op om te demonstreren tegen het aankomende presidentschap van Donald Trump. Onder meer in New York, Chicago en Berlijn werden protesten georganiseerd.
  • Het Franse parlementslid Marion Le Pen, lid van het extreemrechtse Front National (FN), gaat samenwerken met Stephen Bannon - topman van Trumps presidentscampagne. Wat de samenwerking precies gaat inhouden, is nog niet bekend.
  • In Portland werd bij een demonstratie een man neergeschoten. Hij verkeert niet in levensgevaar. Vier verdachten zijn aangehouden.
  • De NAVO zou de top die voor komend voorjaar op de agenda stond verzet hebben naar de zomer in verband met de verkiezing van Donald Trump. Dat schrijft het Duitse tijdschrift Der Spiegel. Volgens het tijdschrift zou de NAVO Trump meer tijd willen geven om na te denken over zijn standpunt tegenover de NAVO.

Ook zaterdag weer duizenden mensen straat op tegen Trump

Ook zaterdag zijn in de Verenigde Staten weer duizenden mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen Donald Trump. In New York liepen er zelfs enkele duizenden mensen bij de vastgoedmagnaat voor de deur langs, toen zij protesteerden op Fifth Avenue waaraan de Trump Tower ligt. Er werd niemand aangehouden.

De demonstranten scandeerden onder meer "Not our president", de leus die afgelopen dagen door tal van betogers in het land tot strijdkreet werd verheven. De politie heeft met barricades dure winkels aan Fifth Avenue beschermd.

Twitter avatar MMFlint Michael Moore I'm in the middle of thousands -tens of thousands?- of American voters outside Trump Tower demanding he step aside. He got the least votes.

Filmmaker Michael Moore was ook bij de protesten aanwezig. Hij liep met een cameraploeg de Trump Tower in en vroeg of hij met de Republikein kon spreken. Dit werd hem geweigerd. Wel kwam even later de Britse oud-UKIP-leider en Brexit-campagneleider Nigel Farage aan, die een afspraak met Trump had en door mocht lopen.

Ook elders werden zaterdag opnieuw protesten georganiseerd. In Chicago liepen honderden mensen door Millennium Park en riepen "No hate. No fear. Immigrants are welcome here". Zo'n driehonderd demonstranten verzamelden zich voor de Brandenburger Tor in Berlijn:

In Portland, Oregon werd iemand bij een protest neergeschoten. De gewonde verkeert niet in levensgevaar. Zaterdag maakte de politie van Portland bekend vier verdachten te hebben aangehouden.

Twitter avatar PortlandPolice Portland Police UPDATE - Man Injured in Shooting at Protest on the Morrison Bridge - Suspect Fled Area https://t.co/95EBqP90KO https://t.co/xE7hlc49KV

'Trump zoekt snelle manier om onder Klimaatakkoord uit te komen'

Donald Trump is op zoek naar een snelle manier om als hij eenmaal president is onder het Klimaatakkoord van Parijs uit te komen. Dat meldt een bron uit zijn transitieteam aan persbureau Reuters.

Twitter avatar Reuters Reuters Top News Trump looking at fast ways to quit global climate deal - source https://t.co/LdBvPPcMQ9 https://t.co/EgvgBvkzoZ

In theorie duurt het vier jaar voor een land om het Klimaatakkoord ongedaan te maken. Trump kijkt nu met adviseurs naar manieren waarop sneller aan deze afspraken ontkomen kan worden. Zo zouden de VS mogelijk uit een eerder in 1992 getekende conventie kunnen stappen, wat maar één jaar tijd zou kosten.

Donald Trump heeft eerder gezegd meer te willen investeren in fossiele brandstoffen in de Verenigde Staten, terwijl het Klimaatakkoord dit juist terug wil brengen. Volgens Trump is het concept van klimaatverandering een verzinsel van China om de VS op economisch vlak de loef af te steken. De Republikein heeft meerdere klimaatontkenners in zijn transitieteam.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump The concept of global warming was created by and for the Chinese in order to make U.S. manufacturing non-competitive.

