De vastgoedbaron die zich vergaloppeerde

Eurocommerce

De strafzaak tegen vastgoedmagnaat en paardenliefhebber Ger Visser van Eurocommerce is begonnen. Wat deed hij fout rond een van Nederlands grootste vastgoedfaillissementen ooit?

California, een van de paarden uit de succesvolle Stal Eurocommerce van Ger Visser. Foto AP/Guillaume Horcajuelo

„Nou gewoon, ik zette een krabbel”, antwoordt vastgoedtycoon Ger Visser op de vraag van de rechter hoe dat nou eigenlijk in de praktijk gaat: het vervalsen van een overeenkomst.

Je hebt verdachten die zwijgen. Daar is Ger Visser er geen van. Je hebt verdachten die ontkennen. Daar is Visser er ook geen van, althans niet wat betreft een van de punten van de aanklacht.

„Dom, dom, dom”, noemt de ondernemer het vervalsen van handtekeningen op huurcontracten en aanneemovereenkomsten. „Ik heb er spijt van als haar op mijn hoofd. Mede daardoor heb ik mijn bedrijf verloren waar ik veertig jaar voor heb gewerkt.”

Kantorenkoning

Ger Visser (63) was de topman van Eurocommerce: de grootste kantorenontwikkelaar van Nederland. En sinds het vastgoedconcern in 2012 ten onderging, staat Eurocommerce ook te boek als een van de grootste Nederlandse vastgoedfaillissementen ooit.

Toen het stof rond het faillissement enigszins was gaan liggen, constateerden de curatoren dat negen banken, de gemeente Almere en bouwondernemer Dik Wessels zo’n 735 miljoen euro van Eurocommerce tegoed hadden. Grootste schuldeiser met bijna 300 miljoen euro was de Rabobank.

Volgens justitie is er meer aan de hand dan alleen een slechte vastgoedmarkt waarin Eurocommerce ten onderging. Het Openbaar Ministerie verwijt Visser dat hij – toen zijn ondernemingen het moeilijk kregen – valse documenten met een valse voorstelling van zaken heeft gebruikt om zo leningen van banken te krijgen. Daarnaast zou hij faillissementsfraude hebben gepleegd door vlak voor het faillissement van Eurocommerce geld en bezittingen weg te sluizen, waaronder zijn wereldberoemde prestigieuze paardenstal.

Lees meer over Ger Visser en de strafzaak tegen hem: Een sluwe handelaar in kantoorpanden en springpaarden

Met een donkergrijze Samsonite-rolkoffer vol documenten achter zich aan liep Visser maandag de rechtbank Almelo binnen voor het begin van de strafzaak tegen hem. De FIOD heeft er jaren aan gewerkt, onder codenaam Kirishima (naar een Japans oorlogsschip).

In Vissers kielzog zoon Ger Visser jr. en zijn vrouw en dochter. Ook zij staan terecht, omdat ze zouden hebben meegewerkt aan de faillissementsfraude. Wat een deel van de tenlastelegging betreft maakte Visser het de driekoppige rechtbank niet moeilijk. Het vervalsen van huurovereenkomsten gaf de besnorde vastgoedmagnaat namelijk direct toe. „Al is het in mijn beleving pas vervalsen als je er economisch beter van wordt. En dat was hier niet”. Maar dat de rechter het „juridisch” zo zou zien, daar kon Visser wel inkomen.

Dat hij ook faillissementsfraude gepleegd zou hebben, onder meer met zijn roemruchte paardenstal, wierp hij echter ver van zich. „Een vorm van staatsterreur” zo omschreef Visser in de rechtszaal wat hij en zijn gezin over zich heen hebben gekregen. „De FIOD belicht de zaken eenzijdig.” Volgens Visser heeft justitie de geschiedenis herschreven.

Twaalf Ferrari’s

Een jaar voor de val van Eurocommerce werd de in het Gelderse Gorssel woonachtige Visser door zakenblad Quote nog een vermogen van zo’n 145 miljoen euro toegedicht. Maar in 2012 werd Visser persoonlijk failliet verklaard vanwege vorderingen van tientallen miljoenen die een van de door de curator bestuurde Eurocommerce bv’s op Visser zeiden te hebben.

Sindsdien hebben de curatoren van het Eurocommerce-faillissement zo ongeveer alles waar ze hun handen op wisten te leggen de deur uitgedaan. Vissers twaalf Ferrari’s, Rolls-Royce en Ford Thunderbird? Geveild voor 1,7 miljoen euro.

