Stress van studeren en prestatiedruk (1)

Wees eens leergierig en nieuwsgierig in je studententijd

In NRC (5/11) beklagen vier sociologiestudenten zich over de door hen ervaren prestatiedruk. Zij noemen middelbare scholieren en studenten in één adem, maar geven voorbeelden uit hun eigen, net begonnen, studentenleven.

Ze stellen dat de combinatie van: „tentamens leren, voorbereiden voor colleges, hockeyen, borrels op de sociëteit”, stress oplevert en tot een burn-out kan leiden. Hun activiteiten staan allemaal in dienst van hun CV. Dat moet excellent zijn omdat de arbeidsmarkt krimpt en er een toename is van het aantal hoger opgeleiden: het is dringen.

Ze hebben niet helemaal ongelijk: van studenten worden meetbare prestaties onder tijdsdruk verwacht, evenals van de universitaire staf, van docenten in het middelbaar onderwijs en van talloze andere beroepsgroepen Dat hier kwalijke kanten aan zitten, laat zich raden.

Ze eisen een oplossing. Van wie die moet komen is niet duidelijk, maar het probleem zowel als de oplossing leggen ze in elk geval buiten zichzelf. Ze zien zichzelf niet als actor maar slechts als lijdend voorwerp, slachtoffer van de verwachtingen van ouders, onderwijsinstellingen en leeftijdsgenoten. Zelfs het gezond blijven door sport, is volgens hen iets dat door de omgeving wordt opgelegd. Dat ze zelf iets kunnen doen: individueel andere keuzes maken of beter nog: zich als een collectief verzetten, is klaarblijkelijk geen optie. Terwijl het geschetste probleem overduidelijk een geval is van: smart for one, stupid for all.

Het lijkt erop dat deze studenten slechts studeren om het eigen CV te verfraaien. Hun toekomstig bestaan is onzeker en zwart-wit. Het schrikbeeld van werkloosheid doemt op, of van prestigeloze laag betaalde banen, van tijdelijke projecten. Of het wordt het ideaalbeeld van een glansrijke carrière met geld, macht en aanzien. Maar wat is zinvol, nu in de studententijd en later als afgestudeerde?

Ik zou zeggen: nieuwsgierigheid en leergierigheid.

Zeker voor sociologiestudenten: de maatschappij doorgronden en menselijk gedrag begrijpen. En dan later als afgestudeerde een hogere zaak dienen en verschil maken in een wereld die ietsje beter is geworden door jullie bijdragen. Dat lijkt misschien nog een opdracht erbij, maar het is ook een broodnodige relativering van de moordende dualiteit: persoonlijk succes of falen.

De universiteit is bij uitstek de plek waar je het gedachtegoed van grote denkers over een betekenisvol bestaan tot je kan nemen en daarover kan discussiëren. Jullie hebben gelijk: de studententijd is eenmalig.

Stress van studeren (2)

Kijk naar het buitenland

Ach gossie, die arme stress-student van nu. Je zou bijna medelijden met ze krijgen, ware het niet dat we weten dat het er in het buitenland heel anders aan toe gaat. Het Financieele Dagblad berichtte laatst over de moordende druk waaronder Indiase studenten zich voorbereiden op het toelatingsexamen voor technische universiteiten. Vorig jaar was ik getuige van de voorbereidingen voor de College Admission van twee kinderen van een Amerikaanse vriendin: er werd keihard gewerkt aan tests en geschreven aan essays.

Gebruik de tijd die je besteedt aan sociale media aan dingen die er werkelijk toe doen en je zult zien dat het meevalt met die stress.