Martin Michael Driessen wint de ECI Literatuurprijs

Boeken

Zowel vakjury als lezersjury wijst ‘Rivieren’ aan als winnaar.

De ECI Literatuurprijs 2016 gaat naar Martin Michael Driessen. Dat maakte juryvoorzitter Louise Fresco donderdagavond bekend in Nieuwsuur. Driessen (60) krijgt de prijs voor zijn verhalenbundel Rivieren. De jury prees de drie verhalen omdat ze getuigen van een ‘ingetogen grootheid, met schitterende beeldende zinnen en een onbestemde dreiging, en tegelijkertijd van een weldadige tijdloosheid.’

Aan de prijs is een bedrag van 50.000 euro verbonden. Andere genomineerden waren Arnon Grunberg (Moedervlekken), Bert Natter (Goldberg), Tonnus Oosterhoff (Op de rok van het universum), Connie Palmen (Jij zegt het) en Marja Pruis (Zachte riten). Palmen won eerder dit jaar de Libris Literatuurprijs.

Voor het eerst mocht naast een vakjury ook een ‘lezersjury’ haar oordeel geven. Deze lezersjury, samengesteld door de boekenredacties van NRC en De Standaard, kwam opvallend genoeg tot een eenzelfde oordeel. Driessen slaat dus een dubbelslag en krijgt ook de ECI Lezersprijs, waaraan een bedrag van 10.000 euro is verbonden.

Onder leiding van NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch waren de leden van deze lezersjury – vijfentwintig Nederlanders en vijfentwintig Vlamingen – in de Openbare Bibliotheek Den Haag bijeen. In een Lagerhuis-opstelling debatteerden ze over de genomineerde boeken, om in twee stemrondes hun favoriet aan te wijzen.

Voorafgaand aan de eerste ronde nodigde Vandermeersch de juryleden uit om de genomineerden te verdedigen of af te kraken. In hun scherpe oordelen deden België en Nederland niet voor elkaar onder.

Na de eerste stemronde, waarbij in totaal 150 stemmen konden worden uitgebracht, aangevuld met 137 online stemmen, bleek Driessen al gauw de favoriet, op de voet gevolgd door Palmen en Grunberg. Een Vlaams jurylid, een psychiater, noemde hoofdpersonage Oscar Kadoke uit Grunbergs Moedervlekken zeer geloofwaardig en de situaties die erin worden beschreven zeer herkenbaar. Een Nederlands jurylid, ook psychiater, vond juist het tegendeel. Dergelijke meningsverschillen bestonden ook over de roman van Palmen, waarbij vooral het geleende thema, de lotgevallen van Sylvia Plath en Ted Hughes, onderwerp van kritiek was. Over Tonnus Oosterhoffs zei een Nederlands jurylid: „Dit is geen boek, dit is een uitvinding.”

Vooral de Vlaamse leden van de lezersjury hadden een voorkeur voor Driessen. „Ik hoor over dit boek vooral stemmen van beneden de rivieren”, zei voorzitter Vandermeersch, toen de Belgen het hoogste woord leken te voeren. En toen na de tweede ronde de contouren van de winnaar zich steeds scherper aftekenden, vroeg Vandermeersch: „Moeten we nog wel stemmen?”

Even later volgde de uitslag. Een Vlaams jurylid meende dat het korte verhaal hiermee in de schijnwerpers werd gezet. En dat werd hoog tijd, zei hij, „omdat het zo slecht verkoopt”.