Vissers in Zuid-Frankrijk gelegen 36 meter lange superjacht Sunglider (waarde ruim 6 miljoen euro) is ook al lang verkocht, de zeskoppige bemanning ontslagen.

Het pijnlijkste voor Visser –„Ik ben naast zakenman ook sportman. Ik hou van mijn paarden”- is de veiling van de succesvolle Eurocommerce-springpaardenstal in 2014. Inclusief springpaard London, dat op de Olympische Spelen in 2012 twee zilveren medailles won, leverde de stal ruim 11 miljoen euro op.

‘We praten niet over een ballentent!’

Eurocommerce bouwde kantoren, van Amsterdam tot Arnhem. Met een boel geld van de bank en een beetje van zichzelf ontwikkelde het kant-en-klare panden. Gevuld met huurders verkocht Eurocommerce die kantoorgebouwen vervolgens aan beleggers zoals pensioenfondsen. Een verhuurd kantoor is veel meer waard en huurders vinden was de kracht van Eurocommerce.

Dat Eurocommerce door de crisis op de kantorenmarkt in de problemen zou zijn gekomen, zoals justitie stelt, is volgens Visser dan ook onzin. De leegstand viel best mee. Vergelijk het met H&M en Zara, die groeien hard met ongeveer dezelfde producten en in dezelfde winkelstraat als V&D. „Eurocommerce heeft 39 jaar onder mijn leiding alleen maar winst gemaakt, geen cent verlies. We praten niet over een ballentent”, veegde Visser de suggestie van tafel dat het slecht met Eurocommerce ging. Daarmee wilde hij ook ontkrachten dat hij zijn faillissement al vroeg zag aankomen en dus faillissementsfraude pleegde.

Waarom het in 2012 dan toch fout ging met Eurocommerce? Dat is volgens Visser de schuld van twee partijen: de Rabobank en bouwmiljardair Dik Wessels (bekend van Volker Wessels) die het faillissement aanvroeg van Eurocommerce vanwege niet nagekomen bouwbetalingen. Na decennia trouwe samenwerking trokken zij het kleed plotseling onder hem weg.

Een vader/zoon-relatie

Met de Rabobank had Visser „een vader/zoon-relatie”. Als 19-jarige leende hij er in 1972 voor Eurocommerce zijn eerste 100.000 gulden. In de loop der tijd leerde hij alle bestuursvoorzitters kennen. En met Peter Keur, de oud- topman van Rabo-vastgoeddochter FGH, had hij al helemaal een klik. Maar eind 2011 merkte Visser plotseling dat de vertrouwensrelatie met Rabo volledig veranderde. Intern was de bank plotseling veranderd, de commerciële mensen hadden de macht verloren aan de juristen, aan de afdeling compliance. Die wilde af van alle risico’s. De ongeveer 300 miljoen euro aan Eurocommerce-kredieten moesten snel worden ingelost.

Volgens Visser heeft Rabobank daarna bij hem „de tent leeggeroofd”. Want na het faillissement kreeg Rabo via een constructie met de curatoren 22 kantoorpanden in handen. Die zouden meer waard zijn dan de leningen die ze verstrekten, al is dat overigens nog niet gebleken, ondanks de naam die Rabo de bv met waarin het de panden onderbracht gaf: Spes Bona (goede hoop).

Net zoals bij Rabo voelde Visser zich ook verraden door zijn „trouwste en beste zakenvriend” Wessels, zei hij tegen de rechter. „Al sinds de jaren 70 bouwden ze samen kantoren. Toen Wessels bij de bouwfraude in de problemen zat, verklaarde Visser nog dat Eurocommerce geen schade van de prijsafspraken had gehad. „Dat was natuurlijk wel zo”, maar er was nu eenmaal sprake van „onvoorwaardelijke vriendschap”. Dat Wessels hem niet ook zo behandelde noemde Visser op de eerste zittingsdag „ziek”.

„Mijn bedrijf van veertig jaar is afgenomen, de stal is weg, alles is weg”, sprak Visser emotioneel tegen de rechter. Zelfs zijn villa in Gorssel, dreigt hij kwijt te raken. „ Ik zal fouten gemaakt hebben, maar nog niet 0,1 procent van hetgeen hier naar voren wordt gebracht. Ik had het mooiste bedrijf van de wereld.”