Cultuur

Interview

Interview

‘Of de film echt geslaagd is, weet ik zelf nog niet’

Regisseur Denis Villeneuve over zijn intelligente sciencefictionfilm ‘Arrival’. „Ik wil straks een jaar slapen.”

Wikimedia Commons.

Dennis Villeneuve. Wikimedia Commons.

Regisseur Denis Villeneuve (Prisoners, Sicario) is een Franstalige Canadees die inmiddels vooral in Hollywood werkt. Na de voltooiing van zijn eigenzinnige sciencefictionfilm Arrival stapte hij zonder enige onderbreking over op zijn remake van Blade Runner met Ryan Gosling, die volgend jaar uit moet komen.

Villeneuve: „Ik ben letterlijk op de dag waarop ik de montage afsloot van Arrival op een vliegtuig gestapt en naar de set van Blade Runner gegaan. Ik raad dat overigens niemand aan, want het is nogal pijnlijk om zo te werken. Ik weet nog steeds niet wat ik nu eigenlijk van Arrival vind. Ik heb nog helemaal geen tijd gehad om er met meer afstand naar te kijken. Gelukkig weet ik dat er na Blade Runner in ieder geval niet meteen nóg een film op me wacht. Ik wil straks eerst een jaar slapen.”

In Arrival speelt Amy Adams een taalkundige die de boodschappen moet zien te ontcijferen van buitenaardse wezens die met reusachtige, zwarte ruimteschepen op aarde zijn geland. Vriend of vijand? Niemand weet wat de buitenaardse wezens precies willen.

Lees de recensie van ‘Arrival’: Aliens versus linguïsten

De film moet het meer hebben van het intelligente script, dat gaat over thema’s als communicatie, verlies en rouwverwerking, dan van de spectaculaire effecten en actie. „Dat is het soort sciencefiction waar ik zelf het meest van hou. De sciencefiction die op mij het meeste indruk maakte als tiener zijn films zoals 2001. A Space Oddyssey van Kubrick, Close Encounters van Spielberg en ook de oorspronkelijke Blade Runner van Ridley Scott. Niet zo heel origineel misschien, want die films worden altijd genoemd. 2001. A Space Oddyssey is nog steeds mijn favoriete film aller tijden.”

Risico’s nemen

Zo’n soort intelligente sciencefictionfilm wilde Villeneuve al heel lang maken. „Ik ben lange tijd op zoek geweest naar een scenario dat niet alleen om vechten en wapens draait. Maar die scenario’s zijn heel moeilijk te vinden. In Hollywood krijg je soms de indruk dat de films door machines worden gemaakt: je ziet steeds dezelfde actiescènes en de afloop kun je meestal ook voorspellen. Film in Hollywood is momenteel zo conservatief. Ik hou van films die risico nemen, waarvan je de afloop niet van tevoren kunt zien aankomen.”

Sciencefiction zegt eigenlijk altijd het meest over de tijd waarin de film is gemaakt, en niet zozeer over de verre toekomst. „Er is niet zoveel sciencefiction die gaat over buitenaardse beschavingen en andere, ons vreemde manieren van denken, zoals Arrival.” Voor de film is een geheel nieuwe taal ontworpen, waarmee de buitenaardse, octupusachtige wezens communiceren. „We hebben een alfabet en heel woordenboek van die taal gecreëerd. De hele abstracte logica van de taal hebben we doordacht.” Dat Villeneuve zijn buitenaardse wezens zo duister en weinig aaibaar kon maken, verbaast hem zelf nog het meest. „Ik kan nog steeds bijna niet geloven dat niemand erop aangedrongen heeft om de wezens heel grote ogen te geven zoals E.T.”

Vreemde eend in de bijt

De overstap van de Canadese filmindustrie naar Hollywood was voor Villeneuve niet vanzelfspekend. „Als ik aan het werk ben, probeer ik er niet te veel aan te denken dat je films maakt die in principe over de hele wereld moeten kunnen worden vertoond. Dat levert soms wel extra druk op. Bij Arrival was er discussie of een film zonder echte actie een breed internationaal publiek zou aanspreken. Maar je moet de films maken die je zelf zou willen zien. Voor de studio, Paramount, was de film aanvankelijk een vreemde eend in de bijt, heel anders dan hun andere films. Maar gelukkig zijn ze blij met Arrival en hebben ze de film omarmd.

„Toen ik jonger was dacht ik altijd dat Hollywood je talent vermorzelt. Ik ken veel filmmakers die ik bewonder die naar Hollywood zijn gekomen, daar één film hebben gemaakt en weer naar huis zijn gegaan. Maar je kunt in Hollywood toch iets bereiken, vooral als je de kans hebt om met je eigen mensen te werken. Je moet wel goed opletten met wie je in zee gaat. De meeste mensen die in Hollywood werken zijn wel vaklui met een enorme bagage en heel grote kennis van film. Als je kunt werken met mensen die je willen helpen en die je niet dwars willen zitten, kun je het niet beter treffen dan in Hollywood. Het gereedschap dat daar beschikbaar is om films te maken, is uniek in de wereld.”