Alsof Sinterklaas in Maassluis een risicowedstrijd speelt

Bij de nationale intocht gold een noodverordening. Er was veel politie, er werd gedemonstreerd, maar grote incidenten bleven uit.

Foto ANP

“Mogen we even in uw rugzak kijken?” vraagt een politieagent gedecideerd aan een man die vanaf het treinstation van Maassluis het oude stadscentrum inloopt. En nu moet hij ook zijn identiteitsbewijs tonen. Verbaasd opent de man de tas en vist zijn paspoort eruit: alles in orde, hij mag gaan. De agent:

“We hadden de order gekregen u te controleren. Sorry, we moeten ontzettend scherp zijn vandaag.”

Deze zaterdag is de nationale intocht van Sinterklaas. Het oude stadscentrum van het slaperige havenstadje (pakweg 32.000 inwoners) is behangen met slingers en vlaggen. Huisgevels zijn gedecoreerd met grote cadeaudozen. Terwijl uit de boxen de bekende sinterklaasdeuntjes klinken, houdt de politie nauwlettend elke beweging van het bezoek in de gaten; een politiehelikopter cirkelt boven het feestterrein. Vooral verdacht: mannen die in hun eentje het festijn bezoeken. Want: mogelijke demonstranten. Of erger nog: hooligans.

De voortekenen waren slecht. Op Facebookpagina’s hadden anti- en pro-Zwarte Pietdemonstranten laten weten in groten getale naar Maassluis te komen. Een herhaling van de intocht van 2014 in Gouda dreigde. Een chaos. Een agressieve sfeer, waarbij ongeveer negentig mensen gearresteerd werden. Dat wilde de burgemeester van Maassluis niet. En dus besloot Edo Haan de intocht te benaderden als een “risicowedstrijd”, zoals bekend in het betaald voetbal. Met dranghekken, toegangspoorten en een noodverordening, die het makkelijker maakt arrestaties te verricht bij wanorde. Beveiligers en politie. Juist: heel veel politie.

Sfeer van wantrouwen

Al dat blauw op straat ziet Ellen Vreugdenhil (62) vroeg in de ochtend al aan haar raam voorbij trekken. Vreugdenhil woont op de Zuiddijk pal aan de route die de Sint aandoet. Politie te paard. Te voet. In de auto. Zelfs de donkerblauwe busjes van de Mobiele Eenheid – gespecialiseerd in het voorkomen van rellen – rijden over de weg langs haar huis. Vreugdenhil:

“Dan denk je wel even: wat is dit? Ik werd er zwaarmoedig van. Echt.”

Bevorderlijk voor de sfeer is het inderdaad niet, zo’n peloton aan politieagenten voor je deur, erkent ook echtgenoot Wim Vreugdenhil (62). Toch minder gezellig. Een beetje intimiderend zelfs, vindt Anoralee Marlin (41) uit Schiedam. Was het wel veilig voor haar kinderen? “Durven we het aan?” spookte er vanochtend nog even door haar hoofd toen ze aankwam in het centrum van Maassluis. “Maar nu geniet ik hier.”

Wim Vreugenhil begrijpt die grootschalige politie-inzet überhaupt niet. Het maakte het alleen maar erger, zegt hij, en zorgt voor een wantrouwige sfeer. Hij vindt het gek dat er zoveel ophef is over het demonstreren. Het is een recht, zegt hij, “en wat maakt het nou uit als we onze traditie een beetje veranderen zodat andere mensen daar geen last meer van hebben.”

Zeuren

Die gedachte leeft niet bij alle Maassluizers. Sterker nog: het merendeel lijkt pro-Zwarte Piet, en heeft weinig op met het tornen aan diens uiterlijk en bijbehorende “oude tradities”. Opgetekend uit verschillende monden: “Zeuren over Zwarte Piet, dat is in en in triest”. Want: Sinterklaas is cultureel erfgoed, zegt Petra Gouw (52). Een feest van de kinderen. Gouw: “Daar blijf je van af.”

Die mening is ook Constant Kusters van de extreem-rechtse Nederlandse Volks Unie (NVU) toegedaan. Samen met een twintigtal sympathisanten demonstreert hij – NVU heeft vooraf toestemming gekregen om te demonstreren van de gemeente Maassluis – in een speciaal demonstratievak voor het behoud van Zwarte Piet. Zijn retoriek: eerst willen ze Zwarte Piet aanpassen, daarna kerstmis en later Pasen. Zwarte Piet hoort bij Nederland: “Net als een broodje kaas.”

Kusters’ boodschap wordt vandaag maar door weinig mensen gehoord. Want het meeste volk heeft zich verzameld rond de hotspots: de haven en de markt – de eindhalte van de intocht. Daar is het feestje.

Stuiptrekkingen

Daar zijn ze dan ineens: de pieten. Vrolijk huppelen ze – op muziek van de fanfare – richting het podium aan de markt. Het merendeel van de pieten is zwart geschminkt, een enkeling heeft wat zwarte vegen op gezicht. En niet veel later arriveert dan eindelijk ook de Sint. De hele mensenmeute deint mee op de tonen van De Zak van Sinterklaas.

Te midden van het publiek bevindt zich Rodney Rosana (48), die lijdt in stilte. Rosana is tegen het karikaturale uiterlijk van Zwarte Piet en vindt die ronduit racistisch. Zelf kwam hij met het openbaar vervoer vanuit Amsterdam naar Maassluis.

Hij is alleen, zijn mededemonstranten kwamen met de bus, maar werden aangehouden in Rotterdam. In totaal 200 personen, volgens een woordvoerder van de politie Rotterdam. In Maassluis werd een Pool opgepakt met een oud kapmes en ander gereedschap. Nadat hij verklaarde bij een vriend te gaan klussen, werd hij vrijgelaten.

Of de missie voor de anti-Zwarte Pietdemonstranten bij deze intocht mislukt is? Een beetje wel erkent Rosana. Toch is hij positief. Er is de afgelopen jaren al veel veranderd in positieve zin, zegt hij.

“Dit zijn de laatste stuiptrekkingen van Zwarte Piet. Nog twee jaar dan lopen alle pieten met roetvegen.”