Column

Goochelen met cijfers in spannende verkiezingsnacht

John King van CNN duidt de verkiezingsnacht county voor county.

En weer zaten we er allemaal naast: de opiniepeilers, de media, de mensen met gezond verstand. Dat is nog maar één van de lessen die je nu al kunt trekken uit een van de merkwaardigste verkiezingsnachten aller tijden.

Ik had me voorgenomen slechts te zappen tussen drie zenders: NOS, BBC en CNN, om vooral het overzicht te houden en geen detail te missen. Als er zo veel op het spel staat, dan wil je als kijker vooral onder de motorkap kijken, zeker als je van cijfers en kaartjes houdt. En niet afgeleid worden door gezellige gesprekjes met mensen die vaag iets met de Amerikaanse verkiezingen van doen hebben en ook toevallig in de studio aanwezig zijn.

Vooral CNN en BBC komen dan in aanmerking. Nadat ik bij het zappen naar de NOS tot twee keer toe weer in een volstrekt zinloos babbeltje terecht was gekomen, heb ik het niet eens meer geprobeerd.

BBC heeft de mooiste graphics en de geestigste commentaren, maar alleen CNN bood de kans om de urenlang steeds veranderende race tot op het meest lokale niveau in de gaten te houden. Dat is vooral de verdienste van John King, een veteraan van vele presidentsverkiezingen, die precies weet van elke county in Indiana of Pennsylvania hoe daar in het verleden gestemd werd. Met schitterende interactieve kaartjes, kun je ook meteen zien hoe per county het percentage voor Clinton zich verhoudt tot dat voor Obama in 2008 en 2012.

Met zo’n geweldige gids begrijp je ook beter wie toch die Trump-kiezers zijn: bijna onveranderlijk mensen die buiten de grote steden wonen. King legde uit dat je bij de eerste voorlopige uitslagen van een staat wel even moet kijken hoe veel stembureaus in de stedelijke regio’s nog niet geteld zijn. En hoe veel stemmen dat alsnog voor Clinton kon opleveren. Wat betreft Virginia kreeg hij gelijk, maar niet voor Miami, Detroit en Milwaukee.

Het was verschrikkelijk spannend, die nek-aan-nekrace in bijna elke staat, nauwelijks onderbroken door duiding van spindoctors en politici.

Pas tegen de ochtend, toen Trump al bijna niet meer kon verliezen, werd het tijd naar de BBC over te stappen, voor wat bijtende galgenhumor. En het stellen van de vraag waarom de grote Amerikaanse zenders maar niet wilden besluiten dat Michigan, Wisconsin en Pennsylvania door Trump gewonnen waren. En er een einde kon worden gemaakt aan de lijdensweg van Clinton.

Intussen was het speculeren natuurlijk begonnen: is dit het einde van verkiezingspolls? Zal president elect Donald Trump een hand uitsteken naar al die tegenstanders die hij in zijn campagne uitschold? En wie gaat die mensen in de Rust Belt vertellen dat we in een globale wereld wonen, waarin het niet zal lukken om de industrie uit lagelonenlanden terug te halen naar het platteland van Michigan?

De overwinningsspeech van Trump verwees naar een nieuwe tijd. Dat schrijf ik liever niet met hoofdletters. Achter naast hem stond zijn zoon, het begin van een nieuwe dynastie. Ach Amerika, je gaat weer ouderwets veel op Europa lijken, het werelddeel van de tirannen.