Het Klimaatakkoord werd eind 2015 door 193 landen gesloten en dit jaar geratificeerd. Het verdrag moet de uitstoot van CO2 verminderen. Daarmee moeten de stijging van de zeespiegel, droogte, verwoestijning, extreem weer en de opwarming van de Aarde worden tegengegaan. Veel landen hebben Trump gevraagd het akkoord intact te laten.

'Clinton geeft FBI-directeur de schuld van haar verlies'

Volgens Hillary Clinton is het de schuld van FBI-directeur James Comey dat zij dinsdag de Amerikaanse presidentsverkiezingen heeft verloren. Dat heeft de Democraat zaterdag gezegd in een conference call met haar voornaamste donors, zo melden twee deelnemers tegenover persbureau Reuters.

Twitter avatar Reuters Reuters Top News Clinton blames FBI's Comey for her defeat in call with donors https://t.co/uaJAO1wbUd

Comey maakte nog geen twee weken voor de verkiezingen bekend opnieuw e-mails Clinton te onderzoeken. Het ministerie van Justitie raadde Comey dit sterk af, maar de FBI-directeur negeerde op ongebruikelijke wijze dit advies. Er werden uiteindelijk geen strafbare feiten gevonden.

Wel slonk de voorsprong die Clinton daarvoor in de peilingen had ernstig. Uiteindelijk won Trump de verkiezingen. Volgens Clinton dus omdat de acties van Comey Trump munitie gaf om de Democraat mee onder vuur te nemen - met succes.

Verder zei Clinton tijdens het telefoongesprek dat haar campagne in totaal 900 miljoen dollar (828 miljoen euro) had opgehaald. In totaal doneerden meer dan 3 miljoen mensen of organisaties geld aan de Democraat.

Als ik Trump was, dan...

Wat zou u doen als u Donald Trump was? Die vraag legden wij voor aan enkele van onze columnisten. Niet geheel verrassend kwamen zij met heel verschillende antwoorden.

Zo zou Lamyae Aharouay de “sukkels die mij kozen geven waar ze om vragen”, onder meer twee nieuwe eerste regels van het volkslied (waarschuwing: bevat Trumpiaanse schuttingtaal). Filosoof Maxim Februari zou vooruit kijken – naar de dieren en naar de dingen. Rosanne Hertzberger zou zo snel mogelijk de muur bouwen – maar niet ophouden bij de Mexicaanse grens.

Marion Le Pen gaat samenwerken met Trump-campagnehoofd

Het Franse parlementslid Marion Le Pen, lid van het extreemrechtse Front National (FN), gaat samenwerken met Stephen Bannon - topman van Trumps presidentscampagne. Dat heeft de 26-jarige politica zojuist laten weten op Twitter.

Wat de samenwerking precies in gaat houden, is nog niet bekend. Le Pen zegt dat Bannon haar de samenwerking aanbood.

Bannon is een zakenman en voormalig directeur van de conservatieve nieuwssite Breitbart News, een van de media die Trump steunden tijdens diens campagne. Bannon regisseerde enkele documentaires met een conservatieve boodschap, onder meer over Sarah Palin en over de Occupy-beweging.

Marion Le Pen is de kleindochter van FN-oprichter Jean-Marie Le Pen en het nichtje van partijleider Marine Le Pen. Laatstgenoemde feliciteerde Trump hartstochtelijk na zijn verkiezingszege. FN onderhoudt ook goede betrekkingen met de PVV van Geert Wilders.

Twitter avatar MLP_officiel Marine Le Pen Félicitations au nouveau président des Etats-Unis Donald Trump et au peuple américain, libre ! MLP

Na verkiezing Trump zijn de ogen gericht op Duitsland

Duitsland is niet zomaar geschokt, maar tot in zijn fundamenten getroffen door de verkiezing van Donald Trump tot Amerikaans president. Een nauwe band met de Verenigde Staten is sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog een van de grondslagen van de Duitse politiek. En sinds woensdag vraagt men zich in Berlijn vertwijfeld af of dat wel zo kan blijven, met Trump in het Witte Huis.

Als grootste land in Europa wordt van Duitsland nu leiderschap verwacht. Na het Brexit-referendum maakte Berlijn het bijeenhouden van de EU, of wat daarvan overblijft, al tot prioriteit. Nu heeft die missie nog meer urgentie gekregen. Maar kan Duitsland die rol aan? Lees de analyse van onze correspondent Juurd Eijsvogel.

