Mist hangt rond Trumps economisch plan

Economische gevolgen

De reactie van de beurzen op verkiezing viel woensdagochtend mee. Er is onduidelijkheid over wat precies Trumps plannen zijn.

Foto AP

Donald Trumps verkiezingszege luidt een tijdperk van grote onzekerheid in, woensdagmorgen weerspiegeld op de financiële markten. In Azië gingen de aandelenkoersen fors onderuit toen zijn winst langzaam duidelijk werd, met een verlies van meer dan vijf procent voor de Japanse Nikkei-index.

De handel in termijncontracten op de Amerikaanse beursindex S&P 500 werd zelf even stilgelegd toen deze met meer dan 5 procent daalde.

Naarmate Trumps zege verder doordrong, leek echter sprake van een mildere reactie. In Europa gingen de aandelenkoersen weliswaar onderuit, met gemiddeld 2 procent, van de voorspelde daling met tussen de vijf procent en tien procent was geen sprake. De daling van de koersen na het Britse ‘nee’ tegen Europa was dit jaar ruim tweemaal zo hevig, terwijl de uitslag voor de financiële markten even onverwacht was.

Ondernemers en beleggers kampen nu met grote onduidelijkheden over de beleidsplannen van Trump en de uitvoerbaarheid daarvan. Keith Wade, de topeconoom van zakenbank Schröders, zei woensdagmorgen dat handel, begrotingsbeleid en immigratie de meest in het oog springende beleidsterreinen zijn. „Op het gebied van handelspolitiek heeft een Amerikaanse president heel grote vrijheid zelf beslissingen te nemen”, aldus Wade. „Voor China, Mexico en wellicht ook landen als Zuid-Korea kunnen de invoertarieven omhoog gaan.”

Wade benadrukte dat de wereldhandel toch al traag groeide en door dit soort maatregelen, en mogelijke vergeldingsmaatregelen van de handelspartners, zou kunnen krimpen. Voor Amerikanen betekent Trumps handelspolitiek dat de inflatie omhoog kan gaan, omdat de prijzen van importgoederen stijgen. Wade wees ook op het effect van het uitwijzen van illegale werknemers. Door de resulterende schaarste aan arbeiders zouden de lonen extra kunnen stijgen, hetgeen indirect eveneens leidt tot hogere inflatie.

Trumps begrotingsbeleid is goeddeels onbekend. Maar een in de campagne voorgenomen belastingverlaging voor bedrijven tot 15 procent, en de beloofde verlaging van de inkomstenbelasting, kunnen een flink gat in de begroting slaan. Zeker als die gepaard gaan met een golf aan uitgaven aan infrastructuur.

Dit kan volgens Wade bij elkaar leiden tot veel snellere stijging van de rente in de VS dan beleggers tot nu toe dachten. Het heeft mogelijk ook gevolgen voor de centrale bank, de Federal Reserve. Voorzitter Janet Yellen zou volgens hem kunnen besluiten dat zij in dit politiek-economische klimaat niet wil functioneren en ze zou haar functie neerleggen. Haar opvolging wordt dan een probleem, omdat de groep van economen en adviseurs die Trump omringt geen bekende en beproefde namen bevat.

Het beste voorbeeld van de verwarring en besluiteloosheid van woensdagmorgen was de wisselkoers van de Amerikaanse dollar. Een meer op isolement gericht Amerika kan zorgen voor het terugvloeien van kapitaal naar de VS, hetgeen goed is voor de dollar. Het vooruitzicht van hogere rentes is ook goed, dat van hogere inflatie weer niet en een oplopend begrotingstekort kan de munt uithollen.

De koers van de US dollar verzwakte aanvankelijk tegenover de euro met een reuzenval, van 1,10 dollar per euro naar 1,13 dollar. Maar tegen de middag was alles al weer bijna bij het oude.