Google tegen EU: ‘Android is juist goed voor concurrentie’

Google verwerpt de klacht van de EU dat besturingssysteem Android Googles eigen apps voortrekt. In theorie is Android een open systeem.

Google verwerpt de klacht van de EU dat het mobiele besturingssysteem Android Googles eigen apps voortrekt. “We zijn geen bedreiging voor de concurrentie, we zijn juist goed voor concurrentie op de smartphonemarkt”, zo reageerde het bedrijf donderdag op een klacht die de EU sinds april in onderzoek heeft.

Google dwingt telefoonfabrikanten die downloadwinkel Play Store willen gebruiken, ook Googles zoekmachine en de Chrome-browser op hun toestellen installeren. Daarnaast wordt er druk uitgeoefend om te voorkomen dat telefoonfabrikanten eigen varianten op Android bouwen.

Fragmentatie in Android

Volgens het Amerikaanse internetbedrijf (jaaromzet 75 miljard dollar) zijn dit ‘anti-fragmentatie-maatregelen’, nodig om een waardig alternatief te bieden voor de Apple iPhone. Te veel fragmentatie ontmoedigt ontwikkelaars om apps te blijven bouwen. Dat heeft weer een negatief effect op alle Android-telefoons – en dus op de concurrentie met Apple.

Er zijn 24.000 apparaten van 1.300 fabrikanten die op Android werken, stelt Google. Android is dus erg gefragmenteerd vergeleken met Apples iOS, dat maar met een beperkt aantal verschillende iPhones en iPads hoeft rekening te houden. Zo’n 90 procent van de iPhone-gebruikers heeft de laatste versie van iOS – bij Android ligt dit percentage veel lager.
De Europese Commissie laat echter buiten beschouwing dat Android met de iPhone concurreert en ziet Android - te vinden op ruim 85 procent van alle smartphones - als een markt op zich, waarin Google de touwtjes in handen heeft. Na formele klachten van softwaremakers uit Portugal en Rusland en lobbygroep Fairsearch vermoedt de EU dat Google zijn machtige positie misbruikt.

schermafbeelding-2016-11-10-om-15-40-25

Eurocommissaris Margrethe Vestager: We believe that Google’s behaviour denies consumers a wider choice of mobile apps and services and stands in the way of innovation by other players, in breach of EU antitrust rules.

‘Play Store is het cadeautje’

Android is in theorie een ‘open’ systeem: elektronicafabrikanten mogen Android gratis gebruiken en aanpassen en hoeven niet perse Googles apps te installeren.
In de praktijk van de smartphone is Googles downloadwinkel echter onmisbaar, zodra een fabrikant een grote groep gebruikers wil aanspreken: zonder apps geen klanten. Zelfs een alternatieve telefoonbouwer als het Nederlandse Fairphone zwichtte daarom uiteindelijk voor de Google Play Store, omdat consumenten anders niet eenvoudig nieuwe software kunnen installeren. De eerste Fairphone had dus geen Google-apps voorgeïnstalleerd, de tweede wel.

Kars Veling van Q42, een middelgroot Nederlands softwarebedrijf, omschrijft de Play Store als het “cadeautje” waarmee fabrikanten verleid worden om ook de verplichte Google-apps te installeren. “Het is een soft lock-in. De Play Store is onmisbaar om je software te distribueren – apps verspreiden via alternatieve winkels is omslachtig en tijdrovend.” Nog een bijkomend voordeel van de Google app-bundel is dat het voor ontwikkelaars te weten dat bijna elk toestel Google Maps heeft en dezelfde browser, aldus Veling.

Is Android het nieuwe Windows?

Het bundelen van apps bij een besturingssysteem is niet verboden. Maar Googles aanpak lijkt volgens de EU op de manier waarop Microsoft in het vorige decennium eigen software (zoals de mediaspeler) toevoegde aan elke Windows-pc. Machtsmisbruik, oordeelde de EU destijds, en als straf moest Microsoft uiteindelijk een aparte versie van Windows op de markt brengen, zonder mediaspeler.

Google vindt een vergelijking met de Windows-zaak van 15 jaar geleden onterecht. Google legt geen beperkingen op aan de (voor-)installatie van rivaliserende apps – gemiddeld zou tweederde van alle voorgeinstalleerde software op een Android-telefoon niet van Google zijn. Veel van die andere apps bestaan echter uit reclame en proefversies, de zogeheten bloatware.
“Concurrerende applicaties zijn eenvoudig door de gebruiker te downloaden en te installeren”, stelt Google. Veel makkelijker in de tijd van Windows Mediaplayer, toen maar weinig mensen beschikking hadden over een breedbandverbinding.
Alle voorgeinstalleerde Google-software, zoals Gmail, Chrome of Youtube, is bovendien te verwijderen. Zelfs de standaard Google zoekmachine laat zich wijzigen in Yahoo of Bing. Maar dat is achteraf; het gros van de gebruikers zal voor de makkelijkste weg kiezen: die van de voorgeïnstalleerde apps.

Op Samsung na laten veel telefoonfabrikanten de alternatieve apps en downloadwinkels vallen, omdat het hen te veel geld kost en gebruikers die dubbele diensten eerder onhandig vinden dan een aanvulling. Zo beginnen Android-telefoons meer en meer op elkaar te lijken.
Nog gaat de integratie van apps en besturingssysteem Google nog niet ver genoeg. Het bedrijf ontwikkelde een eigen telefoon – de Pixel, made by Google – waarin de eigen inbreng van de hardwareleverancier is teruggebracht tot nul.

Consumenten gebruiken onze apps niet omdat ze dat moeten, maar omdat ze dat willen, aldus Google. Vandaar dat Google Search ook een groot marktaandeel heeft op de Apple iPhones en Windows Phone. Goedscorende diensten als Spotify of Snapchat zouden bewijzen dat ontwikkelaars niet perse hun apps hoeven mee te leveren met elk toestel om succesvol te zijn.

Na dit antwoord van Google is het wachten op een nieuwe reactie uit Brussel.
Vorige week tekende Google ook al protest aan tegen een andere, langlopende klacht die de EU onderzoekt: het internetbedrijf zou zijn eigen prijsvergelijker voortrekken in de zoekmachine.