Buitenlandministers in twijfel over koers Amerika onder Trump

Rechtse geestverwanten feliciteren Trump met zijn overwinning, ministers vragen zich af wat Trump met de NAVO en Syrië gaat doen.

Foto Andrew Kelly / Reuters

Verschillende ministers van Buitenlandse Zaken reageren op de uitverkiezing van Donald Trump tot president. Ze zeggen veel vragen te hebben over het buitenlandbeleid dat Trump zal voeren, wanneer hij geïnaugureerd is. Rusland denkt dat de banden met de VS onder Trump beter worden.

Nederland

Minister Koenders van Buitenlandse Zaken wil niet te hard van stapel lopen over de uitverkiezing van Trump. Hij is vooral benieuwd wat hij met de NAVO van plan is. Samenwerking met de VS blijft noodzakelijk voor Nederland, zegt hij, met name op het gebied van klimaatverandering en het bestrijden van terrorisme. De handel met de VS levert volgens Koenders 600.000 banen op voor Nederland.

Lees hier zijn volledige statement

Frankrijk

De Franse buitenlandminister Ayrault zegt dat Frankrijk een bondgenoot van de VS blijft en dat de relatie tussen de VS en Europa sterk moet blijven. Trumps persoonlijkheid roept volgens hem wel vragen op over het beleid dat Amerika zal voeren. De VS zal volgens hem helder moeten maken wat het standpunt is over klimaatverandering, de nucleaire deal met Iran en de oorlog in Syrië.

Rusland

De voorzitter van Doema, het Russische parlement, heeft de hoop uitgesproken dat er met Trump een meer constructieve dialoog gevoerd kan worden dat met Obama. Ook het hoofd van het Russische staatsinvesteringsfonds denkt dat Trumps verkiezing gunstig is voor Rusland en dat er minder geopolitieke spanningen zullen zijn. De financiële markten zullen volgens hem “net als na de Brexit” snel herstellen.

President Poetin heeft een telegram gestuurd aan Trump. Daarin gebruikte hij woorden van gelijke strekking als de parlementsvoorzitter.

Canada

Premier Justin Trudeau zegt dat Canada geen betere vriend en bondgenoot heeft dan de Verenigde Staten. Hij kijkt ernaar zeer nauw samen te willen werken op het gebied van handel, investeringen en internationale vrede en veiligheid.

Twitter avatar JustinTrudeau Justin Trudeau I congratulate President-elect @realDonaldTrump on his election victory – please read my full statement: https://t.co/Kv7fK6B5BA

Duitsland

In Duitsland reageerde Norbert Röttgen, voorzitter van het buitenlandcommissie van de Bondsdag en lid van Merkels CDU. “We realiseren ons nu dat we geen idee hebben wat deze Amerikaanse president zal doen en deze stem van woede de machtigste man op aarde wordt.”

De Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen noemt de overwinning van Trump een “enorme schok”. Zij wil garanties van hem dat de VS zich aan de afspraken over steun aan medeleden van de NAVO houden. Trump heeft gezegd steun afhankelijk te willen maken van de financiële bijdragen die landen leveren. Amerika kan volgens Von der Leyen alleen maar “great” worden als het land een sterke economie heeft. Daar is voor nodig dat Amerika zijn verantwoordelijkheid in de wereld blijft nemen, aldus de Duitse defensieminister.

Minister Maas van Justitie wendde zich tot Twitter. “De wereld vergaat niet, maar wordt wel gekker”.

Twitter avatar HeikoMaas Heiko Maas Die Welt wird nicht untergehen, sie wird nur noch verrückter. (hm)

Israël

Minister-president Netanyahu heeft er vertrouwen in dat de verkiezing van Trump ervoor zorgt dat de “unieke alliantie” tussen de VS en Israël behouden wordt en dat de relatie nieuwe hoogtes bereikt. Hij noemt Trump een “echte vriend van Israël” en hij kijkt ernaar samen te werken op het gebied van veiligheid, stabiliteit en vrede in het Midden-Oosten. Met zittend president Obama had Netanyahu geen goede band.

