Rubiks kubus

Merk iconische puzzelkubus niet langer beschermd

Rubiks kubus, de wereldberoemde driedimensionale puzzel waarvan er meer dan 350 miljoen stuks zijn verkocht, kan niet als merk worden beschermd. Dat heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie donderdag geoordeeld. De kubus is te makkelijk na te maken door copycats.

Het Gerecht van de Europese Unie had eerder verklaard dat de vorm van de kubus als merk in de Europese Unie mag worden beschermd. Maar, zegt het Hof, er is bij die beslissing ten onrechte geen rekening gehouden met de onzichtbare elementen van het speelgoed, zoals het draaivermogen.

De uitspraak van het gerecht zou daardoor gevolgen kunnen hebben voor alle producenten van driedimensionale puzzels waarvan de elementen de vorm van een kubus weergeven. Het gerecht had daarom de technische functie van de kubus moeten omschrijven.

Volgens het Hof mag merkrecht er niet toe leiden dat een bedrijf een monopolie krijgt op technische oplossingen of gebruikskenmerken. Het Hof volgt daarmee een eerder advies van de advocaat-generaal.

De advocaat-generaal vond dat de bescherming van elk type driedimensionale puzzel die een vergelijkbare kubusvorm heeft strijdig is met het algemeen belang. Op deze manier zou de Britse houder van het merk te veel macht op de markt krijgen.

Rubiks kubus werd in 1974 uitgevonden door de Hongaar Ernö Rubik, en heeft jong en oud jarenlang gek gemaakt met de bijna onmogelijke opdracht om alle vlakken op de juiste kleur te draaien. Het Britse bedrijf Seven Towers, die het intellectuele eigendomsrechten beheert, heeft de driedimensionale vorm in 1999 geregistreerd als handelsmerk bij de Europese Unie.

Maar de Duitse speelgoedfabrikant Simba Toys ging daar in 2006 tegenin met het argument dat het draaivermogen met een patent moet worden beschermd en niet met een handelsmerk.

Patenten beschermen uitvinders tegen concurrenten en voorkomen zo dat er commercieel misbruik wordt gemaakt van hun bedenksels. Handelsmerken geven een exclusief recht op het design of logo’s.

Het record voor het snelst oplossen van een Rubiks kubus is in handen van een robot, die het in 0,637 seconde kan.