Lees hier het artikel: Meer Trump dus meer Merkel

Podcast: wat betekent Trump voor de Amerikaanse rechtsstaat?

In de nieuwe aflevering van podcast Amicus van de Amerikaanse nieuwssite Slate praten juristen over het vooruitzicht van Donald Trump als president. Experts vrezen de gevolgen van Trumps gebrekkige kennis van de Amerikaanse Grondwet voor de rechtsstaat in de VS.

In de aflevering vertelt de conservatieve jurist Orin Kerr waarom hij zo bang was voor Trump in het Witte Huis en wat de VS de komende vier jaar kunnen verwachten op juridisch gebied. Verder komt Garrett Epps aan het woord, die eerder schreef dat Trump continu minachting heeft getoond voor de zogeheten Bill of Rights, de eerste tien amendementen van de Grondwet.

Twitter avatar rechterhans Hans Klis Goede aflevering van Amicus over #Trump's (gebrek aan kennis van) de grondwet en de gevolgen en angst onder experts https://t.co/6ZJAW0OiA8

Burgerrechtenbeweging schrijft open brief aan Trump

De American Civil Liberties Union (ACLU), de voornaamste burgerrechtenbeweging van de Verenigde Staten, heeft een paginagrote open brief aan Donald Trump in The New York Times geplaatst. De organisatie roept de aankomende president op een deel van zijn voorgenomen beleid te herzien. De hele brief is op Twitter te lezen:

Twitter avatar ACLU ACLU National Today we published a full-page open letter in the New York Times to President-elect Trump https://t.co/FOpRqn9oNY

De ACLU vraagt Trump om terug te komen op beloften om 11 miljoen illegalen die geen papieren hebben het land uit te zetten, om moslims niet langer toe te laten tot de VS en om waterboarding en andere martelpraktijken weer in te voeren. Ook wil de beweging de Republikein ervan weerhouden wetswijzigingen door te voeren die de vrijheid van meningsuiting inperken.

De brief eindigt met een dreigende toon. Mocht Trump de oproep van de ACLU in de wind slaan, zweert de beweging alles te doen wat in haar macht ligt om tegen dit beleid in opstand te komen. Hiermee wordt impliciet ook verwezen naar protesten die sinds de verkiezingsuitslag zijn uitgebroken in diverse Amerikaanse steden - en die zaterdag vermoedelijk door zullen gaan.

De ACLU werd in 1920 opgericht, heeft circa 500.000 leden en is in alle Amerikaanse staten actief.

Der Spiegel: 'De NAVO verschuift top om Trump meer tijd te geven'

De NAVO zou de top die voor komend voorjaar op de agenda stond verzet hebben naar de zomer in verband met de verkiezing van Donald Trump. Dat schrijft het Duitse tijdschrift Der Spiegel. Volgens het tijdschrift zou de NAVO Trump meer tijd willen geven om na te denken over zijn standpunt tegenover de NAVO.

Twitter avatar DerSPIEGEL DER SPIEGEL Militär-Bündnis: Nato verschiebt Gipfeltreffen wegen Trump https://t.co/XRWeuVH2wc https://t.co/W9gfKHKxOv

NAVO-leider Jens Stoltenberg was volgens Der Spiegel verrast door de winst van Trump. Hij zou erop hebben gerekend dat Clinton de verkiezing zou winnen. In een interview met correspondent Tijn Sadée noemde Stoltenberg de verkiezingsuitslag al een een belangrijk signaal naar de NAVO. Europese landen moeten er volgens hem rekening mee gaan houden dat ze financieel meer moeten bijdragen aan de NAVO.

Voor de verkiezingen liet Trump zich zeer kritich uit over de NAVO. In The New York Times zei hij deze zomer dat de VS naar behoren gecompenseerd zou moeten worden. Anders?

"Dan ben ik absoluut bereid om tegen die landen te zeggen: 'Gefeliciteerd, u gaat zichzelf verdedigen'."

Bernie Sanders wil Democratische partij hervormen

"Het verbaast me niet dat miljoenen mensen voor Trump hebben gestemd. Ze zijn de economische en politieke status quo en de media zat", schrijft voormalig presidentskandidaat Bernie Sanders in een ingezonden brief in The New York Times. "Trump heeft gelijk: mensen willen verandering."

