Startpagina bestaat nog steeds

Internet

De hoogtijdagen zijn voorbij, maar Startpagina.nl trekt nog steeds een half miljoen bezoekers per dag. Dat zijn vooral 50-plussers – op de pc, niet op mobiel.

Foto Koen Suyk/ANP

Bij Startpagina kijken ze er niet van op dat veel mensen denken dat Startpagina niet meer bestaat. De site was er al rond de eeuwwisseling, toen het piepen en kraken van het modem de openingstune verzorgde van het wereldwijde web (want zo mocht je het toen nog noemen), toen Hyves, Facebook en YouTube nog niet bestonden en onder het Google-logo ‘beta’ stond.

hoogtijdagen

Er werken vijftien mensen voor de site, die sinds 2001 onderdeel is van mediabedrijf Sanoma (onder meer SBS, NU.nl, Libelle en LINDA). De hoogtijdagen zijn voorbij, maar op een werkdag trekt de site nog steeds een half miljoen bezoekers. (Ter vergelijking: nieuwssite Nu.nl trekt er 2,7 miljoen.) Voor velen van hen is Startpagina de landkaart voor een ochtendwandeling over het internet. De typische gebruiker, zo is aan de statistieken te zien, klikt rond een uur of negen ’s ochtends op de linkjes naar e-mail, Facebook en het nieuws.

gewoontes

Ook op de langere termijn is gewoontegedrag te zien: internetbankieren vooral op maandag, zorgverzekeringen ieder jaar vanaf oktober. In het (veel gebruikte) zoekveld bovenaan is Kim Holland de meest gezochte Bekende Nederlander en Utopia het populairste tv-programma. In de top-10 zoekopdrachten die beginnen met ‘Wat is’ staan ‘Wat is mijn auto waard’, ‘Wat is Instagram’, ‘Wat is jicht’ en ‘Wat is er te doen vandaag’.

tervergelijking

Bij Google was de top-3 vorig jaar ‘Wat is een kapitaalverzekering’, ‘Wat is glamping’ en ‘Wat is bewerkt vlees’.)

bieb

Voor oprichter Durk Jan de Bruin, destijds 35, waren eenvoud en gemak het belangrijkst toen hij in 1998 op het idee kwam. Het internet was, zoals hij eens in een interview zei, „een soort bibliotheek waar een aardbeving was geweest: alle boeken lagen door elkaar”. Er was behoefte aan orde.

De meest bezochte sites van Nederland waren zoekmachines (Ilse, Altavista, Vindex, Lycos) en de sites van internetproviders die automatisch bij opstarten geopend werden (Planet.nl, Hetnet.nl, worldonline.nl). De Bruin nam zijn vader als modelgebruiker en bouwde aan een versimpeld alternatief. Overzichtelijke blokken per categorie ingedeeld, met links naar mailaccounts, het laatste nieuws, de tv-gids, de NS-reisplanner en het PTT-telefoonboek.

25-miljoen

Niet alleen zijn vader vond dat handig. In 2000, twee jaar na de oprichting, bezochten dagelijks 1,3 miljoen mensen de site, vooral omdat ze hadden gedaan wat de naam suggereerde: Startpagina instellen als startpagina. Uitgever VNU (die later werd overgenomen door het Finse Sanoma) kocht de site dat jaar voor 25 miljoen gulden (zo’n 13,5 miljoen euro).

In de jaren erna steeg het bereik naar 4,5 tot 5 miljoen bezoekers per dag, voor een belangrijk gedeelte dankzij de toevoeging van ‘dochterpagina’s’ als vakantie.startpagina.nl (de allereerste), mp3.startpagina.nl en idols.startpagina.nl. Het aantal dochters steeg explosief, naar zesduizend in 2008. Inmiddels zijn het er zevenduizend.

50plussers

De tijden zijn veranderd. Anno 2016 is zo’n 60 procent ouder dan 50. Voor sommigen van hen ís Startpagina het internet. Als Facebook niet goed werkt, krijgt Startpagina dat te horen. Als KPN een storing heeft, zoals begin september, bellen ze Startpagina. Jullie site is stuk en nu kan ik niks.

donkerblauw

Dat de bezoeker gehecht is aan de indeling, merkt het bedrijf ook aan de reacties op zelfs de kleinste wijzigingen. Het omruilen van twee linkjes kan al tot ophef leiden, want mensen zijn gewend precies dáár te kunnen klikken om naar de site van De Telegraaf te worden gebracht. Toen de optie om een eigen achtergrondkleur in te stellen een paar dagen niet werkte, regende het klachten: veel mensen hadden hem op donkerblauw ingesteld voor het hogere contrast. In nieuwere ontwerpen werd dat hoge kleurencontrast standaard.

overleven

Op de langere termijn is de vraag of de site op de huidige voet wel kan overleven, want het concept erachter trekt de jongere internetter niet aan. Van het bezoek in de hoogtijdagen is nog ongeveer eenderde over.

Nederland vertrouwt op Google, dat onder zoekmachines een marktaandeel van 95 procent heeft en verreweg het meest wordt genoemd als Startpagina bij gebruikersonderzoek vraagt waarom mensen de site niet meer gebruiken. De jongere generatie vertrouwt op sociale media als richtingwijzer voor nieuws en ander interessants – al moet daarbij worden gezegd dat Startpagina deze zomer flinke verbetering zag in de doelgroep 13 tot 24, vooral dankzij het integreren van vraag- en antwoordsite GoeieVraag.nl.

desktop

Terwijl het internet naar mobiel verhuist, blijft Startpagina waar het groot werd: op de desktop. Tot de smartphone doordringen gaat bijna niet; dat apparaat heeft al een startpagina in de vorm van een homescreen met app-icoontjes. Slechts 10 procent van het bezoek komt van mobiel, in schril contrast met sites die de overstap naar ‘mobile first’ wel maakten: nieuwssite NU.nl leunt op 75 procent mobiel gebruik, terwijl Facebook 56 procent zelfs uitsluitend via mobiel bedient. Voor jongeren wordt daarom weinig moeite gedaan; Startpagina richt zich volledig op de 50-plusser.

opgeruimd

Om bij De Bruins vergelijking te blijven: de bibliotheek is opgeruimd en gemoderniseerd. Alleen de oudere bezoeker loopt nog steeds linea recta naar die ene houten balie. Gewoon, omdat hij de gezichten herkent en ze daar al weten wat hij zoekt.