‘Marks & Spencer heeft spullen die je bij AH niet koopt’

Warenhuis Het Britse warenhuis Marks & Spencer verdwijnt uit Nederland. Opnieuw. Fans gaan de cheddar en de Indiase curry’s missen.

Foto David van Dam

Wie van de Grote Marktstraat in Den Haag de supermarkt van Marks & Spencer binnenstapt, waant zich eventjes in Engeland. Er liggen kazen met chic klinkende Britse namen: White Stilton, Wensleydale (mét blueberries), Cornish Cove Grated Cheddar. Op een rekje aan het gangpad de ingrediënten voor een Britse kerstmaaltijd: Cranberry & Orange Stuffing, British Duck Fat, Turkey Gravy en Cranberry & Port Sauce. In de diepvriesvakken: vis, desserts en Indiase diepvriesmaaltijden.

Niet lang meer zullen de producten hier te krijgen zijn. Marks & Spencer (M&S) gaat weg uit Nederland, opnieuw. Na drie jaar onder leiding van een Nederlander nog eens proberen voet aan Nederlandse grond te krijgen, heeft de Britse warenhuisketen besloten een deel van zijn buitenlandse dochterondernemingen te sluiten.

Niet alleen in Nederland gaan de winkels dicht – twee zijn het er, een in Den Haag, een in de Amsterdamse Kalverstraat. Ook in negen andere landen sluiten de winkels van M&S: China, Frankrijk, België, Roemenië, Estland, Hongarije, Litouwen, Polen en Slowakije.

Het concern leed het afgelopen jaar in die tien landen 45 miljoen pond (50,6 miljoen euro) verlies op een omzet van 171 miljoen. Ook in Nederland ging het slecht: hier maakte M&S bijna 3 miljoen pond verlies, laat een woordvoerder dinsdag weten.

Echte ‘Engelsheid’

„Ik ga ze missen”, zegt Else van Zijll Langhout (46). De architect werkt in de buurt van het Haagse filiaal, en is nu tóch maar even langsgegaan. Ze zegt zo eens in de twee weken bij de keten binnen te lopen. De scones en Indiase maaltijden zijn favoriet. Vandaag dan ook in de boodschappentas: een maaltijd kip korma. Ze benadrukt de „echte” Engelsheid die ze zo aan het eten waardeert. „Al zouden ze op een andere plek zitten. Ik fiets ervoor om.”

Meer klanten zijn vandaag voor de zekerheid nog naar de M&S gekomen. Voor je het weet is de winkel ineens dicht. Het echtpaar Strijdonck bijvoorbeeld, is speciaal uit Alphen aan de Rijn komen rijden. Niet dat ze zulke grote fans zijn, ze wilden gewoon nog een keertje kijken. Emmy van Eijk (65) kwam vanmiddag uit het Westland en kocht onder meer salt and vinegar-chips, Engelse pannenkoeken en cheddar. „Spullen die je bij de Albert Heijn niet koopt.”

Er waren al voortekenen dat het de Britse keten niet goed afging in Nederland. Dit voorjaar besloot het warenhuis toch geen vlaggenschipfiliaal op het Rokin in Amsterdam te openen. Het pand is nu verkocht aan een Canadese vakgenoot: Hudson’s Bay. Dat nam onlangs al enkele warenhuizen over van een ander die het niet redde: V&D.

Met een proef bij BP stopte M&S vorig najaar. In zes Nederlandse tankstations was een tijdlang Britse etenswaar van het warenhuis te koop.

En nu is er dus de sluiting. Moeten liefhebbers al gaan hamsteren? Wanneer de twee Nederlandse filialen precies dichtgaan, of wanneer het op de planning staat, laat het bedrijf niet weten. Wel dat het „zolang als nodig” neemt om alles af te ronden. De reorganisatie treft in Nederland 160 werknemers. In totaal verliezen bij deze wereldwijde reorganisatie zo’n 2.100 mensen hun baan.

Voor het Haagse personeel sluit de winkel deze dinsdag twee uur eerder: om zes uur ‘s avonds, in plaats van acht uur. Zo kan het nieuws „inzinken” bij iedereen, zegt een werknemer die, net als de rest van het personeel, geïnstrueerd is niet met de pers te praten.

Het was de Nederlander Marc Bolland die M&S internationaal flink uitbreidde. Hij bracht het bedrijf ook opnieuw naar Nederland, in 2013. Hoogstpersoonlijk opende Bolland het Amsterdamse filiaal, het jaar daarop gingen de deuren open van het drie verdiepingen tellende pand in Den Haag.

In mei vertrok Bolland bij M&S. Zijn opvolger Steve Rowe heeft nu besloten tot deze reorganisatie. Overigens gaan niet alle overzeese winkels dicht; het bedrijf blijft in Ierland, Hongkong en Tsjechië. Ook is Rowe niet van plan te stoppen met het verkoop van kleding, zegt hij tegen de Financial Times. Het bedrijf wordt vaak bekritiseerd om de teleurstellende prestaties van de kledingtak.

Carolus van Leeuwen (26) vertelt in Den Haag dat hij weleens een pak bij Marks & Spencer heeft gekocht. „Maar verder kom ik hier alleen voor de boodschappen.” In zijn tasje vanmiddag: chips in drie smaken, worsten, een curry. „Het klinkt een beetje als het verhaal van V&D”, zegt hij. „Iedereen vindt het jammer als het weggaat, maar niemand koopt er iets.”