Wie is de Trump-kiezer?

Witte mannen hebben overweldigend voor Donald Trump gestemd. Maar ook onder latino’s en vooral de ‘evangelicals’ deed hij het beter dan verwacht.

Foto Freek van den Bergh/ANP

Het platteland won van de stad. Blank won van zwart en latino. Mannen wonnen van vrouwen en laagopgeleid versloeg hoogopgeleid.

Eén blik op de uitslagenkaart van 2016 versus die van 2008 en 2012 leert daarnaast aan wie Trump zijn overwinning te danken heeft: de kiezers van de Rust Belt, de traditionele industriestaten in het noordoosten. Trump won West Virginia, Wisconsin, Ohio, Indiana, Pennsylvania en waarschijnlijk ook Michigan. Clinton won alleen Illinois. Vrijwel al deze Rust Belt-staten gingen de afgelopen twee keer naar Obama, op West Virginia na (en in 2012 Indiana).

Tekst gaat verder na afbeelding:
data6447624

Het laat zien hoezeer de Democraten aansluiting verloren hebben met de blanke arbeidersklasse, mannen en vrouwen, die in groten getale voor Trump hebben gestemd. En natuurlijk won Trump Florida, door kiezers van buiten de grote steden.

De gegevens over het stemgedrag van dinsdag laten zien hoe diep de breuklijnen zijn die deze politieke aardbeving veroorzaakten. Ruim de helft van de witte kiezers stemde Republikeins, terwijl bijna 9 van de 10 Afro-Amerikanen en tweederde van de latino’s Democratisch stemden. Vrouwen hebben met een verschil van dubbele cijfers voor Hillary Clinton gekozen, terwijl witte mannen overweldigend voor Trump hebben gestemd.

Het grootst is het contrast onder Amerikanen met alleen een middelbareschoolopleiding: driekwart van de laagopgeleide Afro-Amerikanen, latino’s en andere minderheden koos voor Clinton, 67 procent van de laagopgeleide witte kiezers voor Trump.

Evangelicals

Maar dit is niet de enige reden dat Trump heeft gewonnen. Hij heeft het ook beter gedaan bij sommige kiezersgroepen dan vooraf was verwacht – althans procentueel gezien. Zo stemde 88 procent van de zwarte kiezers op Clinton en 8 procent voor Trump. Een enorm verschil. Maar het is een beter resultaat voor de Republeinen dan in 2012, toen Mitt Romney maar 7 procent van de zwarte stemmen kreeg.

Trump deed het ook veel beter onder latino’s dan verwacht. Volgens exit polls stemde 29 procent voor Trump, ondanks zijn beledigende opmerkingen over Mexicanen. Ter vergelijking: in 2012 bleef Romney steken op 27 procent. Datzelfde geldt voor jonge kiezers tussen de 18 en 29. Vooraf was de verwachting dat die met een overweldigende meerderheid op Clinton zouden stemmen. Maar Clinton bleef steken op 55 procent, terwijl 37 procent op Trump stemde. Dat is hetzelfde percentage als Romney in 2012.

Uit exit polls blijkt dat blanke evangelicals toch in grote meerderheid op Trump hebben gestemd: 81 procent, tegen 16 procent voor Clinton. Dat is de beste uitslag voor de Republikeinse kandidaat sinds 2004, toen George W. Bush 78 procent van de streng-christelijke kiezers achter zich kreeg.

Hun onverwacht grote steun voor Trump – ondanks diens wisselende standpunten over abortus, zijn levenswandel en alle ophef over zijn gedrag jegens vrouwen – heeft ook een belangrijke rol gespeeld bij zijn overwinning. Blanke evangelicals vormen eenvijfde van alle geregistreerde kiezers.

Als bewijs voor polarisatie werd in deze campagne vaak naar de gender gap verwezen, het verschil in stemgedrag tussen mannen en vrouwen. Van de vrouwelijke kiezers stemde 54 procent op Clinton, voor mannen was dit 41 procent: een verschil van 13 procentpunt.

Lees ook dit interview van NRC-redacteur Emilie van Outeren met haar neef, een Trump-stemmer: Ik ben het bewijs dat Trumpfans niet sneu zijn

De gender gap is sinds Ronald Reagan gestaag gegroeid. Maar het is niet de diepste kloof die de Amerikaanse samenleving doorsnijdt. Dat is de kloof tussen zwart en wit. Van de blanke kiezers stemde 58 procent op Trump, van de zwarte kiezers slechts 8 procent: een verschil van 50 procentpunt.

Ook de kloof tussen stad en platteland is van die orde van grootte: op het platteland stemde tweederde voor Trump, in de stad eenderde. Bij de Democraten is dat precies omgekeerd. Aan president Trump de taak dit bipolaire Amerika bijeen te brengen.