Chimpansees winden draderige algen als spaghetti om een stokje

Biologie

Met lange stokken blijken chimpansees draderige zoetwateralgen op te vissen, zoals een mens spaghetti rond een vork windt.

Chimpansees vissen op algen in stroompje in Guinee. Still uit video MPI Leipzig

Chimpansees in het West-Afrikaanse Guinee hengelen in het droge seizoen met lange stokken naar algen. De apen zitten soms uren te vissen langs de waterkant. Deze vistechniek is nog nooit eerder bij andere chimpanseegroepen gezien. Onderzoekers van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie publiceerden hun observaties van algenvissende chimps vrijdag in het American Journal of Primatology.

Dat wilde chimpansees handig zijn met werktuigen wisten primatologen al van klassieke studies naar chimpansees die met stokken naar termieten hengelen. De onderzoekers zijn vooral verheugd dat ze nog steeds nieuwe facetten van chimpanseegedrag ontdekken.

De algen waar Guinese chimps naar vissen zijn draderige zoetwateralgen van het geslacht Spirogyra. Ze bevatten veel suikers, maar ook eiwitten en vetten. In Azië worden Spirogyra-algen door mensen gegeten.

Tekst gaat verder na de video

Het algenvissen is wijd verbreid onder chimpansees van het Bakoun-woud in Guinee. Zelfs jonge chimps van twee à drie jaar doen eraan mee.

Het vissen begint met het selecteren van een goede tak. Chimps ontdoen de takken eerst van zijtakken voordat ze ermee gaan vissen. De beste algenhengels zijn 70 centimeter lang, maar één mannetjeschimp kreeg het voor elkaar algen op te vissen met een bamboestengel van 4,3 meter lang.

De chimps dompelen de stok in het water en schrapen ermee over de bodem. Daarna draaien ze de tak rond en wikkelen de algendraden op, een beetje zoals een mens spaghetti rond zijn vork windt. Tweederde van de chimpansees hengelde met rechts.

Tekst gaat verder na de video

De primatologen hebben de techniek zelf ook uitgeprobeerd. Ze verzamelden zo’n 400 gram alg in tien minuten. Een substantiële maaltijd, zeker in het droge seizoen, wanneer de chimpansees het meest vissen. In de regentijd spoelen de algen weg.

Omdat de chimpansees Bakoun-woud niet gewend zijn aan menselijke onderzoekers, plaatsten de onderzoekers cameravallen op rivier- en vijveroevers. De camera’s filmden zodra ze beweging detecteerden.

Soms zagen de primatologen bavianen op de camerabeelden, maar die visten zonder stok, met blote handen. De onderzoekers vermoeden dat chimpansees met stokken diepere delen van het water kunnen bereiken, waar meer algen groeien.

De studie is onderdeel van een groter onderzoek naar de culturele gewoonten van groepen chimpansees die nog niet eerder uitgebreid zijn onderzocht. Eerder dit jaar beschreef dezelfde groep onderzoekers de mysterieuze gewoonte van West-Afrikaanse chimps om stenen naar bepaalde bomen slingeren.

Volgens de primatologen zegt het algenhengelen niet alleen iets over chimps, maar ook over onze eigen afkomst. Het is nu waarschijnlijker dat aapachtige voorouders al met simpele hengels naar dieren of waterplantjes konden vissen toen ze de droge savanne in trokken.