Cultuur

Interview

Interview

Schrijven op het ritme van de drums

Mary Ann ‘Ladybug Mecca’ Vieira was in de jaren ‘90 succesvol met de rapgroep Digable Planets. Na twintig jaar afwezigheid staat de groep nu op Le Guess Who?

Mary Ann ‘Ladybug Mecca’ Vieira (43) klinkt aan de telefoon net zo kalm en ontspannen als op de platen die ze als begin twintiger maakte met de indrukwekkende New Yorkse rapgroep Digable Planets. Ze is in IJsland, vertelt ze, de luchten zijn betrokken en ze heeft net een wandeling gemaakt. „Het is vredig hier.”

In de jaren negentig was Vieira heel even hiphop-ster. Digable Planets maakte in 1993 wereldwijd naam met gouden doorbraakhit ‘Rebirth of Slick (Cool Like Dat)’ van debuut Reachin’ (A New Refutation of Space and Time), waarvoor de groep een Grammy Award ontving. De act bracht een jaar later Blowout Comb uit, een jazzy, warme en ontspannen klassieker waarop twee mannen en een vrouw zelfverzekerd, kalm en poëtisch rappen over kunst, politiek, identiteit, Brooklyn en hun geschiedenis.

Lees verder na de video.

Dat tweede album wordt onderschat, omdat de verkoopcijfers na het goedlopende debuut tegenvielen, maar Blowout Comb is het ware meesterwerk van Digable Planets. Een briljant, gelaagd werk dat tot de beste platen hoort van wat wel het Gouden Tijdperk in de Amerikaanse rapmuziek wordt genoemd, grofweg van 1988 tot en met 1995. Vieira vindt het ruim twintig jaar later nog steeds fijn te horen, zegt ze. „We wisten niet beter of Blowout Comb was een flop.”

Te militant

Ze vond het zelf ook een prachtplaat, daar niet van. Vieira en rappers Ishmael ‘Butterfly’ Butler – inmiddels ook bekend van Shabazz Palaces – en Craig ‘Doodlebug’ Irving hadden ieder hun eigen, unieke stijl, zegt ze. „Ik hield ervan hoe de combinatie van onze tonen, onze cadans en onze flow als een extra instrument opging in de muziek. Onze zinnen vochten niet met de muziek; ze pasten er precies in. We vonden het zelf fly. Maar we hadden geen idee dat mensen het iets vonden.”

Voor het worstelende platenlabel Pendulum was Digable Planets midden jaren negentig een belangrijke troef en Blowout Comb was niet het radiovriendelijke vervolg op het succesdebuut waar ze op hadden gehoopt. „We kregen te horen dat het te negatief was, te militant, dat er geen singles op stonden, dat het niet goed verkocht. Ze gaven ons geen steun om te toeren, niets, alles viel gewoon uit elkaar. Het was een bijzondere plaat voor mezelf maar ik zag het als een mislukking.”

Voor een impactvolle rapgroep bestond Digable Planets opvallend kort. Het debuutalbum verscheen in 1993, het tweede album in 1994, en daarna was het tot de huidige wereldtour grotendeels stil. Na het ‘mislukte’ meesterwerk ging de groep uit elkaar. ‘Creatieve meningsverschillen’, heette het. Vieira: „Haha, nee op creatief gebied was er niets aan de hand. We waren jong, gevoelig en onervaren. We waren te onvolwassen om het grote plaatje te zien. Maar het creëren zelf was altijd magisch.”

De wereld in gegooid

Vieira vertelt met trots over de pakweg twee jaar dat ze meedraaide met de top van de hiphop. Het ging in een oogwenk, en was in een waas voorbij, zegt ze. En de industrie trok aan alle kanten aan haar. Maar ze stond stevig. „Het is soms lastig authentiek te blijven in deze wereld, zeker als jonge vrouw. Ik was jong maar ik liet mijn seksualiteit en mijn lichaam niet exploiteren. Wanneer ze me vroegen of ik me niet wat meer sexy kon kleden, stond ik op en liep ik de vergadering uit. Fuck off, dacht ik, heb ik hier de trein voor uit Brooklyn genomen?”

In de periode dat Digable Planets uiteenging, raakte Vieira ook op jonge leeftijd plots haar ouders kwijt. „Ik ben echt de wereld in gegooid, het was erg eenzaam. Er was zoveel dat ik niet wist.” Het duurde ruim tien jaar voordat ze met een soloalbum kwam. Het duurde daarna weer ongeveer een decennium tot de huidige reünietour en een mixtape met de formatie Brookzill! – met superproducer Prince Paul, Rodrigo Brandão en Don Newkirk – die ze vorige maand uitbracht, een cross-over tussen rap uit Brooklyn en muziek uit Brazilië, het land van haar ouders.

„In hiphop is het vinden van die ene drumbreak het belangrijkst”, zegt Vieira. „Dat zoeken naar die ene drumbreak stuurt je op reis om muziek te ontdekken die je als kind wellicht niet zomaar zou luisteren. Thuis was het bij mij Brazilië; zodra ik naar buiten stapte, was ik in Amerika. Mijn ouders draaiden Amerikaanse en Braziliaanse jazz, soul, funk, samba en bossa nova. Dat heeft me gevormd.”

‘Soul twin’ Snoop Dogg

Ze schreef in een strandstad nabij São Paulo wekenlang aan haar Engelse en Portugese raps voor Brookzill! Haar raps klinken regelmatig als een extra percussie-instrument. „Ik hou ervan te schrijven op het ritme van de drums”, zegt Vieira. „Het beïnvloedt de stijl, de cadans.” Ze heeft een unieke, warme en achteloze manier van rappen – „Snoop Dogg is my soul twin”, grapt ze. „Mijn persoonlijkheid is ook erg kalm. De pit en het scherpe randje zitten bij mij eerder in de woorden dan in de uitvoering.”

Ze heeft veel mogelijkheden gemist, denkt Vieira, door de periodes waarin ze als artiest uit de schijnwerpers bleef. „Als ik eerder was opgedoken, waren er andere kansen”, zegt ze. „Maar ik werk liever tien jaar aan een project wanneer dat nodig is dan dat ik me druk ga maken: het moet nu en binnen deze tijd. We maken onze muziek samen, fysiek in dezelfde ruimte, en dat kost tijd. Ik hoef niet rijk te worden. Ik wil graag comfortabel leven maar dat is niet de drijfveer om dit te doen.”

Ruim twintig jaar na hun Grammy zoeken Vieira en de andere leden van Digable Planets als rappers-op-leeftijd nu hun nieuwe plek in een snel veranderende muziekwereld. Er komt nieuw werk, belooft Vieira, zowel solo als met Digable Planets. „Het gaat tegenwoordig echt om de hustle”, zegt Vieira. „Een rapper als Lil Uzi Vert heeft geen album maar verdient miljoenen met mixtapes. Ik geloof wel dat er plek is voor oudere rappers. Ik laat me niet definiëren als ouderwets, in ieder geval. Ik zal altijd hiphop maken; er is publiek voor. Op onze shows komen nu jongeren af die Digable Planets ontdekken via Spotify en Pandora. Ik voel me nog steeds een tiener.”

Beluister ‘Throwback to the Future’ op Spotify: