Opgevoed: ‘De kinderen schrokken de tafel met borrelhapjes leeg’

Opgevoed NRC legt opvoedvragen van lezers voor aan kinderen en deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

Oma: „Wij houden als familie heel erg van lekker eten. Meestal spreken we rond een uur of drie af, dan heeft de gastvrouw of gastheer van de familiebijeenkomst al een tafel vol hapjes klaar staan. Mijn eigen kinderen kregen vroeger als er visite kwam een zakje chips en limonade en gingen spelen. Ze hielden ook helemaal niet van de dingen die op tafel stonden: olijven, Franse kaas, hartige salades…

Nu zitten de vijf kleinkinderen in de leeftijd van zes tot vijftien met ons aan tafel en storten zich op de lekkernijen. Ze eten door tot alles op is. Ze zijn allemaal opgevoed met luxe smaken, en zijn juist dol op sushi, pittige garnalen, focaccia met tapenade, of mediterrane salami’s.

Omdat de kinderen zo zitten te schrokken, moeten de volwassenen ook snel hun slag slaan, anders is de schaal met toastjes zalm leeg voor ik de eerste slok van mijn rode wijn heb kunnen nemen. De zakjes chips staan ook nog wel op tafel, en daar eten de kinderen er dan ook nog gerust ieder twee van. Ik zie dit ook gebeuren als we bij andere mensen op bezoek zijn: de kinderen plunderen de borreltafel. Ze cirkelen erom heen tot alles op is. Het is een vrolijk bachanaal, we vinden het heel gezellig dat alle kinderen erbij zitten, maar is het wenselijk? Hoe hoort dit eigenlijk?“

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.
Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.

Hoe zouden kinderen dit aanpakken?

We vroegen het ons kinderpanel:

En dit adviseren deskundigen:

Leer ze maat houden

Tischa Neve „Ik heb niet zo veel met ‘hoe het hoort’; etiquette interesseert me niet zo. Wel dat kinderen leren zich in gezelschap prettig te gedragen. Volwassenen en kinderen leven tegenwoordig minder gescheiden dan vroeger en dat vind ik een mooie ontwikkeling. Ik zie niet in waarom kinderen iets anders zouden moeten eten dan volwassenen. Maar het is goed om kinderen te leren maat te houden als je samen eet. Zeker voor kleine kinderen is dat nog heel moeilijk als alles in overvloed wordt aangeboden. Wij zeggen hier thuis tegen de kinderen als er visite komt: ‘Hier hebben jullie een eigen bakje, dat mogen jullie vullen met van alles dat je lekker vindt, en als jullie dan straks nog iets willen, dan overleggen we even.’ Ik maak ook wel eens een eigen borreltafeltje voor de kinderen met van die monkey platter, platte schalen met bakjes erin, die vul ik dan met gezonde snacks als worstjes, olijven, kaas, rauwkost, crackertjes en fruit. De volwassenen moeten wel het goede voorbeeld geven, en zelf ook met mate en met tussenpozen eten.

Zet de tafel niet vol

Bas Levering „Ooit was het duidelijk: je pakte bescheiden, en zorgde ervoor dat er voor alle anderen minstens zoveel overbleef. Die matiging lijken we verleerd: het is normaal geworden om in all inclusive hotels je tafel zo vol zetten dat je de helft niet op krijgt. Smaakonderzoekers hebben vastgesteld dat we de voorkeur geven aan steeds complexere smaken. Dat geldt ook voor kinderen: vroeger wilden ze vooral zoetigheid, tegenwoordig eten ze op driejarige leeftijd gerust een ha-ring. Daarom nemen ze met chips en limonade geen genoegen meer, dat kun je ze niet kwalijk nemen. Vijf kleinkinderen in de leeftijd van zes tot vijftien kun je moeilijk als groepje apart zetten. Het is aan de ouders om hun kinderen te leren niet onbehouwen aan te vallen. Etiquette hoort bij de opvoeding. En dan gaat het niet om stijve regels, maar om op een sympathieke manier rekening te leren houden met elkaar: daar hebben de kinderen later ook wat aan. Misschien moet oma de hapjes gaan uitserveren. Wel een hand vrijhouden om diegene die twee toastjes tegelijk van het dienblad pakt een tik op de vingers te geven.”