Column

De eenzame Samsom

De uitnodiging was hartelijk genoeg geweest. De afdelingen Oost en Centrum van de PvdA in Amsterdam meldden hun leden per mail dat Diederik Samsom verzocht had met hen in discussie te gaan over zijn kandidatuur voor het partijleiderschap. Op zaterdagmorgen elf uur 5 november in Het Amsterdams Marionettentheater bij de Nieuwmarkt.

Aan dit verzoek wilden de afdelingen „natuurlijk voldoen”. „Niet om hiermee alvast een voorkeur uit te spreken, maar vooral om al onze leden de gelegenheid te geven de discussie met Diederik te voeren.” De dag vóór de bijeenkomst verstuurden de afdelingen nog een herinnering. Omdat mijn vrouw (nog steeds partijlid) verhinderd was en ook andere belangstellenden welkom waren, besloot ik de honneurs waar te nemen.

Al voor de ingang van het Marionettentheater werd ik hartelijk welkom geheten door twee organisatoren. Even later stapte ik het zaaltje binnen waar Samsom zijn verhoopte discussie zou voeren. Het was alsof ik onder een ijskoude douche moest plaatsnemen. Het zaaltje dat aan zo’n honderd mensen zitplaats bood, was volledig leeg, op één man na, die op een van de laatste stoelen een kop koffie dronk.

„Het is nogal stil”, zei ik tegen de koffiemevrouw. „Het is nog geen elf uur”, zei ze. Dat klopte. Het was vijf minuten vóór elf. „Het zal door de regen komen”, zei een vrouw van de organisatie. Er druppelden nog een man en een echtpaar binnen. Daarbij bleef het. Vijf bezoekers, mijzelf inbegrepen.

Toen meldde Samsom zich in het zaaltje, de bekende glimlach op de kaken. Vermoedelijk hadden de twee mensen voor de ingang hem al ingelicht over wat hem te wachten stond. Hij deed alsof er niets aan de hand was, praatte ogenschijnlijk ontspannen met enkele organisatoren en ging toen de schaarse bezoekers een hand geven. Een van de weinige voordelen van zo’n geringe opkomst: je kunt de bezoekers individueel begroeten. Ons werd gevraagd op de voorste rij plaats te nemen, naast enkele mensen van de organisatie, om te voorkomen dat de spreker zich al te geïsoleerd zou voelen.

Wij gehoorzaamden vol begrip. Samsom sprak een warm welkomstwoord en begon aan een korte redevoering over de feilen van de Nederlandse samenleving en de oplossingen die de PvdA daarvoor bedacht heeft.

Hij sprak met de bezieling van iemand die een enthousiaste, uitpuilende zaal aan zijn voeten had. Ook de vragen die we hem vervolgens mochten stellen, beantwoordde hij uitvoerig.

De partij moest meer zelfvertrouwen hebben, vond hij. Want waarom zou je op een partij stemmen die het kopje liet hangen? De vrouw van het echtpaar zei hem dat ze die strijd met Lodewijk Asscher „niks, helemaal niks” vond. Hij lachte breed. Ja, hij zag ook wel de risico’s, maar hij vond het in democratisch opzicht de beste oplossing.

Ik zat met een mengeling van compassie en respect naar hem te luisteren. Was de pijnlijk slechte opkomst geen teken aan de wand? Was de partij bezig hem in de steek te laten, gelet ook op de recente berichten over partijkader dat een voorkeur had voor Asscher – plus het laatste nieuws dat FNV-bestuurder Gijs van Dijk naar de PvdA overstapte met de mededeling dat Asscher zijn favoriet is?

Partijleider Diederik Samsom op een zaterdag in een leeg zaaltje in het centrum van Amsterdam – dat kon haast geen toeval zijn.