Jacques Monasch doet niet mee aan PvdA-lijsttrekkersverkiezing

De partij zou niet akkoord zijn gegaan met Monasch’ voorwaarden, maar het partijbestuur stelt in een reactie dat Monasch zichzelf heeft teruggetrokken.

Jacques Monasch in de Tweede Kamer. Foto: Bart Maat / ANP

PvdA-Kamerlid Jacques Monasch is niet langer in de race voor het partijleiderschap van de Partij van de Arbeid. Op zijn Facebookpagina zei Monasch maandagochtend dat “het partijbestuur heeft besloten” niet akkoord te gaan met zijn voorwaarden voor deelname aan de lijsttrekkersverkiezing, waaronder het handhaven van het ‘flitslidmaatschap’.

Ook heeft het partijbestuur volgens Monasch geweigerd dat de gekozen lijsttrekker nog invloed kan uitoefenen op het verkiezingsprogramma. Op zijn pagina spreekt hij zijn teleurstelling uit over “dat het partijbestuur geen open lijsttrekkerverkiezing wil organiseren zoals het congres van de PvdA eerder heeft besloten.” Maandagmiddag om 16.00 uur komt Monasch in Amsterdam met een nadere verklaring.

Het PvdA-partijbestuur bestrijdt de lezing van Monasch. In een persbericht schrijft het bestuur dat de adviescommissie kandidaatstelling “positief heeft geadviseerd” over de kandidatuur van Monasch, maar dat hij zelf bij het partijbestuur heeft aangegeven geen kandidaat te willen zijn:

“Gisteravond is er nog een gesprek tussen Jacques Monasch en een delegatie van het partijbestuur geweest om hem te overtuigen van het handhaven van zijn kandidatuur. Jacques heeft tot grote spijt van het partijbestuur desondanks besloten zijn kandidatuur in te trekken.”

Dat de gekozen lijsttrekker het verkiezingsprogramma niet meer naar eigen inzicht kan aanpassen klopt inderdaad, zegt een woordvoerder van het partijbestuur in een toelichting. “De regels liggen vast. De leden stellen het programma vast, dat passen we niet aan.”

Nu Monasch niet langer kandidaat is, blijven vicepremier Lodewijk Asscher en huidig partijleider Diederik Samsom over kandidaten voor het lijsttrekkerschap, zo bevestigde de PvdA maandag. Gerard Bosman, voorzitter van de PvdA in Ridderkerk, en Pelle Oosting, een lid uit Deventer, zijn niet toegelaten tot de verkiezing. Een eis aan de kandidaten was onder meer dat zij internationaal profiel hebben.

Samsom en Asscher gaan komende weken drie keer onderling in debat. De eerste keer is volgende week maandagavond in Den Haag. De uitslag wordt op 9 december bekend.

Lid voor twee euro

Op de dag van Monasch’ kandidaatstelling maakte partijvoorzitter Hans Spekman bekend dat er een ‘flitslidmaatschap’ zou komen. De partij heeft het zo geregeld dat nieuwe leden die zich vóór 5 december melden, versneld stemrecht krijgen en dus mee kunnen stemmen. Ze moeten zich dan wel zelf weer afmelden voor het lidmaatschap. Monasch wilde een ‘flitslidmaatschap’ waarbij niet-PvdA’ers zich alleen voor de lijsttrekkersverkiezing als lid konden aanmelden. Een woordvoerder van het partijbestuur zegt dat er “enorme kansen” voor Monasch lagen met het flitslidmaatschap, ook in de huidige vorm. De laatste weken hebben zich volgens de partij al honderden nieuwe leden gemeld.

Voor de PvdA is het een tegenvaller dat Monasch niet meedoet aan de verkiezing. Zonder hem ontbreekt het in de verkiezingsdebatten aan iemand die als bliksemafleider kan functioneren en de aandacht even kan afleiden van Samsom en Asscher. De verschillen tussen die twee zitten hem vooral in stijl en karakter. Hun opvattingen over waar het heen moet met de sociaal-democratie komen grofweg overeen.

Monasch staat juist bekend als een zeer kritisch lid van de fractie en vindt dat de PvdA een andere koers moet varen: minder macht voor de EU, bindende referenda, een grens aan het aantal asielzoekers, meer nadruk op veiligheid en defensie. In een manifest betoogde hij dat de PvdA het contact met de linkse kiezer was verloren. Ook rond het Oekraïne-referendum neemt Monasch een eigenstandige positie in: hij vindt dat het kabinet het verdrag niet mag ratificeren en dreigde vorige week om tijdens het Kamerdebat over de kwestie, dat dinsdagavond plaatsvindt, een motie van wantrouwen van de oppositie te steunen.

Echt kans op het lijsttrekkerschap leek Monasch niet te maken. Uit een enqûete in opdracht van NRC bleek vorige week dat van de actieve PvdA-politici 7 procent hem steunt, tegen 38 procent voor Asscher en 26 procent voor Samsom.