Commentaar

Clinton toont het belang van waardig omgaan met verliezen

nrcvindt

De grote vraag woensdagochtend was: waar is Hillary Clinton? Op de beeldschermen tekende zich een duidelijke nederlaag af, maar de Democratische presidentskandidaat verscheen niet. Uiteindelijk was het Donald Trump die in zijn overwinningstoespraak wereldkundig maakte dat Clinton haar nederlaag had erkend, en hem met de overwinning had gefeliciteerd.

Het publiekelijk toegeven van de nederlaag bij de verkiezingen is traditie maar niet slechts een formaliteit. Het is een essentieel onderdeel van de vreedzame machtswisseling die de kern is van democratische systemen. De functie van het in het openbaar aanwijzen van de winnaar door de verliezer is het mogelijk maken voor de eigen achterban om zich neer te leggen bij het resultaat. Zeker in de sterk gepolariseerde toestand waarin de Amerikaanse samenleving zich op dit moment bevindt, is dit cruciaal.

De teleurstelling na de hoge verwachtingen zoekt nu een uitweg in vreedzame demonstraties in veel grote Amerikaanse steden. Het is van groot belang dat de nieuw gekozen president, die pretendeert beter dan anderen te weten wat de gewone burger wil, ook met de aspiraties van deze burgers rekening houdt. Al was het maar omdat meer mensen op Clinton hebben gestemd dan op hem. De ironie wil dat de Founding Fathers het college van kiesmannen uitvonden juist om te voorkomen dat populisten van ‘buiten’ de presidentiële verkiezing konden kapen.

De entourage van Clinton gaf woensdag als verklaring voor haar absentie dat zij aan het eind van de avond niet meer tot die ‘concession speech’ in staat was, omdat de winst van Trump zo totaal onverwacht was. „Je verwacht naar een bruiloft te gaan, maar het blijkt een begrafenis.” Later op de dag verscheen Clinton alsnog en deed wat van haar werd verwacht: ze erkende haar nederlaag en sprak uit dat Donald Trump nu „onze president” is.

Haar toespraak over de pijn van het verlies, en de noodzaak om toch door te gaan, speciaal gericht tot de jonge vrouwen, was persoonlijker en warmer dan ooit. Hij riep de gedachte op, dat deze Hillary Clinton wél had kunnen winnen. Begraven werd de halve eeuw dat de Clintons – oud-president Bill Clinton was er natuurlijk ook – in het centrum van de macht stonden.

Ook president Barack Obama riep vervolgens in zijn speech de natie op om zich achter de nieuwe president te scharen. Omdat het land een gevoel voor eenheid, rechtsstatelijkheid en wederzijds respect nodig heeft. De beide Democraten, de machtigste politici in het land, demonstreerden zo nederigheid in het algemeen belang. Hopelijk heeft Trump die boodschap begrepen.