Verzoenende toon van de nieuwe leider

Toespraak Trump

De woede die zijn campagne kenmerkte, liet Donald Trump in zijn overwinningstoespraak woensdagochtend achterwege.

Foto AFP

Een ontspannen Donald Trump heeft bij zijn overwinningstoespraak woensdagochtend in New York een opvallend verzoenende toon aangeslagen. „Ik beloof elke burger dat ik president voor alle Amerikanen zal zijn”, hield de gekozen president zijn juichende aanhangers voor. „Ik zeg dat het tijd is om weer samen te komen als een verenigd land.” Ook zijn talrijke tegenstanders verzekerde Trump dat hij hun de hand toesteekt om samen te werken.

Trump onderstreepte zijn verzoeningsgezindheid met een korte lofrede op zijn Democratische rivaal Hillary Clinton. De vrouw over wie hij tijdens de campagne niets dan negatiefs had te melden en over wie hij bij herhaling had beweerd dat ze moest worden opgesloten. „Hillary heeft heel lang en heel hard gewerkt en we zijn haar geweldig veel dank verschuldigd voor wat zij voor de publieke zaak heeft gedaan”, verklaarde Trump nu.

Die nieuwe boodschap was kennelijk nog niet doorgedrongen tot veel van zijn aanhangers. Tegenover het Hilton Midtown Hotel waar de Trump-campagne bijeen was, zongen circa 400 aanhangers van Donald Trump, onbekommerd het bekende Hillary-deuntje ‘Lock Her Up’. Ook scandeerden ze ‘USA!’ en zongen afwisselend het volkslied en ‘Bye bye Obamacare’.

De overwinningstoespraak van Trump, vandaag:

Vergeten leek dat Trump dinsdagochtend nog werd uitgejoeld toen hij zijn stem op Manhattan uitbracht. Op de hoek van 6th Avenue en West 5th Street leek eerder een van zijn kenmerkende campagnebijeenkomsten aan de gang. ‘We fucking did it! President Trump! Amerika verenigd!”

Felle kritiek was er ook van sommigen op het besluit van Clinton om geen zogeheten concession speech te geven waarin ze in het openbaar haar verlies erkende. In de recente geschiedenis van de Verenigde Staten heeft een verliezende kandidaat zich nooit aan die onplezierige taak onttrokken. Wel feliciteerde ze Trump telefonisch. Pas veel later woensdag zou ze in het openbaar van zich laten horen. Door velen werd ze hierom afgeschilderd als een slechte verliezer.

De woede, die zo kenmerkend was voor de keiharde campagne van Trump, werd in New York en bij andere Republikeinse bijeenkomsten evenwel overstemd door blijdschap.

Terwijl de meeste winnaars hartelijk hun kiezers bedanken, liet Trump dit bij zijn speech na. Wel zette hij zijn familie in het zonnetje en enkele getrouwen, onder wie de voormalige Newyorkse burgemeester Rudy Giuliani. De Republikeinse partij, die hem ook maar mondjesmaat had gesteund, kwam er bekaaid af bij zijn loftuitingen. Niet ten onrechte verklaarde Trump in zijn speech dat zijn campagne geen normale partijcampagne was geweest „maar een beweging”.

Enkele groepen, onder wie hij bij de verkiezingen goed scoorde, beloofde Trump speciale aandacht. „Vergeten mannen en vrouwen zullen niet opnieuw worden vergeten”, bezwoer hij, doelend op groepen in het land die niet hebben meegedeeld in de economische groei van de laatste jaren. „We hebben een geweldig economisch plan”, zei hij. We gaan de groei verdubbelen.” Ook de veteranen beloofde hij extra steun.

Zulke beloftes vielen bij een deel van zijn achterban in goede aarde. Susan Gurney (61) straalt. Eindelijk kan de wiskundelerares van Hunter College in het linkse New York uitkomen voor haar politieke kleur. „Dit resultaat maakt duidelijk dat je niet automatisch een racist bent als je Trump steunt.” Ze wordt terloops geknuffeld door een Afro-Amerikaanse man met een ‘Blacks for Trump’ bord. Aan haar zwarte ribstof jas hangt een roze ‘Women for Trump’-button.

Van onvrede met de uitslag in het Trumpkamp werd niets meer vernomen. Vooraf had Trump twijfel gezaaid of hij de uitslag wel zou aanvaarden. Dat was op een moment dat hij volgens de meeste peilingen nog op een nederlaag afstevende. Dinsdag nog spande hij een rechtszaak aan in Nevada omdat een district daar een stembureau voor vroege kiezers langer zou had opengehouden dan volgens de regels was geoorloofd. De rechter verklaarde de klacht niet ontvankelijk.

Het buitenland vormde slechts een voetnoot in de rede van Trump. „We zullen het met alle naties kunnen vinden die het ook goed met ons kunnen vinden.” Dit lijkt een voorbode van een meer op de VS en minder op de internationale gemeenschap gericht beleid.