Helga Ruebsamen op 82-jarige leeftijd overleden

De schrijfster was vooral bekend van de boeken Op Scheveningen en Het lied en de waarheid.

Helga Ruebsamen. Foto ANP

Schrijfster Helga Ruebsamen is op 82-jarige leeftijd overleden. Ze stierf in de nacht van maandag op dinsdag in haar woonplaats Den Haag, laat uitgeverij Atlas Contact dinsdag weten.

Helga Ruebsamen, dochter van een Nederlandse moeder en een Joodse, Duitse vader, werd op 4 september 1934 geboren in Nederlands-Indië. Toen de Tweede Wereldoorlog op punt van uitbreken stond, kwam ze met haar ouders naar Nederland. Al snel moest ze onderduiken toen de Jodenvervolging begon.

Verhalen over excentriekelingen en outcasts

Helga Ruebsamen is befaamd vanwege haar verhalen over excentriekelingen en outcasts. In 1964 debuteerde ze met de verhalenbundel De Kameleon, gevolgd door de roman De Heksenvriend en de verhalenbundel De Ondergang van Makarov. In 1988 verscheen het succesvolle Op Scheveningen. Negen jaar later volgde haar grote Indische roman Het lied en de waarheid, deels gebaseerd op haar jeugd in het koloniale Indië. Ze ontving voor deze roman de F. Bordewijk Prijs.

Dat haar debuut De Kameleon ooit werd uitgegeven had overigens meer met haar eerste echtgenoot van doen dan met Ruebsamen zelf, zei ze anderhalf jaar geleden in een interview met NRC Handelsblad:

“Publiceren heb ik nooit veel gedaan [...] Ik vind publiceren gewoon niet zoveel aan, schrijven is mijn doel. Dat ik mijn eerste verhalenbundel uitbracht kwam ook alleen maar omdat mijn eerste echtgenoot die verhalen zomaar eens naar een uitgever had gestuurd.”

Voor haar hele oeuvre werd ze in 2001 bekroond met de Annie Romein-prijs en twee jaar later met de Anna Bijns Prijs. Ruebsamen schreef ook jaren als columniste voor de Volkskrant.

‘Toverfee’

Directeur-uitgever Mizzi van der Pluijm, van Atlas Contact, zegt in een reactie:

“We treuren om de dood van een van de grootste stilisten en schrijvers van de naoorlogse literatuur. Helga Ruebsamen wist in haar verhalen en romans als een toverfee de wereld mooier te maken. De werkelijkheid vond ze zelf vaak maar saai. Ze was een verhalenverteller pur sang, met een grote dosis ironie en zelfspot. Ik ben er trots op haar uitgever te zijn en ervaar haar overlijden als een groot verlies, zowel voor mij, voor de uitgeverij als voor de Nederlandse literatuur.”

‘Op mijn tachtigste verjaardag heb ik een opdoffer gekregen’

Ruebsamen zei zelf anderhalf jaar geleden tegen NRC Handelsblad over ouder worden:

“Op mijn tachtigste verjaardag heb ik een opdoffer gekregen. Mijn kleindochter Dewi stuurde vanuit Parijs een grote doos. Ik opende hem en twee wezens gleden langs mijn wangen – als verderlichte kusjes – naar boven. Het waren twee enorme ballonnen: een grote acht en een grote nul. Maandenlang hebben ze langs mijn plafond gewalst. Het was een schattig verjaardagskado, maar ik kan het niet meer uit mijn kop krijgen: tachtig. Ik vind het ergens ook wel een prestatie trouwens om überhaupt zo oud te worden, al word je wel als een oude auto waar telkens iets aan mankeert. Toch zijn er geweldige voordelen verbonden aan ouderdom. Alles wordt makkelijker omdat er een grotere distantie tot de wereld ontstaat. Ik denk sneller, ach, het zal mijn tijd wel duren.”