In beeld

Zo bracht NRC de Amerikaanse verkiezingen sinds Kennedy

Hoe bracht NRC de Amerikaanse verkiezingen vanaf 1960? We doken de archieven in voor alle voorpagina's, van Kennedy tot de herverkiezing van Obama in 2012.
7 november 2012: 'Het beste moet nog komen'. Obama wint voor de tweede keer de verkiezingen en viert de zege met zijn vrouw Michelle in thuisbasis Chicago. Het verlies van de Republikeinse kandidaat Mitt Romney weerhoudt de GOP er niet van om de meerderheid in de Senaat te behouden.
In 2008 is de eerste zwarte Amerikaanse president een feit. NRC besteedt de hele voorpagina aan de historische verkiezing van Barack Obama, met een tijdlijn van de verkiezingsnacht en een sfeerreportage in Obama's thuisstad Chicago. Daarnaast een samenvatting van de wereldwijde reacties op de verkiezing. Zo hoopt de Russische president Medvedev op een nieuwe start in de betrekkingen met de VS; de twee landen raakten gebrouilleerd door de oorlog in Georgië van dat jaar.
George W. Bush wordt in 2004 herkozen, al eist hij de dag na de verkiezingen niet direct de overwinning op. De stemmen in Ohio, vanouds een 'battleground state' werden tijdens het ter perse gaan van de krant nog steeds geteld. Verder op de voorpagina: de nasleep van de moord op Theo van Gogh en het overlijden van voormalig wielrenner Gerrie Knetemann (53).
De verkiezingen van 2000 worden als vanouds in november gehouden, maar het duurt tot december voor de Democratische kandidaat Al Gore zijn verlies toegeeft en George W. Bush de 43ste president wordt. Het Supreme Court heeft eerder op de dag besloten dat de hertelling van omstreden stembiljetten in de cruciale staat Florida ongrondwettelijk is. De toespraken van beide uitdagers zijn ook afgedrukt: "Samen, geleid door gezond verstand, wederzijds respect en gemeenschappelijke doelen, kunnen we de Amerikaanse burgers verenigen en inspireren," aldus Bush.
De herverkiezing van Bill Clinton in 1996 komt niet als een verrassing. De economie draait op volle toeren en Clinton weet de tevredenheid over het land uit te dragen in een positieve campagne. Hij haalt er 359 kiesmannen mee, tegen slechts 159 voor Bob Dole. De Republikeinen behouden wel hun meerderheid in het Congres. Gelijktijdig met de verkiezingen houdt Californië een referendum over legaliseren van medicinale wiet. Het voorstel wordt aangenomen.
"It's the economy, stupid" Met een campagne gericht op het creëren van banen wint Bill Clinton in 1992 royaal van zittend president George H.W. Bush: 378 tegen 160 kiesmannen. De Republikeinen lijken na twaalf jaar in het Witte Huis uitgeregeerd. "Na het eind van de Koude Oorlog en na de herovering van Koeweit verdween de inspiratie." schrijft de krant. Verder op de voorpagina: staatssecretaris Kosto (Justitie) laat de gevolgen onderzoeken van een mogelijk scherper immigratiebeleid van Duitsland.
Voor de derde keer op rij wint in 1988 een Republikein de verkiezingen. George H.W. Bush ("eerder een trouwe uitvoerder dan een authentieke inspirator") verslaat dankzij een agenda waarin hij het beleid van Reagan wil voortzetten de Democraat Dukakis. Bush krijgt echter geen meerderheid in het Congres. De aanhangers van Dukakis schreeuwen tijdens zijn toespraak "1992! 1992!", in de hoop dat hij zich een tweede keer gaat kandideren.
Het record voor de meeste kiesmannen ooit wordt in 1984 gebroken door Ronald Reagan. De Republikein behaalt maar liefst 525 kiesmannen voor zijn herverkiezing. De Democratische kandidaat Walter Mondale kan rekenen op 13 kiesmannen. Reagan herhaalt bij zijn overwinningsspeech dat er van het afbouwen van het Amerikaanse nucleaire arsenaal geen sprake kan zijn zolang er niet wordt geïnvesteerd in andere militaire capaciteiten. Verder op de voorpagina: Philips gaat 5 miljard gulden in megachips investeren en de Chileense president Pinochet kondigt de staat van beleg af.
