Hoe denkt Trump IS te gaan uitroeien?

Soldaten van het Iraakse leger tonen items van IS-strijders die ze hebben gevonden in het stadje Qaraqosh, nabij Mosul. Foto Safin Hamed/AFP

De eerste wereldleider die Donald Trump woensdag opbelde om hem te feliciteren met zijn overwinning was de Egyptische president Sisi. Dat klinkt misschien gek gezien de onaardige dingen die Trump tijdens de campagne heeft gezegd over moslims. Maar in de wereld van de realpolitik is dat snel vergeten. Sisi had in september ontmoetingen met zowel Trump als Clinton, en de inhoud maakt duidelijk waarom Sisi de voorkeur geeft aan Trump.

Clinton had het met Sisi vooral over de schendingen van de mensenrechten in Egypte. Bij Trump kwamen die niet ter sprake. Hij prees Sisi’s strijd tegen het terrorisme.

Wat precies het effect van Trumps overwinning zal zijn op het Midden-Oosten is nog moeilijk te zeggen omdat Trump zoveel tegenstrijdige standpunten heeft ingenomen.

IS was tijdens de campagne Trumps stopwoord als het over buitenlands beleid ging, maar het was doorgaans niet meer dan een stok om Clinton mee te slaan. Trumps buitenlands beleid is in feite een lange, niet altijd onterechte kritiek op het beleid van zijn voorgangers.

De invasie van Irak was volgens hem een vergissing maar vertrekken in 2010 ook. De Arabische Lente was een ramp. Egypte was beter af onder Mubarak. Over Syrië zei hij in mei: „Ik zou weggebleven zijn uit Syrië en ik zou niet zo hard gevochten hebben tegen Assad.”

Met andere woorden: als we de klok konden terugdraaien naar 2003 dan was Trump een isolationist geweest. Maar aangezien Trump ook heeft beloofd dat hij IS gaat uitroeien is isolationisme geen optie. En hoe Trump IS wil uitroeien, en met welke bondgenoten, is vaag.

Trumps bewondering voor Poetin suggereert dat hij in Syrië partij zou kunnen kiezen voor Rusland en dus voor het regime van Assad. „Ik hou niet van Assad. Maar Assad vecht tegen IS. Rusland vecht tegen IS.” Maar hij heeft Assad ook „a bad guy” genoemd.

In zee gaan met Poetin en Assad zou Trump ook in het kamp van Iran doen belanden, die andere bondgenoot van Damascus. En Iran, in het bijzonder Obama’s nucleaire deal met Iran, is een ander speerpunt van Trumps campagne. Hij noemde ontmantelen van die deal zijn eerste prioriteit.

Dat is het ongerijmde van Trumps visie voor het Midden-Oosten, zegt Gilbert Achcar, professor aan de University of London. „Hij zal zowel Moskou als Damascus moeten overtuigen om te breken met Teheran.” Als Trump de Iran-deal ongedaan maakt dan zal hij daarvoor wel op handen gedragen worden door Saoedi-Arabië. Maar Trump heeft ook Saoedi-Arabië geschoffeerd door te zeggen dat zij „zonder ons (geld) niet eens zouden bestaan”. Aan die relatie moet een einde komen, vindt Trump.