Het programma van de revolutie

De zege van Trump geeft ook tegenstemmers in Nederland hoop. De elite is “uitgescheten”.

Foto: Chris Keulen

Terug naar Landgraaf. Een week geleden spraken we in de kern Schaesberg over het Oekraïnereferendum. Verontwaardiging alom: ga je stemmen, tegenstemmen, legt de premier de uitkomst naast zich neer. De meesten gaven het op.

Intussen is Trump president en dat is een teken, „in Nederland, Europa, mondiaal”, zegt Jo Huntjes. „Iedereen staat op koken”, zegt zijn vrouw Peggy. Mensen in de Hoofdstraat zeggen nu allemaal: wij gaan stemmen.

In de parkeergarage van de Aldi zei een 50-jarige vrouw vorige week: „De hele samenleving gaat kapot.” Nu vertelt ze dat ze woensdag een clubje vrienden sprak dat al jaren niet meer stemde. Door Trump zagen ze ineens: hé, het heeft toch zin.

Jo en Peggy Huntjens tellen de stemmen alvast voor de uitslag. De Wilders-stemmers plus de mensen die voorheen niet stemden: „Dat is 70 procent”, zegt Jo. 70 procent waarvoor? „70 procent tégen.”

1211ZATlimburger

De Limburger zette donderdag een Trump-aanhanger op de voorpagina, met twee middelvingers in de lucht: ‘Helemaal klaar met de elite’.

Elite, het woord ligt in elke mond bestorven. De mensen die „baantjes verdelen”, die „ons hun plannen door de strot duwen”, en dat „met een air alsof zij weten wat goed voor ons is”. Dat laatste zit de Schaesbergers het meest dwars, die neerbuigendheid van ‘u snapt het nog niet’. Het is een klein groepje, zegt Jo Huntjens, en het is „uitgescheten”.

Stakkerds

Een gepensioneerde kinderleidster komt in het verzorgingshuis van haar broer buren tegen die er met behoud van uitkering werken. „Verwarde mensen, met psychische problemen, alcohol, vechtscheidingen, problemen met kinderen. Ze worden af en toe uit huis gezet. Ze vervallen steeds in dezelfde fouten, zijn goedgelovig. Niemand die naar ze omziet.”

Daar klinkt het woord deplorables in door dat Hillary Clinton zich liet ontvallen toen ze het over de Trump-stemmers had. Stakkerds. Dom van haar, vond Peggy Huntjens. Maar ook: gelúkkig dat ze het zei, zegt haar man, nou weten we hoe ze er werkelijk over denkt. „De elite stuurt alleen nog sociaal wenselijke boodschappen naar het kringetje dat nog wel vertrouwen in hen heeft: homo’s, vrouwen, minderheden.” Minister Asscher die RTL feliciteert met de Schoorsteenpiet. Minister Bussemaker die een genderneutrale wc op haar departement in gebruik neemt.

De vrouw van de Aldi-garage noemt de wet op het voltooid leven. „Bij ons in de straat wonen oude vrouwtjes die hun kinderen steeds moeten bellen of zij een boodschapje willen halen. Man, dan voel je je gelijk overbodig. Een van die vrouwtjes zei: laat mij maar euthanasie plegen.”

Hartkloppingen

Peggy Huntjens staat veertig jaar voor de klas. Heerlijk beroep. Woensdag kwam ze huilend thuis. „Ik had zo gehoopt dat ik tot mijn 66ste en 4 maanden voor de klas had kunnen staan, maar ik ben op. Ik slaap slecht, ik heb hartkloppingen.”

Ze betrapte zich er eens op dat ze in de klas op haar horloge keek hoe lang ze nog les moest geven, want daarna kon ze eindelijk aan haar werk beginnen. Leerlingvolgsysteem invullen, roosters maken. „Mijn werk is de verantwoording van mijn werk geworden. Het wantrouwen!”

Foto: Chris Keulen

Foto: Chris Keulen

Het is een jaar of twintig geleden begonnen, schat ze. „En we hebben het gewoon over ons heen laten komen. De inspectie. De CITO-toetsen in elke klas. Kleuters die voortijdig naar groep 3 moeten.” Vroeger stemde ze D66, de onderwijspartij. „Ze hebben de lat almaar hoger gelegd. Het tempo is moordend. Ze hebben het onderwijs kapotgemaakt.”

Al pratend komen de Schaesbergers tot een programma voor de revolutie. Rond het echtpaar in de garage komt een groepje mensen staan.

Trek de lonen gelijk! „Ik snap dat een werkgever liever twee Polen in dienst neemt voor het geld dat hij aan één Nederlander betaalt”, zegt de vrouw. „Maar de overheid moet ons daartegen beschermen.”

Verlaag de pensioengerechtigde leeftijd! „Op kantoor kun je wel een paar jaar langer doorwerken, maar een vriend van ons is stukadoor, net 50 en al half versleten. De werkende mens wordt altijd gestraft.”

Leenstelsel weg, basisbeurs terug! Het echtpaar in de garage verdient 2,5 keer modaal – „de middenmoot, we mogen van geluk spreken” – maar kan zijn dochters niet steunen. De oudste is net doktersassistente, de jongste studeert voor chemisch laborant. „Zij beginnen hun leven met een schuld.”

Schaf het eigen risico af, meer tijd voor de ouderenzorg! Nederland is rijk, zegt Jo Huntjens. „Maar het geld wordt verkeerd verdeeld.”

Er is ook iets onstoffelijks. Oud-politieman Huntjens legt het zo uit. Vroeger was 7 het magische getal. Op elke 7 soldaten een sergeant. Op elke 7 agenten een brigadier. Dat was de man die je in de ogen keek en zag dat er iets aan de hand was. Zo voelt iedereen zich gezien en gehoord.

data6491922

Net als zijn vrouw dateert Huntjens de omslag zo’n twintig jaar geleden. De schaal werd groter, de leidinggevenden kwamen verder weg te staan. De cohesie viel weg, er kwam controle voor in de plaats. De kerk stond in het middelpunt van ons leven, zegt de kinderleidster. Haar nichtje mag nu kiezen: wil ze communie doen met alles erop en eraan, of naar Eurodisney?

Wie betrokkenheid zoekt, moet die zelf organiseren. Jo Huntjens bezoekt nog altijd wekelijks het verzorgingshuis waar zijn moeder in februari is gestorven, en zit er in de cliëntenraad. De vrouw in de garage vraagt elke week een andere vriendin „die het niet kan lijen” te eten.

In Schaesberg vertrouwen er veel Wilders de macht toe. Maar ook hij zal het niet allemaal kunnen omgooien. Voor de verkiezingen van 2010 zei hij dat verhoging van de AOW-leeftijd een breekpunt was, maar hij steunde het kabinet dat die leeftijd verhoogde. Jo Huntjens stemt in maart op Jan Roos, die is „kritisch, goed gebekt en niet besmet. Hij is een querulant”.