Hij schrijft:

"De afgelopen dertig jaar zijn te veel Amerikanen door hun werkgevers in de uitverkoop gezet. Ze werken langer voor minder geld terwijl ze goedbetaalde banen verdwijnen naar China, Mexico en andere lage-lonen-landen."

In de ingezonden brief pleit hij dan ook voor een hervorming van de Democratische partij. De Democraten zouden zich moeten los moeten maken van het bedrijfsleven en weer een partij worden voor de arbeiders, ouderen en armen in het land.

Twitter avatar BernieSanders Bernie Sanders The Democratic Party needs to look in the mirror and work tirelessly to become once again the party that working people know works for them.

Man neergeschoten tijdens demonstratie in Portland

Volgens de politie in Portland is zaterdag een man neergeschoten bij de Morrison Bridge tijdens een protest tegen Trump. Het slachtoffer wordt in het ziekenhuis behandeld maar zou zich niet in levensgevaar bevinden. De politie zegt dat het protest is beëindigd en roept iedereen op het gebied onmiddellijk te verlaten en vraagt getuigen zich te melden.

Twitter avatar PortlandPolice Portland Police Police investigating shooting on Morrison Bridge. One person down. Everyone needs to leave the area immediately!
Twitter avatar PortlandPolice Portland Police Protesters now westbound on Morrison Bridge.

De sfeer bij de protesten in Portland was al grimmig. De politie probeerde de menigte met traangas uiteen te drijven nadat er "brandende projectielen" naar de politie zou zijn gegooid.

Trump vraagt zijn kinderen bij zijn overgangsteam

Donald Trump heeft volgens AP een deel van zijn familie toegevoegd aan zijn overgangsteam. Dit team moet ervoor zorgen dat de machtsoverdracht van de Obama-administratie naar die van Trump, soepel zal verlopen. Hij heeft zowel zijn dochter Ivanka, zijn zoons Eric en Donald Jr. als zijn schoonzoon Jared Kushner aan het team toegevoegd.

De overige twaalf leden bestaan voornamelijk uit lobbyisten en politici en adviseurs die Trump steunde in de aanloop naar de verkiezingen. Zo laat Trump zich op het gebied van milieu adviseren door Myron Ebell, een beroemde klimaatontkenner en werd vrijdag New Jersey-gouverneur Chris Christie vervangen door Mike Pence als leider van zijn overgangsteam.

Voor derde nacht op rij protesten tegen Trump

Voor de derde nacht op rij zijn Amerikanen de straat op gegaan om te protesteren tegen de verkiezing van Trump als president. Duizenden mensen gingen de straat op in Miami, Atlanta, Philadelphia, New York, San Francisco and Portland.

De protesten verliepen rustiger dan de avond ervoor. Alleen in Portland was de sfeer grimmig. Volgens de autoriteiten werden er "brandende projectielen" naar de politie gegooid, hield de menigte het verkeer tegen en werd er graffiti gespoten. Met traangas probeerde de politie vervolgens de menigte uit elkaar te drijven.

Twitter avatar PortlandPolice Portland Police Police advising crowd on 4th that unless they disperse, they will be subject to CS gas. First-aid for CS gas is fresh air and water.

In andere steden verliep het protest een stuk rustiger. In Miami riepen mensen "Love Trumps Hate" en droegen ze borden met de tekst: "Hoeveel rechters heb je nodig om Amerika te verpesten?" Een deel van de demonstranten liep de snelweg op waardoor het verkeer tot stilstand kwam.

In New York protesteerden een deel van de mensen voor de Trump Tower waar Donald Trump woont.

Donald Trump had zich vrijdag eerder opmerkelijk uitgelaten over het protest. In eerste instantie noemde hij het "heel oneerlijk" om niet lang hierna te tweeten dat hij de passie van de demonstranten voor het Amerika geweldig vond.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump Just had a very open and successful presidential election. Now professional protesters, incited by the media, are protesting. Very unfair!
Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump Love the fact that the small groups of protesters last night have passion for our great country. We will all come together and be proud!