EU en NAVO

Voorzitter Martin Schulz van het Europees Parlement zegt dat het lastiger wordt voor de EU om samen te werken met Trump. Toch moet Europa volgens hem de toekomstige president van de Verenigde Staten respecteren. Ook de hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken reageerde:

Twitter avatar FedericaMog Federica Mogherini EU - #US ties are deeper than any change in politics. We’ll continue to work together, rediscovering the strength of Europe

Voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad hoopt sterkere trans-Atlantische relaties aan te kunnen kopen. Hij en Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, hebben Trump per brief uitgenodigd zo snel mogelijk naar Europa te komen voor een top om de Europees-Amerikaanse verhoudingen te bespreken.

NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg brengt zijn felicitaties over aan Trump. Hij zegt uit te kijken naar samenwerking met Trump. Een sterke NAVO is volgens hem zeer belangrijk voor de VS.

Verenigd Koninkrijk

Premier Theresa May zegt uit te kijken naar de samenwerking met Trump en haalde de “speciale relatie” aan die het land door de eeuwen heeft opgebouwd met de voormalige kolonie.

“Groot-Brittannië en de Verenigde Staten hebben een blijvende en speciale relatie gebaseerd op de waardes vrijheid, democratie en ondernemerschap. We zijn, en blijven, sterke en naaste partners op het gebied van handel, veiligheid en defensie.”

Iran

Iran heeft bij monde van buitenlandminister Javad Zarif gezegd dat Iran wil dat de VS het vorig jaar gesloten nucleaire akkoord blijft respecteren. Republikeinen zijn groot tegenstander van die deal, gesloten door Obama. Door de deal is een groot deel van de economische sancties tegen Iran opgeheven, in ruil voor het sterk verminderen van de nucleaire ambities van het land.

Zuid-Korea

De Zuid-Koreaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft gezegd te verwachten dat de VS onder Trump de druk op Noord-Korea houden. “Kandidaat Trump heeft zich duidelijk over zijn positie uitgesproken door na de nucleaire test van Noord-Korea te zeggen dat zo’n provocatie een directe dreiging voor de Verenigde Staten inhoudt.”

Filippijnen

President Rodrigo Duterte van de Filippijnen feliciteert Trump en zegt met hem samen te willen werken om de verhoudingen tussen zijn land en de VS te versterken. In de afgelopen weken leek Duterte zich juist van de VS af te keren, de belangrijkste bondgenoot van de Filippijnen. Hij kondigde zelfs een “scheiding” aan.

Turkije

Minister Mevlüt Çavuşoğlu van Buitenlandse Zaken van Turkije denkt dat er sterkere band tussen de landen komt, gebaseerd op vertrouwen. Recent verslechterde de verhouding tussen beide landen. De VS weigeren vooralsnog geestelijke Fethullah Gülen uit te leveren, die volgens Turkije achter de mislukte couppoging in juli zit. De Amerikanen steunen ook Koerdische strijdgroepen in Syrië, terwijl Turkije juist tegen hen vecht.

Eerste felicitaties al voor officiële uitslag

De facto partijleider van de Republikeinen Paul Ryan, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, belde Trump al op voordat hij de benodigde 270 kiesmannen binnen had om hem te feliciteren met zijn overwinning. Volgens Ryan hebben ze “zeer goede gesprekken” gehad.

Twitter avatar KellyO Kelly O’Donnell NEW:.@SpeakerRyan called @realDonaldTrump & @GovPenceIN tonight to congratulate Trump on his big night. They had “very good conversations”

In de campagne kwam het aantal keer tot botsingen tussen Ryan en Trump. Het duurde heel lang voordat Ryan zich achter Trump wilde scharen. Nu zegt Ryan dat de overwinning van Trump het moment markeert waarop “de status quo van gefaald liberaal beleid wordt doorbroken”.

Europese geestverwanten van Trump brachten ook al hun felicitaties over. Marine le Pen van het Franse Front National laat op Twitter weten: “Felicitaties aan de nieuwe president van de Verenigde Staten Donald Trump en aan het vrije Amerikaanse volk.”

Twitter avatar MLP_officiel Marine Le Pen Félicitations au nouveau président des Etats-Unis Donald Trump et au peuple américain, libre ! MLP

Geert Wilders feliciteert Trump ook:

Nigel Farage, leider van anti-EU-partij UKIP en voorvechter van de Brexit, brengt eveneens zijn felicitaties over:

Twitter avatar Nigel_Farage Nigel Farage I hand over the mantle to @RealDonaldTrump! Many congratulations. You have fought a brave campaign. https://t.co/txD3RFMQ2l