De VS en Mexico blijven vrienden, toch?

Mexico Als een land zich geschoffeerd mag voelen door Trump, is het Mexico. Toch blijven de VS van cruciaal belang voor Mexico. President Peña Nieto hoopt er het beste van.

Een krantenverkoper in Mexico City. Foto Yuri Cortez/AFP

Als één land het meest is gegriefd door Donald Trump, dan is het Mexico. In zijn campagne noemde hij Mexicanen „criminelen” en „verkrachters”, en banenafpakkers bovendien. In Mexico werd de verkiezingsuitslag – met potentiële consequenties voor emigratie, veiligheid, handelsbelangen en de economie – daarom vol spanning afgewacht. Het land werd woensdag wakker in zijn ergste nachtmerrie.

Worden alle dreigementen van Trump nu werkelijkheid, vragen Mexicanen zich vertwijfeld af? Trump beloofde een muur te bouwen langs de 3.300 kilometer lange grens, op kosten van Mexico, om illegale migratie tegen te gaan. Hij zei miljoenen migranten te zullen deporteren, naar Mexico en zuidelijker gelegen Midden-Amerikaanse landen als Honduras en El Salvador. Het handelsverdrag NAFTA, waarop de Mexicaanse economie goeddeels is gebouwd, wil Trump per direct afschaffen.

Peso daalt scherp

Maar nog vóór Trump op 20 januari wordt geïnaugureerd als president heeft Mexico meteen al een probleem: de Mexicaanse peso daalde woensdag scherp, tot zijn laagste punt sinds 1994 ten opzichte van de dollar. Zo’n waardedaling heeft directe gevolgen voor de Mexicaanse handel, die met de VS voorop.

Na Canada en China is Mexico de derde handelspartner van de VS. Naar schatting wonen en werken 35 miljoen Mexicanen in de VS, van wie de meerderheid Amerikaans staatsburger is. De president van de Centrale Bank, Augustín Carstens, waarschuwde in september al dat een president Trump voor Mexico zou voelen als „een verwoestende orkaan”. En hij lijkt gelijk te krijgen

Want Mexico is Amerika’s tweede afzetmarkt voor goederen – importeren met een zwakke peso is peperduur. De Mexicaanse export gaat weliswaar voor 80 procent naar de VS, maar de krachtsverhoudingen blijven ongelijk. In een handelsconflict heeft Mexico weinig pressiemiddelen tegen zijn sterke noorderbuur. De consequenties van bijvoorbeeld het stopzetten van NAFTA, zoals Trump heeft aangekondigd, zijn groot.

Tot elkaar veroordeeld

Los daarvan: beide landen zijn ook cultureel en demografisch nauw met elkaar verweven, met wederzijdse belangen op het gebied van veiligheid. Voor de VS staat veel op het spel: in Mexico groeit de onrust over toenemende criminaliteit en drugshandel. Als er in Mexico een economische crisis uitbreekt, zullen veel Mexicanen hun toevlucht elders proberen te zoeken. Muur of geen muur, daarvoor blijft Amerika de meest voor de hand liggende bestemming.

Toch feliciteerde de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto zijn toekomstige ambtgenoot gepast via twitter. Nieto werd in eigen land gekastijd toen hij in augustus Trump ontving om eventuele schade voor de toekomst te beperken. Uit de boodschap die hij woensdag verstuurde, sprak meer hoop dan overtuiging:

„Mexico en de VS zijn vrienden, partners en bondgenoten, die samenwerking moeten voortzetten voor de competitiviteit en ontwikkeling van Noord-Amerika.”