De albums van deze week, met Alicia Keys, TOY en Washington Phillips

Alicia Keys is de koningin van de eclectische soul, Drugdealer streeft naar de perfecte popsong en Kirill Gerstein speelt spannend en sprankelend.

  • ●●●

    Conor Oberst: Ruminations

    cd1
    Pop: Het lijkt een pastiche van de foto achterop Bob Dylans Highway 61: Conor Oberst alleen achter de piano met mondharmonica, tekstvel en microfoon. Ruminations (overpeinzingen) werd op twee koude winterdagen in Omaha opgenomen en is ook op andere punten huiveringwekkend. Oberst gaat zijn demonen te lijf in kale, confronterende en ongepolijste songs waarin hij vooral zichzelf niet spaart. Er vallen doden en er wordt pijn geleden op dit negende solo-album van de zanger van Bright Eyes, die kwetsbaar verslag doet van een duistere periode in zijn leven. Met de wanhoop van een gekwelde dichter arriveert hij uiteindelijk bij de hoopvolle gedachte dat je nog altijd dronken kunt worden met vrienden. Zijn mondharmonica snerpt scheller dan Dylan; dit is geen muziek die gemaakt is om te behagen. Jan Vollaard

  • ●●●●

    Kirill Gerstein: Liszt – Transcendentale etudes

    cd2

    Klassiek: Twee Russische pianisten brachten onlangs een album uit met Franz Liszts Transcendentale etudes – twaalf even enerverende als virtuoze stukken. De meeste aandacht ging uit naar de opname van Daniil Trifonov (1991), het jonge pianowonder dat op zijn dubbelalbum ook maar even de hondsmoeilijke Paganini-etudes meenam. De ‘andere’ pianist was Kirill Gerstein (1979). Trifonovs spel heeft misschien meer pianistische glans, maar de set van Gerstein is zeker niet minder interessant. Gerstein diept vooral de donkere lagen uit en raast op duivelse wijze over de toetsen, zonder de dramatische opbouw uit het oog te verliezen. Na de intense razernij van de tiende etude speelt hij Harmonies du soir even spannend als sprankelend. Bij Gerstein hoor je dat de etudes, die vaak los worden gespeeld, echt een eenheid vormen. Merlijn Kerkhof

  • ●●●●●

    Alicia Keys: Here

    cd3

    Soul: Here is nog geen minuut bezig en het is alsof Alicia Keys een sprong heeft genomen en terecht kwam in een regenwoud aan muzikale creativiteit: alles is hier glanzend en weelderig, losjes en uitbundig. Op haar zesde album is Keys de koningin van de eclectische soul. Daverend opent ze met ‘The Gospel’, een hybride van rap en soul, met een hakkelig marsritme en repetitief pianogebonk, en Keys zingend als een ronkende priester over het leven in de stad New York. Ze klinkt uitgelaten in ‘Pawn It All’, militant in ‘Girl Can’t Be Herself’, gekwetst in ‘Hallelujah’. Haar onderwerpkeuze is betrokken, maar niet drammerig. ‘Illusion of Bliss’ klinkt als de oude Keys, met de licht schonkige pianoakkoorden, en de krullerige stem, maar ze gaat een stap verder door de panische apotheose: ‘I’m sick of being judged/ sick of being sick’. Hester Carvalho

  • ●●●

    TOY: Clear Shot

    cd4

    Rock: Album nummer drie van het Engelse psychedelische rockmonster TOY volgt de uitgangspunten van de vorige twee. Trage soundscapes van knerpende gitaren, zwoele synthesizers en lijzige zang scheppen een zinnenprikkelende sfeer die betovert en benevelt. In titelnummer ‘Clear Shot’ en het fraai meerstemmige ‘Dream Orchestrator’ voert het langharige vijftal de sluimerende Krautrockinvloeden naar een ritmische climax. Het dromerige ‘Clouds That Cover The Sun’ heeft een prettige sixtiessfeer, die past bij de hoes die moet lijken op een oude Pink Floyd-bootleg. Ster van de band naast de immer omfloerste zanger Tom Dougall is nieuwe toetsenman Max Oscarnold, die zijn analoge synthesizers in de slotnummers in stelling brengt voor een maximum aan nobele zweverigheid. Jan Vollaard

  • ●●●●

    Drugdealer: The End of Comedy

    cd5

    Pop: Drugdealer is de nieuwste incarnatie van Michael Collins, die eerder de namen Salvia Plath en Run DMT uitprobeerde. The End of Comedy heeft een onweerstaanbare sfeer van decadentie en languissant samenspel; gevat in een combinatie van muzikale klasse en verwijzingen naar de zelfkant. Nagenoeg zonder gitaar, maar met puntige koortjes, falsetzang, kraakhelder pianogebonk en een jubelende dwarsfluit brengt Drugdealer een eerbetoon aan de luxueuze producties uit de jaren zeventig, van Steely Dan of Todd Rundgren. De opbouw van ‘Theme For Alessandro’ en ‘My Life’ verraadt het streven naar de perfecte popsong. Hij paait met gesmeerde disco, met melancholisch trompetgeschal of een zwalkend orgel. Met een plagerige slaapkamerstem klinkt Drugdealer als de provocateur op een cocktailparty. Hester Carvalho

  • ●●●●

    Washington Phillips:Washington Phillips And His Manzarene Dreams

    cd6

    Gospel: De vooroorlogse gospelzanger Washington Phillips was één groot mysterie. Zijn muziek klinkt nog steeds magisch. Zijn mysterieuze liedjes grepen bewonderaars als Ry Cooder en Mavis Staples al jaren geleden naar de strot en zijn opnames duiken regelmatig op in filmsoundtracks. Maar de precieze achtergrond van de liedjes was lang onduidelijk. Nu iets minder. Het blijkt niet aan moderne oren te liggen dat luisteraars de muziek als ‘buitenaards’ of ‘magisch’ omschrijven. Al in 1907 stond in een krantenartikel over Phillips’ spel de verzuchting ‘he plays all sorts of airs’. Lees de hele recensie: Hoe Washington Phillips zijn mysterieuze liedjes maakte. Leendert van der Valk