Chimpanseeman ruilt seks voor politieke macht

Chimpanseepolitiek

In ruil voor politieke steun wil de dominante chimpansee best een oogje toeknijpen als zijn bondgenoten paren.

Foto Clive Bromhall / Getty

Chimpanseepolitiek draait om seks. Het liefst zou de leider, de alfa-chimpansee, zélf met alle vrouwtjes uit zijn groep paren. Maar in ruil voor politieke steun wil de dominante man best een oogje toeknijpen. Door copulaties van bondgenoten toe te staan, kan hij zijn termijn als nummer één prolongeren. Dat schreven drie Amerikaanse primatologen woensdag in Proceedings of the Royal Society B.

Chimpansees leven in groepen met een dominant mannetje aan het hoofd, de alfa. Het alfamannetje probeert een monopolie op vrouwtjes af te dwingen. Een mannetje dat in flagrante delicto betrapt wordt, mag klappen verwachten. Maar het monopolie is niet waterdicht: de alfa-chimp is vader van 30 tot 50 procent van alle geboren kinderen in een troep.

Komt dat doordat er paringen aan de aandacht van de alfa ontsnappen? Of doordat hij sommige paringen toestaat?

Beide, concludeert het primatologentrio nu op basis van observaties van een halfwilde Tanzaniaanse chimpanseegroep. Deze chimps werden van 1976 tot 2011 gevolgd.

Het eerste wat het team vond: hoe meer vruchtbare vrouwtjes en mannelijke concurrenten, hoe vaker er buiten de alfa om wordt gepaard. Dat wijst erop dat de alfa de controle verliest naarmate de groep groter is.

Maar de onderzoekers zagen ook dat mannetjes die de alfa vaker vlooien, ook een grotere kans op paren hadden. Alfa’s staan seks toe in ruil voor politieke macht.

De macht van een alfa is niet absoluut. Concurrenten kunnen samenspannen en de alfaman afzetten. Door te vlooien en gevlooid te worden, onderhoudt de alfa relaties met andere chimps.