"Een verbluffende electorale aardverschuiving." Ronald Reagan in 1980 wordt inderdaad met overmacht gekozen. De voormalig acteur weet maar liefst 469 kiesmannen te winnen, tegen slechts 49 voor zittend president Jimmy Carter. Daarnaast behalen de Republikeinen voor het eerst sinds de jaren vijftig een meerderheid in de Senaat. De Democratische politicus Henry Jackson gaat de ministersploeg samenstellen, waarbij vanaf het begin duidelijk is dat er een harde lijn tegen de Sovjet-Unie wordt ingezet. Ondertussen in Nederland: 85 procent van de katholieken legt een oproep van de bisschoppensynode tegen voorbehoedsmiddelen naast zich neer.
Het zijn de zuidelijke staten die in 1976 ervoor zorgen dat de Democratische kandidaat Jimmy Carter wint van president Gerald Ford, die twee jaar eerder de afgetreden president Nixon moest opvolgen. Carter lijkt aan het begin van zijn termijn in een comfortabele positie te zitten: in beide kamers van het Congres domineren de Democraten. Carter spreekt tijdens zijn overwinningsspeech de hoop uit "Amerika weer groot te maken."
President Nixon wint met groot gemak van de Democratische kandidaat McGovern: 49 staten tegen één (plus hoofdstad Washington DC). Het is aan McGovern te zien: tijdens de 22 maanden durende campagne is hij tien pond verloren. Volgens Nixon is de enorme zege echter pas van waarde als er meer vrede en welvaart in de wereld is. Daar is hij hoopvol over: “De vrede in Vietnam is zeer nabij.” Verder op de voorpagina blijkt uit een peiling van het NIPO dat Hans Wiegel door 18 procent van de Nederlandse bevolking wordt gezien als de meest betrouwbare politicus.
De verkiezing van de Republikein Richard Nixon tot president leidt buiten de VS niet tot veel opwinding, schrijft het Algemeen Handelsblad. Wel wordt verwacht dat Nixon een grotere bijdrage van de Europese bondgenoten zal verlangen. De verkiezing valt overigens samen met de 51e herdenking van de Rode Revolutie. In de Sovjet-Unie houdt minister van Defensie Gretsjko zich stil over de verkiezing van de Nixon, maar: “de gebruikelijke aanval op de VS liet hij achterwege. Evenmin zei hij iets over Vietnam”. Op dezelfde pagina is te lezen dat Zuid-Vietnam in gesprek wil gaan met het Zuid-Vietnamese Bevrijdingsfront.
Liefst 62 procent van alle stemmen gaan in 1964 naar de democraat Lyndon Johnson, die daarmee het record van Franklin Delano Roosevelt uit 1936 breekt: 60,8 procent. De extreme standpunten van de zeer conservatieve Republikein Barry Goldwater blijken bijna geen gehoor te vinden en in het redactioneel commentaar van de Nieuwe Rotterdamse Courant wordt gesproken van “een zege van het gezonde verstand”. Verzoening is echter essentieel, valt elders op de voorpagina te lezen: “Niettemin blijft de harde kern onverzoenlijken - zes tot zeven miljoen – roerig, voor wie Goldwater nog steeds de profeet is en in zijn illusies blijven geloven, evenals in de extremistische aantijging dat van een conspiratie in Washington die tot doel zou hebben hun vrije burgerrechten te beknotten.”
Aardige woorden van de Sovjets bij de verkiezing van John F. Kennedy in 1960. De Sovjets wensen de Democraat bij monde van premier Chroestjov veel geluk toe: “Wij zijn bereid de meest vriendschappelijke betrekkingen tussen volken en regeringen van Amerika en de Sowjet-Unie te ontwikkelen.” Alleen China reageert negatief op de verkiezing van John F. Kennedy. De Democraat en zijn Republikeinse opponent Nixon zijn “twee vogels uit hetzelfde nest”: beiden zouden een agressieve politiek najagen en dus is het om het even wie de VS gaat leiden.
NRC Handelsblad, 9 november 2016.