Jacques Monasch stapt uit PvdA-fractie

Door het vertrek van Monasch is de coalitie nu haar meerderheid in de Tweede Kamer kwijt.

Foto: Bart Maat / ANP Jacques Monasch in de Tweede Kamer.

PvdA-Kamerlid Jacques Monasch stapt uit de PvdA-fractie. Dat heeft hij maandagmiddag bekendgemaakt bij een persconferentie in Amsterdam. Eerder op de dag meldde hij nog dat hij niet langer in de race is voor het lijsttrekkerschap van de partij.

Door het vertrek van Monasch uit de PvdA-fractie is de coalitie nu haar meerderheid in de Tweede Kamer kwijt. De PvdA en VVD hebben samen nog 75 zetels, wat precies de helft is van het aantal zetels in de Tweede Kamer.

Volgens fractievoorzitter Diederik Samsom hoeft dit geen grote gevolgen te hebben. Het kabinet houdt volgens hem het vertrouwen van de Tweede Kamer. “Deze coalitie moest vanaf dag één op zoek naar coalities met een brede Kamermeerderheid”, zei hij na de aankondiging van Monasch tegen NRC.

“Wij zijn vanaf dag één bezig geweest grote meerderheden te halen dan alleen de coalitie. Dat is volgens mij tot op heden gelukt.”

Wel zegt hij het jammer te vinden een fractielid te verliezen.

Ook premier Mark Rutte reageert laconiek op het besluit van Monasch. Hij liet vanuit Gent aan het ANP weten dat de regering al vier jaar lang geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer. Volgens hem moest het kabinet het daarom nooit hebben van automatische meerderheden, maar van “de kracht van argumenten.” Rutte verwacht dat dat tot de verkiezingen in maart alleen maar meer het geval zal zijn.

‘PvdA houdt zich niet aan afspraken’

Monasch stapt niet alleen uit de fractie in de Tweede Kamer, maar zegt in het geheel zijn lidmaatschap van de partij op. Hij zei zich niet langer te kunnen vinden in de koers van de PvdA. Wel zegt hij voorlopig nog lid te blijven van de Kamer.

Bij de persconferentie gaf hij aan dat de partij zich volgens hem niet houdt aan afspraken die ze gemaakt heeft met kiezers en leden. Zo zei Monasch dat de partij open lijsttrekkersverkiezingen beloofd had - wat inhield dat ook niet-leden zich mochten kandideren -, maar daar later op terugkwam.

Ook de stellingname van de PvdA-fractie rond het Oekraïne-referendum was een reden voor Monasch om te vertrekken. Hij vindt dat het kabinet het verdrag niet mag ratificeren. Vorige week dreigde hij al om tijdens het Kamerdebat over de kwestie een motie van wantrouwen van de oppositie te steunen. Dat zal het kabinet vermoedelijk overleven omdat oppositiepartijen als D66 zo’n verstrekkende motie zeer waarschijnlijk niet zullen steunen.

Eigenstandige positie

Dat de coalitie nu op 75 zetels staat, betekent dat de VVD en PvdA voortaan bij ieder wetsvoorstel of motie afhankelijk zijn van steun van de oppositiepartijen in de Tweede Kamer. In de meeste gevallen zal dat voor het kabinet geen probleem zijn omdat voorstellen vaak wel steun krijgen van een of meerdere partijen uit de oppositie. Rutte II regeert zo ook al een aantal jaren in de Eerste Kamer, waar het kabinet ook geen meerderheid heeft en steeds wisselende meerderheden heeft gevonden.

Monasch is niet het eerste Tweede Kamerlid van de coalitie dat tijdens deze regeerperiode vertrok. De Turks-Nederlandse Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk vertrokken uit de PvdA-fractie omdat zij zich niet konden vinden in de koers van PvdA-minister van Integratie Lodewijk Asscher. De VVD zag Johan Houwers vertrekken, die niet meer welkom was bij de fractie nadat het Openbaar Ministerie bekend had gemaakt dat hij een boete van 4.000 euro heeft moeten voldoen voor hypotheekfraude.

Niet akkoord met voorwaarden

De reden dat Monasch zich eerder op maandag terugtrok uit de race om het lijsttrekkerschap, was volgens hem omdat het partijbestuur niet akkoord ging met enkele voorwaarden die hij had gesteld. Ook weigerde het bestuur volgens Monasch dat de gekozen lijsttrekker nog invloed kan uitoefenen op het verkiezingsprogramma.

Het PvdA-partijbestuur geeft een andere verklaring voor het feit dat Monasch zich terugtrok. In een persbericht schrijft ze dat de adviescommissie kandidaatstelling “positief heeft geadviseerd” over de kandidatuur van Monasch, maar dat hij zelf bij het partijbestuur had aangegeven geen kandidaat te willen zijn.

Vicepremier Lodewijk Asscher en huidig partijleider Diederik Samsom zijn de enige twee overgebleven kandidaten voor het lijsttrekkerschap.