Wie is wie in Trumps inner circle?

Vertrouwelingen Sleutelfiguren uit Trumps onconventionele verkiezingscampagne hopen nu op een plek in of rond het Witte Huis.

Trump omringt door zijn familie en die van zijn runningmate Mike Pence tijdens zijn acceptance speech.

De campagne waarmee Donald Trump het Amerikaanse presidentschap gewonnen heeft, leek een onemanshow. Hij had nauwelijks steun van de top van de Republikeinse partij, hij had geen grassroots-organisatie die langs de deuren ging. De campagne bestond uit toespraken voor uitverkochte stadions, inbellen op televisie, en tweets van The Donald. Toch ging daarachter een organisatie schuil, voornamelijk bestaande uit mensen zonder enige politieke ervaring, maar met bewezen loyaliteit aan de baas.

De kern bestond uit een kleine kring familieleden en vertrouwelingen. Daaromheen cirkelde een aantal early adopters die nu hopen op een baan in of rond het Witte Huis. Hier de wie-is-wie in Trumps inner circle:

Familie

Trump runde zijn campagne zoals hij zijn bedrijf – vastgoed, kleding en een keten van hotels en golfbanen – leidt. Niet op basis van beleidsplannen en vergaderen, maar intuïtief, „met gezond verstand”, zei hij afgelopen zomer tegen The Washington Post. De Trump Organization is een familiebedrijf. Dat de binnenste ring van zijn campagne bestond uit de drie kinderen uit zijn eerste huwelijk – Donald Jr. (38), Ivanka (35) en Eric Trump (32) – spreekt voor hem vanzelf. Zijn jongere kroost Tiffany (23) en Barron (10) waren nauwelijks zichtbaar, al stond die jongste zoon dinsdag opeens naast hem tijdens zijn overwinningstoespraak.

Eerder was de rol in de schijnwerpers vooral voor Ivanka. Zij sprak voorafgaand aan Trump op de Republikeinse Conventie waar hij in juli officieel presidentskandidaat werd. Omdat zijn vrouw, het Sloveense ex-model Melania, de schijnwerpers mijdt, trad Ivanka daarna ook op tijdens bijeenkomsten en op televisie, maar ze was ook essentieel achter de schermen. Vooral in (pogingen tot) het afremmen en bijsturen van haar vader.

Zie hier haar speech tijdens de conventie (tekst gaat verder na de video):

Haar broers Donald en Eric kunnen in hun mediaoptredens net zo bot zijn als hun vader. Donald Jr. vergeleek Syrische vluchtelingen met fruitsnoepjes („Als ik een schaal Skittles heb en ik zeg dat er drie giftig zijn, zou je dan een handvol nemen?”, twitterde hij). Eric vond de marteltechniek waterboarding „niet anders dan een ontgroening”. Ivanka heeft moeite met sommige seksistische en racistische uitspraken van haar vader. Ze heeft meermaals getracht hem iets te laten terugnemen, maar blijft hem naar buiten toe altijd beheerst verdedigen.

Minstens zo belangrijk voor de presidentscampagne was haar man, Jared Kushner. Hij is ook vastgoedontwikkelaar – en werkt ook in het bedrijf van zijn vader – en eigenaar van de krant The New York Observer, die Trump vanaf het begin steunde. Kushner geldt als architect van Trumps digitale campagne en schreef speeches. Hij zou vooral belangrijk zijn geweest in de diplomatieke contacten met de Republikeinse partij, het ontslag van Trumps eerste campagnemanager, Corey Lewandowski, en in het selecteren van running mate Mike Pence.

Oude garde

Toen Trump zijn campagne in stilte voorbereidde, deed hij dat samen met een paar adviseurs. Jurist Michael Cohen, sinds 2007 Trumps vaste advocaat, was vanaf het begin betrokken. Hij leidt de verdediging in de zaak rond Trump University, de vastgoedopleiding waartegen een fraudeclaim loopt. Maar hij verdedigt zijn baas ook regelmatig tegenover journalisten. Hij kreeg er de bijnaam ‘pitbull’ voor.

Roger Stone, door Amerikaanse media beschreven als een Republikeinse ‘huurmoordenaar’, werkte al voor Richard Nixon en geeft Trump sinds decennia adviezen. Hij is gespecialiseerd in onderzoek naar tegenkandidaten. Tijdens de voorverkiezingen zou hij bij het roddelblad National Enquirer het verhaal hebben geplant dat Ted Cruz affaires zou hebben gehad met vijf vrouwen.

Via Stone werd ook de jonge, onbekende Sam Nunberg betrokken. Kort voor de campagnelancering benaderde Trump lobbyist Corey Lewandowski om zijn campagnemanager te worden. Van de vier overleefde alleen Cohen, want Stone, Nunberg en Lewandowski werden alle drie ontslagen. Al treden Stone en Lewandowski nog wel regelmatig in een pro-Trump-rol op als commentator.

Niet zo vers bloed

Trumps kandidatuur werd in eerste instantie weggelachen. Steunbetuigingen kwamen niet verder dan die van de exhibitionistische Sarah Palin en aartsconservatief Pat Buchanan. Maar toen steeds meer Republikeinse tegenstanders afvielen, ontstond ook het zwaan-kleef-aan-effect, vooral onder middelbare, uitgerangeerde mannen binnen de Republikeinse partij die Trump wilde adviseren en zelf weer een plekje in de schijnwerpers wilden verdienen.

