Cultuur

Interview

Interview

Foto Lars van den Brink

Verbaal tiki-taka in literair variété

Een literatuurprogramma dat ook interessant is voor niet-literatuurliefhebbers. Dat is wat ‘Waumans en Victoria’s Groot Internationaal Literair Variété Spektakel’ beoogt.

Het mag best een beetje snel gaan, vinden de schrijvers Ivo Victoria en Rob Waumans, terwijl ze elkaar in hoog tempo aanvullen. „Ik kan het niet verbergen als ik een boek niet goed vind”, zegt Waumans dan. „Je ziet het aan zijn lichaamstaal”, gaat Victoria verder. „Niet vooruit te branden.” Waumans: „Ivo heeft daar geen last van. Die is veel hypocrieter.”

Het gaat over interviewen – en wie Waumans (1977) en Victoria (1971) weleens samen een schrijver heeft zien interviewen weet dat het verbale tiki-taka dan nooit ver weg is. Ze maakten al programma’s in Amsterdam, op Lowlands en op Oerol en nu gaat hun Groot Internationaal Literair Variété Spektakel op tournee door Nederland en langs Antwerpen. Avondvullend, dat wil zeggen: een uur en twintig minuten, want literaire programma’s moeten niet te lang duren.

Extravaganzenbord

En vooral niet te statisch zijn: een van de onderdelen van het variétéspektakel is het Extravaganzenbord, waarin de worpen van een dobbelsteen bepalen welke vragen er aan de schrijver worden gesteld. „Dat kunnen literaire vragen zijn of heel persoonlijke”, zegt Victoria. „Bijvoorbeeld of iemand weleens in aanraking is geweest met justitie. Anders is het risico dat iemand op de automatische piloot gaat antwoorden.”

Waumans: „Een van de vaste gasten is Herman Koch. Die geeft nu een hele batterij interviews over zijn nieuwe roman. Dat moet je niet over willen doen op het podium. We willen heen en weer tokkelen tussen het literaire en het persoonlijke en zo bij iets nieuws uitkomen. We willen een situatie creëren waarin iets nieuws ontstaat.” Victoria: „Maar als we beet hebben in het interview, vragen we gewoon door – dan spelen we vals met ganzenborden.”

Tien minuten gehakkel

Het ganzenbord is niet alles, zegt Victoria. „Van zes keer ganzenborden word je ook gek. We maken ook old school interviews. Of we laten Karin Amatmoekrim, de andere vaste gast, aan de hand van foto’s en voorwerpen vertellen over haar roman Tenzij de vader.” Waumans: „Je probeert bij iedereen wat het beste werkt. Sommige schrijvers kunnen voor geen meter voordragen. Dat moet je ze dan ook niet laten doen: veel te vaak zit je op een literaire avond naar tien minuten gehakkel te luisteren. Bij anderen gaat het helemaal vanzelf. We hebben Hagar Peeters weleens op het podium gehad, die in haar eentje prachtig vertelde over haar roman Malva. Zij bleek een enorme verteldrift te hebben.”

Voor andere gevallen houden de heren graag de controle. Victoria: „Vaak weten schrijvers zelf niet wat het beste werkt. Daarom vragen wij ze bepaalde fragmenten voor te lezen, waar we in de rest van het programma ook wat mee kunnen.”

Koch en Amatmoekrim zijn er alle zes de voorstellingen bij, net als de ‘one-woman-showband’ Milena Haverkamp. Verder wisselen Gerbrand Bakker en Joris van Casteren elkaar af en maakt steeds een duo eenmalige gasten zijn opwachting. „We willen iets maken wat ook de moeite waard is voor mensen die de boeken van de schrijvers al gelezen hebben”, zegt Victoria.

Inspiratie van Holland Sport

Ze haalden hun inspiratie van de televisie, zegt Waumans: „Ik was een grote bewonderaar van het programma Holland Sport van Wilfried de Jong. Hij slaagde erin om een sportprogramma zo te maken dat het ook interessant is voor mensen die niet geïnteresseerd zijn in sport. Dat moet ook met literatuur kunnen, dachten wij. Iedereen roept dat literatuur op televisie niet werkt, maar wij denken dat dat onzin is.” Dat betekent niet dat het Groot Internationaal Literair Variété Spektakel snel naar de televisie wil verhuizen. „Daar hebben we het wel met mensen over gehad”, zegt Victoria, „maar die adviseerden ons om lekker in het theater te blijven. Bij de tv heb je met zo veel mensen te maken – voor je het weet staan netmanagers zich te bemoeien met welke gasten je wil uitnodigen.”

Waumans, losjes: „We doen het natuurlijk allemaal voor het geld.” Victoria: „… om lol te maken en onze liefde voor literatuur over te brengen. Als je Joris van Casteren op het podium ziet staan, met het steentje van Mars dat hij zelf op de kop heeft getikt, dan zie je helemaal wat voor mens hij is. Hij wordt zijn boek. Dat is prachtig.”

Waumans en Victoria’s Groot Internationaal Literair Variété Spektakel. 8/11 De Brakke Grond, A’dam, daarna tournee. Inl: waumansvictoria.com