Longreads

“I am ready to die” - het laatste portret over Leonard Cohen

Voor een fraaie longread interviewde David Remnick (The New Yorker) de zanger over zijn leven en naderende dood.

Cohen op archiefbeeld uit 2012. Foto Jessica Rinaldi/ Reuters

Ze was zijn muze, eigenlijk al sinds het moment dat de twee elkaar ontmoetten. Zij is de Noorse Marianne Ihlen en getrouwd, hij de Canadese jood Leonard Cohen en een beginnend schrijver. Het is 1960 en locatie van ontmoeting is het Griekse eiland Hydra. In een warme zomer bedrijven ze meermaals de liefde, waarna hun wegen scheiden. Terug in Montreal schrijft Cohen: “Have house all I need is my woman and her son. Love, Leonard.” Marianne zou decennialang de rode draad blijven in de carrière van de Canadees.

De Amerikaanse schrijver David Remnick begint met deze anekdote een prachtig portret dat hij een maand voor Cohens dood voor The New Yorker maakte. In Leonard Cohen makes it darker blikt de zanger en poëet terug op zijn leven en kijkt vooruit naar zijn aanstaande dood. Het werd kort voor het uitkomen van Cohens veertiende studioalbum You Want It Darker gepubliceerd.

Remnick wist op dat moment al dat Cohen zwaar ziek was, vertelt hij in een vrijdag geüploade video, met daarin ook fragmenten uit het interview. De zanger leed volgens de Amerikaanse auteur aan kanker en is daaraan ook uiteindelijk overleden:

Eerste muzieklessen

Leonard Cohen groeide op in een welgestelde Joodse buurt in het naoorlogse Montreal. Zijn vader had een eigen kledingbedrijf, zijn moeder was telg uit een immigrantenfamilie. Al op jonge leeftijd kwam Cohen in aanraking met schrijvers als Leo Tolstoj, Marcel Proust en James Joyce. Het inspireerde hem om gedichten te gaan schrijven. Een Spanjaard die Cohen per toeval had had ontmoet, leerde de jongeling de beginselen van de flamencomuziek:

“When the man failed to appear for their fourth lesson, Cohen called his landlady and learned that the man had killed himself. In a speech many years later, in Asturias, Cohen said, “I knew nothing about the man, why he came to Montreal. Why he appeared at that tennis court, why he took his life. It was those six chords, it was that guitar pattern, that has been the basis of all my songs, and all my music.”

Dylan en Cohen over Hallelujah

In de longread komen verschillende mooie anekdotes aan bod. Zoals het verhaal van Bob Dylan en Cohen in een bar in Parijs. De twee hebben het over het schrijven van liedteksten en hun laatste werk (op dat moment). In het geval van de Canadees ging het om Hallelujah:

Dylan: “How long did it take you to write this song?”
Cohen: “Two years. By the way I really like ‘I and I,’ (een nummer van Dylan’s album Infidels, red.) How long did it take you to write that?”
Dylan: “About fifteen minutes.”

Het was volgens Cohen “just the way the cards are dealt”. Bij de een komen de teksten voort uit emotie, de ander studeert op elk woord, was wat hij maar wilde zeggen.

Cohens tweede jeugd

In het portret bespreekt Remnick met de zanger ook de donkerste periode uit zijn leven: manager Kelley Lynch ging er in de jaren ’90 met 5 miljoen dollar vandoor. Het dwong Cohen dit millenium om in zijn zeventiger jaren weer te gaan touren. Het werden misschien wel zijn meest memorabele concerten: avond aan avond zong de in pak gestoken heer met zijn met die diepe, doorrookte stem urenlang zijn grootste hits.

Het motiveerde Cohen ook om weer platen te maken. Zoals You Want it Darker, het misschien wel meest donkere werk uit zijn oeuvre waarop hij zijn naderende einde aan lijkt te kondigen. De zanger probeerde te overzien wat hij nog zou kunnen doen in zijn leven. Een gedichtenbundel uitgeven, wat teksten afmaken en misschien nog een album opnemen, verteldde hij Remnick:

“The big change is the proximity to death. I am a tidy kind of guy. I like to tie up the strings if I can. If I can’t, also, that’s O.K. But my natural thrust is to finish things that I’ve begun.”

“I don’t think I’ll be able to finish those songs. Maybe, who knows? And maybe I’ll get a second wind, I don’t know. But I don’t dare attach myself to a spiritual strategy. I don’t dare do that. I’ve got some work to do. Take care of business. I am ready to die. I hope it’s not too uncomfortable. That’s about it for me.”

Lees hier het portret: Leonard Cohen makes it darker (11.000 woorden, leestijd circa 44 minuten).