Drop-outs van de campagne Chris Christie, gouverneur van New Jersey, en chirurg Ben Carson. Rudi Giuliani, de voormalige burgemeester van New York. Ook senator Jeff Sessions uit Alabama en Newt Gingrich, eind jaren 90 voorzitter was van het Huis van Afgevaardigden, en oude vijand van Bill Clinton, sloten zich vroeg aan. Zij werden toegevoegd aan de trits officiële surrogates, een nieuw fenomeen van officieuze woordvoerders die namens een kandidaat optreden op tv en elders.

Het zijn vooral mensen uit dit rijtje die nu azen op een plek in Trumps kabinet. Christie zou al het ‘transitieteam’ richting Washington leiden, maar hij wordt achtervolgd door een schandaal uit 2013 dat zijn kansen op een plek in het kabinet zou kunnen verkleinen.

Wissel campagneleiding

In het voorjaar van 2016 gooide Trump zijn campagneteam om. In een poging beter met de Republikeinse partij samen te werken, werd consultant Paul Manafort zijn campagneleider, met Michael Glassner als plaatsvervanger. Hope Hicks – eerder werkzaam bij Ivanka’s kledinglijn – ging samen met de al eerder van de Tea Party geleende activist Katrina Pierson contacten met de pers onderhouden.

Omdat Trump wel ideeën, maar weinig concrete plannen had, werden groepen opgezet om hem te adviseren op internationaal en economisch terrein. Beide groepen bestonden volledig uit mannen en, op de Libanese christenen Walid Phares en Thomas Barrack na, allemaal wit. Voor zijn buitenlandse beleid leunde Trump niet op diplomaten, maar op militairen en advocaten.

Zijn economische team bestond meer uit ondernemers en bankiers dan uit economen. In die laatste groep zat onder meer Steven Mnuchin, oud-bankier van Goldman Sachs die ook de financiën van de Trump-campagne deed. Hij en Barrack worden nu genoemd als potentiële ministers van Financiën. Tea Party-adept Stephen Miller had zich in januari bij de campagne gevoegd als hoofd beleid en mocht ook de economische adviseurs leiden.

Naast Jeff Sessions werden generaals b.d. Keith Kellogg en Michael Flynn, en energie-expert George Papadopoulos, zijn belangrijkste internationale adviseurs.

Weer het roer om

Toen aan het eind van de zomer daadwerkelijk de campagne tegen Hillary Clinton begon, ging Trumps team opnieuw op de schop. Campagneleider Manafort werd vervangen door Kellyanne Conway, de eerste vrouwelijke manager van een presidentiële campagne. Zij deed eerder kiezersonderzoek, werkte voor Gingrich en was tijdens de Republikeinse voorverkiezingen een lobbyclub voor Ted Cruz begonnen.

Haar plaatsvervanger werd David Bossie, afkomstig van Citizens United. Deze conservatieve lobbygroep won in 2010 een zaak voor het Hooggerechtshof waardoor de regels voor het financieren van politieke campagnes sterk werden verruimd. Trump maakte Dan Scavino, een voormalige golf caddy, verantwoordelijk voor de sociale media-campagne: het live streamen en snapchatten van Trumps bijeenkomsten. Steve Bannon, de baas van Alt-Right-nieuwssite Breitbart, werd CEO van het geheel.

Bannon en Conway, worden allebei genoemd als Trumps stafchef in het Witte Huis, net als Reince Priebus, partijtopman van de Republikeinen. Hij sprak tijdens de voorverkiezingen geen voorkeur uit, maar omarmde Trump daarna direct – en liet hem niet meer los. In tegenstelling tot veel andere Republikeinen, die Trump zijn uitspraken over het betasten van vrouwen niet vergaven. Ook voor Sean Spicer, communicatiechef van de partij zou om die reden een mooie baan in het verschiet kunnen liggen.

De Republikeinse partij probeert zoveel mogelijk mensen met politieke en beleidsmatige ervaring aan de Trump clique toe te voegen en Trump te helpen een nieuwe stijl te ontwikkelen. Wat tijdens de campagne niet lukte, lijkt nu succesvoller, want er circuleren voor hoge posities ook veel namen van mensen die onder George W. Bush werkten.

En het bedrijf dan?

De enigen wier directe politieke rol na de overwinning van dinsdag lijkt te zijn uitgespeeld, is die van Trumps kinderen. Hoewel niet uitgesloten, lijkt behalve de tienjarige Barron niemand mee te verhuizen van New York naar Washington. Sterker, Don Jr., Ivanka en Eric moeten nu zonder hun vader de Trump Organization leiden. Overigens is het onzeker hoe sterk dat merk blijft; de helft van de Amerikanen die niet op Trump gestemd heeft, lijkt zijn merk in de ban te doen.

Maar de Trump-campagne zou de Trump-campagne niet zijn als niet ook dit controversieel was. Om de verdenking van belangenverstrengeling te voorkomen is het gebruikelijk dat gekozen politici afstand doen van hun zakelijke belangen en deze in een zogeheten blind trust door derden laten managen. Gezien hun nauwe band is het onwaarschijnlijk dat zijn kinderen Trump geen zicht zouden geven op hoe ze zijn zaken beheren.

Lees alles over de Amerikaanse verkiezingen op nrc.nl/Amrika2016