In Arizona vieren de ‘deplorables’ feest

Vlakbij de grens met Mexico vieren Trump-aanhangers de overwinning van hun kandidaat. Ik ben „géén xenofobe gek”, zegt oud-marinier Darby. „Dit is een anti-corruptiestem”

Ken Darby (53) werkt als defensie-contractant in Yuma, een stad aan de grens van Arizona en Mexico. Met zijn geliefde Trump-sokken, Amerika-vlag en ‘I Voted’-sticker heeft hij ‘geweldige hoop’ op de zege van Donald Trump. Foto Diederik van Hoogstraten

Om negen uur ’s avonds kan Ken Darby (53) niet meer schreeuwen van opwinding. Hij is te schor. Dus als om negen uur blijkt dat Florida voor Trump heeft gestemd, besluit oud-marinier Darby om te dansen.

Foto Diederik van Hoogstraten

Ken Darby (53), een defensie-contractant uit Yuma met zijn beste vriendin Mindy Tortolano (48). Foto Diederik van Hoogstraten

Nonstop heeft hij over de verkiezingen gepraat in café The Mineshaft in Yuma, een plaatsje bij de Mexicaanse grens in Arizona. Hier, in het zachte woestijnklimaat, is het boze, witte volksdeel massaal naar de stembus gegaan en heeft Trump zo aan de overwinning geholpen. Net zoals gebeurde in staten als Pennsylvania, Ohio, Michigan.

Zonder dat de peilingen dit weergaven, zijn fulminerende Amerikanen als Darby collectief opgestaan tegen het idee overbodig of zelfs ‘kwalijk’ te zijn. Met kracht hebben ze zich tegen ‘de elite’ gekeerd. Tegen ‘de mainstream-media’ en de politici door wie ze zich genegeerd voelen. De populist Trump was hun leider: de sterke man die hun frustratie wist te kanaliseren. „Iemand die orde op zaken zal stellen”, zoals Darby zegt.

Tegen de politieke correctheid

Als een scorende voetballer springt hij rond. Andere Trump-aanhangers geven hem wilde highfives. „Dit is een anticorruptie-stem”, zegt Darby, een defensiecontractant. Als ‘Republikein met libertaire neigingen’ heeft hij onvermoeibaar op deuren geklopt, telefoontjes gepleegd en Facebook onveilig gemaakt.

„Het is een stem tegen het good old boys network. Tegen de politieke correctheid.”

De mannen en vrouwen die zich stuk voor stuk glimlachend voorstellen als een deplorable – een „betreurenswaardige”, zoals Clinton de Trump-stemmers omschreef – vallen elkaar in de armen. Hoewel ze de hele dag hebben beweerd dat Trump „vanzelfsprekend” zou winnen, zijn ze toch verbaasd. Net als de presentatoren op Fox, de rechtse zender die keihard aanstaat boven de openluchtbar.

Foto Diederik van Hoogstraten

Ken Darby voor de Mexicaanse grens. Foto Diederik van Hoogstraten

Ze hebben gestemd voor de „bewaking van ons land, onze waarden”, zegt Darby. Eerder op de dag stonden we bij de Mexicaanse grens. Het district heeft geen noemenswaardig probleem meer met immigratie. Aan de Mexicaanse kant is een muur gebouwd van 180 kilometer lang en drie meter hoog. Aan de Amerikaanse kant staan twee parallelle hekken met prikkeldraad erop. Drugstunnels worden snel opgespoord. De enkeling die nog probeert om de grens te passeren, wordt opgepakt. De vermoedelijke vice-president Mike Pence is er geweest, andere Republikeinen wijzen op het succes van Yuma.

Darby grijnst. „We zijn nog altijd het geweldigste land, maar de afgelopen jaren zijn we weggezakt.” Met een controleerbare grens kunnen „de drugs in Mexico blijven en de illegalen ook”, zegt hij.

„Dit is wat Trump wil. Extreem? Of gezond verstand?”

Volksbier in het heart land

Darby is een rusteloze, magere man. Gescheiden, geen kinderen. Hij golft graag en rijdt door Yuma in een klein, vuurrood Hondaatje met een Trump-sticker achterop. Hij is het prototype van de woedende blanke man die Hillary deplorable noemde, maar wel een met humor en zelfspot.

Het wachten op de uitslagen in de kroeg gaat hem slecht af. De Marlboro’s vliegen er doorheen. Als ook Pennsylvania voor Trump gekozen blijkt te hebben, omhelst hij zijn beste vriendin Mindy Tortolano (48), tevens oud-soldate met een voorliefde voor Bud Light, het volksbier in het heart land. Ze is niet kwaad op Hillary, zegt Tortolano, wel op de media.

„Hillary voerde campagne. Maar de media hebben ons consequent als gevaarlijke idioten in de marge neergezet. Geen wonder dat ze verbaasd zijn over het resultaat.”

Gevraagd naar de redenen om voor Trump te stemmen, noemen de Republikeinen in The Mineshaft allemaal het gevoel dat ze niet meer kunnen zeggen wat ze denken. Illegale immigratie is belangrijk, de gevreesde aantasting van grondrechten zoals vrij wapenbezit wordt genoemd. Maar stuk voor stuk beginnen de Trump-kiezers over politieke correctheid. Ze spugen het woord uit als een bedorven vijg - Yuma is het land van vijgenboomgaarden, naast legerkazernes, gevangenissen en geïrrigeerde velden vol met sla.

Tekst gaat verder na de foto:

Foto Diederik van Hoogstraten

Ken Darby (53) en zijn beste vriendin Mindy Tortolano (48). Foto Diederik van Hoogstraten

Iedereen is supergevoelig

Het komt door de identiteitspolitiek, zegt Tortolano. „Iedereen is of zwart, of latino, iedereen wil alleen bij die groep horen en iedereen is supergevoelig.” Als blanke mag dat dan weer niet, ervaart Tortolano, wat haar verwart. „Niet dat ik trots wil zijn op mijn kleur, of zo. Laten we Amerikanen zijn. En laten we zeggen wat we willen.” Trump heeft dit sentiment gekanaliseerd en het wordt breed gedeeld in het Amerika tussen de progressieve kusten waar de verafschuwde elites wonen.

Toen Marco Rubio zijn senaatszetel opnieuw won in de slipstream van de presidentskandidaat die hem badinerend „little Marco” noemde, klonk hij gisteravond alsof hij zijn innerlijke Donald Trump alsnog had gevonden. In zijn overwinningstoespraak zei Rubio de woede te begrijpen. Hij zei te beseffen dat miljoenen Amerikanen zich niet meer begrepen voelen. Daar gaat het inderdaad om, zegt Ken Darby.

„Dat was duidelijk als je naar de Trump-bijeenkomsten ging. Massa’s mensen. Vreedzame massa’s.”

Darby is „géén xenofobe gek”, benadrukt hij een paar keer. In de jaren negentig stemde hij voor Bill Clinton. Hij heeft collega’s die moslim zijn en Spaans-sprekende vrienden. „Maar we moeten dit land weer great maken.” Wegen aanleggen en scholen bouwen in verre landen? Prima, „maar alleen als er in Amerika geen dakloze veteraan meer onder een brug hoeft te slapen.” Zodat hij weer oprecht „America first” kan zeggen.