Aan linkse kandidaten geen gebrek

Frankrijk

De presidentsverkiezingen van 2017 werpen hun schaduw vooruit. Links en superlinks ruziën en dreigen elkaar te vertrappen.

Foto Geoffrey Van Der Hasselt/AFP
Parijs

Een record dat opiniepeilers tot enkele maanden terug niet voor mogelijk hielden. Nog slechts 4 procent van de Fransen zou volgens onderzoek van de Parijse school SciencesPo vertrouwen hebben in president François Hollande. Zijn iets al te grote openhartigheid over partijgenoten, privékwesties en defensiegeheimen in een interviewboek van twee journalisten van Le Monde heeft hem geïsoleerd.

Terwijl Hollande in de touwen hangt, neemt het aantal kandidaten dat hem ter linkerzijde bij de presidentsverkiezingen van volgend jaar wil uitdagen snel toe. Maar door die versnippering, waarschuwt premier Manuel Valls, is de kans dat een linkse kandidaat de tweede ronde van de verkiezingen in 2017 haalt minimaal.

In eigen partij voeren Hollandes oud-ministers Arnaud Montebourg en Benoît Hamon, beiden exponenten van de uiterste linkervleugel, al weken campagne voor de voorverkiezingen die de Parti Socialiste in januari organiseert. Montebourg, fervent pleitbezorger van ‘economisch patriottisme’ zou volgens peilingen Hollande met gemak verslaan.

Nog iets verder naar links loopt ‘volkstribuun’ Jean-Luc Mélenchon zich met de beweging La France insoumise (Opstandig Frankrijk) warm. De oprichter van de Parti de Gauche haalde bij de presidentsverkiezingen van 2012 in de eerste ronde 11 procent, mede dankzij steun van de communistische partij PCF.

Maar al sinds februari gaat hij zijn eigen weg, in de hoop in Frankrijk eenzelfde soort links antisysteementhousiasme los te maken als in de VS voor Clintons uitdager Bernie Sanders. De onbuigzame Mélenchon, die dreigt Frankrijk uit de EU te halen, is niet alleen de „getalenteerdste” en „meest charismatische” vertegenwoordiger van ‘la gauche de la gauche’, zei analist Alain Duhamel dinsdag, maar ook „de agressiefste en onaangenaamste”.

Juist afgelopen weekend stemde het congres van de Franse communisten tegen nieuwe steun voor een kandidatuur van Mélenchon en, dus, voor een eigen kandidaat. Een poging van de PS om de groene partij EELV aan boord te houden voor een mogelijke linkse samenwerking vanaf de primaire mislukte, waarna die partij deze week de onbekende Europarlementariër Yannick Jadot als presidentskandidaat aanwees. Hervormend Links, waartoe ook Hollande en Valls behoren, neigt intussen naar de sociaal-liberale oud-minister van Economie Emmanuel Macron. Net als Mélenchon en Jadot, doet Macron niet mee met de officiële linkse voorverkiezingen.

Het is dus druk op links, maar volgens de peilingen slechts voor een troostprijs: de derde plek achter Marine Le Pen van het Front National en de kandidaat van centrum-rechts (Juppé of Sarkozy). „Hollande kan duidelijk niet zijn eigen politieke formatie samenbrengen”, sneerde Montebourg afgelopen maand in een gesprek met internationale correspondenten. „Als links niet samenkomt, kan ze de verkiezingen niet winnen.”

Montebourg ziet zich als de man van de rassemblement en hoopt na winst in de voorverkiezing op steun van de communisten ten koste van Mélenchon. Ook Valls ziet die rol voor zich weggelegd. Hij neemt steeds meer afstand van Hollande en lijkt een eigen kandidatuur niet uit te sluiten. „We hebben geen plan B nodig, ik ben voor plan H”, zei een van de laatste Hollande-getrouwen, oud-minister van Arbeid François Rebsamen dinsdag bemoedigend. Hollande zelf geeft pas in december uitsluitsel. Alles wijst erop dat hij het ondanks alles wil proberen.