Verstaan PostNL en Bpost elkaar eigenlijk wel?

Postmarkt Bpost trekt alles uit de kast voor de werknemers van PostNL. Maar wil het voorstel een kans van slagen hebben, dan moeten Bpost én de Belgische overheid het woord ‘vriendelijk’ schrappen.

Foto Jonas Roosens/ ANP

Het lijkt een overnamebod, maar het is nu vooral een taalstrijd. Zondagavond laat deed het Belgische postbedrijf Bpost een „verbeterd en vriendelijk voorstel” aan PostNL om dat over te nemen. Maandagochtend reageerde PostNL kribbig, zoals het bedrijf woensdag ook al kribbig had gereageerd („onaangenaam verrast”) op het nieuws van een nieuw voorstel. Een eerder aanbod van Bpost eind mei dit jaar was reddeloos mislukt.

Het lijkt erop dat de twee ondernemingen wel Nederlands en Engels spreken (en Bpost ook Frans), maar dat zij elkaar toch niet verstaan. Of niet willen verstaan? De taalstrijd begon vorige dinsdag toen Het Financieele Dagblad de voorbereidingen voor een nieuwe overnamepoging meldde. Dat klopt, zei Bpost. We zijn onaangenaam verrast, zei PostNL, en we „hebben vertrouwen in onze zelfstandige strategie”, en overigens zijn we niet in gesprek.

Dat was een recht-voor-z’n-raap-reactie die fijngevoelige geesten als bot kunnen opvatten. Wat kon Bpost vervolgens doen? De eer aan zichzelf houden en de hele zaak afblazen. Of doorzetten en een onverbiddelijk, knock out-bod uitbrengen. Natuurlijk wel een bod dat gebaseerd is op goede onderlinge relaties. Je wilt niet meteen ruzie krijgen met de mensen die straks bij je werken. Dus: vriendelijke woorden, veel stroop. Maar wel een bod dat zo hoog is dat grote beleggers in PostNL bestuursvoorzitter Herna Verhagen bellen en zeggen: dit is wel een heel verleidelijke prijs, wat kun je daar wat betreft toekomstige winsten tegenover stellen?

Kramp in de kuiten

Maar Bpost deed zondagavond geen bod, maar een voorstel voor een bod. Een voorstel dat alleen in samenspraak met PostNL en met ieders instemming een vervolg krijgt als een feitelijk bod. Dat ziet eruit als een sprinter die in de startblokken kramp in de kuiten krijgt.

Hij valt subiet stil. Het voornemen geeft beleggers een tweeslachtige boodschap: Bpost wil zo graag, maar gunt PostNL eigenlijk het laatste woord. De beurskoers van PostNL steeg maandagochtend, maar bleef onder 5 euro steken, ver verwijderd van de 5,65 euro die Bpost in zijn persbericht becijfert.

De combinatie van Bpost en PostNL levert vooral een groter bedrijf op. Maar niet veel meer dan dat. In hun kernbedrijf en op hun thuismarkten hebben de twee niet zoveel aan elkaar. Bpost geeft er wel een mooie draai aan: nieuwe opportuniteiten in pakketbezorging, logistieke dienstverlening en research en development. De toekomstige structuur van de organisatie die Bpost voor ogen staat is wat resulteert na een recht-toe-recht-aan-overname. Vertegenwoordigers van Bpost en van de Belgische overheid hebben de meerderheid in de relevante besturen, zelf gaat PostNL verder als filiaal van het groepscentrum in Brussel.

Opvallend is dat Bpost voor werknemers alles uit de kast trekt. Geen significant aantal ontslagen, maar juist 3.200 extra fulltimebanen in Nederland en België samen in de eerder gememoreerde pakketpost en logistieke dienstverlening. Plus: een Belgische garantie voor de PostNL-pensioenen. Dat zie je zelden. Het is namelijk, als het letterlijk wordt genomen, een blanco cheque.

Ten slotte is er de staatsinvloed. De Belgische overheid blijft de dominante aandeelhouder, al zou het aandelenbelang van 51 procent naar ongeveer 40 procent dalen. Maar de Nederlandse overheid is niet gecharmeerd van een semi-nationalisatie via een Brussels achterdeurtje. Minister van Economische Zaken Henk Kamp (VVD) liet vanuit Nieuw-Zeeland, waar hij op handelsmissie is, weten dat een staatsbelang een stap terug zou zijn.

Heeft dit een kans?

Het verbeterde en vriendelijke voorstel dat Bpost naar eigen zeggen doet, maakt in deze vorm geen kans. Dat moet men zondagavond al hebben beseft. Dus zegt de logica: hier volgt een nieuw, nogmaals verbeterd voorstel. Maar dan moeten Bpost én de Belgische overheid bereid zijn om het woord vriendelijk te laten vallen.

Wil een bod kans van slagen hebben dan moet de prijs per PostNL-aandeel naar 6 euro, bij voorkeur in contanten. En dan moet Bpost de Belgische staat ervan overtuigen zijn invloed in de nieuwe combinatie te neutraliseren. Anders lijkt het te veel op de rangen-, standen- en stammenstrijd van de grensoverschrijdende fusie Air France-KLM.