Commentaar

Schaduw over de wereld

nrcvindt

De verkiezing van Trump mag dan vooral binnenlandspolitieke redenen hebben, zij kan gevolgen hebben voor de stabiliteit in de hele wereld. Niet zozeer vanwege de dingen die de gekozen president tijdens de campagne geroepen heeft over het bouwen van muren of de positieve kanten van de Russische president Vladimir Poetin. Overigens waren zijn beleidsvoornemens op buitenlands politiek terrein consistenter dan de vaak nonchalante of brallerige presentatie deed vermoeden. De (Democratische) denktank Brookings maakte aannemelijk dat met Trump als president Amerika weer isolationistisch zou worden met als gevolg een einde van de NAVO, waarna een wereldwijde strategische crisis niet denkbeeldig zou zijn.

Trumps verzoenende toon tijdens zijn overwinningstoespraak was mogelijk mede bedoeld om dat zwarte scenario af wenden. Of om ten minste de aandacht daarvan af te leiden. Al was het maar omdat een wereldwijde crisis nu eenmaal niet in het belang is van de Verenigde Staten.

Maar op een ander niveau kan de overwinning van de populist die het establishment uitdaagde, een destabiliserend effect hebben. Zie de bijval die Trump deze woensdag krijgt van rechts-populistische politici als Marine le Pen van het Franse Front National, en Frauke Petry van de Duitse AfD. Ook Geert Wilders ziet in de verkiezing van Trump een teken aan de wand: „De mensen pakken hun land terug, dat gaan wij ook doen”, zo twitterde hij in het Engels.

Sombere analisten voorspellen nu een totale ineenstorting van de bestaande wereldorde. Want als in Europa de populistische bewegingen de meerderheid krijgen, betekent dat het eind van de Europese Unie. En eigenlijk ook een eind aan de geopolitieke status quo zoals die na de Tweede Wereldoorlog onder leiding van de VS heeft bestaan.

Zover is het nog lang niet maar het zou naïef zijn deze zorgen weg te wuiven. Net zoals het belangrijk is de electorale aantrekkingskracht van rechts-populistische bewegingen niet te onderschatten. Het is de opdracht aan politieke partijen in alle landen om de zorgen van burgers in het nauw serieus te nemen. En tegelijkertijd pal te staan voor het algemeen belang en de normen van de rechtsstaat.