De haai komt steeds dichterbij

Haaientoerisme Van dichtbij naar haaien kijken wordt steeds populairder. Maar het gaat ook steeds vaker mis.

Na het walviskijken wordt nu ook het Foto Istock

Een haai van zeer dichtbij: tot voor kort was het vrij uniek beeld, gemaakt door dappere natuurdocumentairefilmers. Maar ook amateurfilmers en -fotografen gaan nu graag de ‘haaienkooi’ in – wat in feite een mensenkooi is, die haaien juist in alle vrijheid buitensluit. Althans, dat is de bedoeling, maar dat gaat lang niet altijd meer op.

Vooral bij Zuid-Afrika en Mexico is het haaientoerisme al bijna net zo populair als walviskijken. Sommige toerschepen hebben een compleet arsenaal aan kooien aan dek hangen die neergelaten kunnen worden op het moment dat er haaien zijn gesignaleerd.

Binnen korte tijd vonden er nu twee vreemde ongelukken plaats; verontrustend, zowel voor mens als haai. Tot verrassing van inzittenden, ver onder water aan hun ketting hangend bij het eiland Guadeloupe aan de westkust van Mexico, vernielde een forse mensenhaai – de ‘white shark’ van Jaws – al etend van het lokvoer hun metalen luchttank. Hij maakte gebruik van de ontstane opening in het dak om zich van nóg dichterbij te laten zien. Maar het arme dier raakte vast en begon woest te spartelen. Terwijl de gehurkte mensen gespannen naar hem opkeken, floepte hij los, weer naar buiten.

In het tweede geval, in hetzelfde gebied, hing een rijtje haaienkooien aan de zijkant van een schip, net onder de zeespiegel. Vanaf het dek kreeg een grote mensenhaai wat voedsel aan een stok voorgehouden. Daar dook hij met zoveel vaart op af dat hij door de film-opening van de eerste kooi schoot. De haai zat nu in zijn geheel in de kooi en ging daar wild te keer. Hulpvaardig klapte iemand het toegangspaneel aan de bovenkant van de kooi open, waarna de kraakbeenvis kans zag om er hoog door de lucht uit te springen, met bebloede flanken. Omstanders aan dek vroegen zich opeens geïnteresseerd af: zat er eigenlijk iemand in die kooi? En ja, even later stapte er totaal beduusd een fotograaf in duikpak uit.

Beide zaken voeden de discussie over toeristisch haaienkooiengebruik. Voor één officiële regel is wat te zeggen: geen lokvoer. En als je dan toch stiekem lokvoer gebruikt, doe dat dan niet te dicht bij een kooi. Dat is beter voor mens én dier.